Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Վեներաբանություն

Կանդիդոզը որպես սեռավարակ

Կանդիդոզը որպես սեռավարակ

Կանդիդոզը որպես սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդություն` մեր հանրապետությունում բոլոր սեռավարակների մեջ վերջին 10 տարիների ընթացքում արձանագրված դեպքերի թվով զբաղեցրել է առաջին տեղը:

 

Նման իրավիճակը պահանջում է այդ վարակի նկատմամբ համընդհանուր ուշադրության կտրուկ ավելացում:

 

Միզասեռական կանդիդոզը սնկային հիվանդություն է, որի հարուցիչը խմորանման սունկն է` իր մի քանի տեսակներով, որոնցից հիմնականը սպիտակն է (Candida albicans):

 

Կանդիդա սնկերը բուսական ծագում ունեցող պայմանական-ախտածին մանրէներ են, որոնք կարող են հայտնաբերվել անգամ առողջ մարդկանց մաշկի վրա և ներքին որոշ օրգաններում: Կանդիդան կարող է երկար ժամանակ հիվանդություն չառաջացնել, քանի որ մարդը որոշակի անընկալություն ունի այդ սնկերի հանդեպ: Սակայն արտաքին և ներքին տարբեր գործոնների ազդեցության պայմաններում նրանք ձեռք են բերում հյուսվածքները ախտահարելու և հիվանդություն առաջացնելու հատկություն: Ավելին, այդ մանրէները լայնորեն տարածված են նաև արտաքին միջավայրում` մարգագետիններում, այգիներում ու բանջարանոցներում, հողում, ծառերի կեղևի, մրգերի ու բանջարեղենի մակերեսին: Արտադրության մեջ հիգիենիկ կանոնների խախտումների դեպքում հրուշակեղենի, մրգերի ու բանջարեղենի մշակման համար օգտագործվող սարքերի մակերեսին գտնվող խմորասնկերը կարող են ախտածին մանրէների վերածվել: 

 

Սեռական օրգանների կանդիդոզը փոխանցվում է հիմնականում սեռական ճանապարհով, երբեմն էլ ոչ պատշաճ վնասազերծված պարագաների (գինեկոլոգիական և ուրոլոգիական գործիքներ, բաղնիքի պարագաներ, սպիտակեղեն) միջոցով: Բացի այդ, միզասեռական օրգանների կանդիդոզային վարակը կարող է անցնել տվյալ հիվանդի այլ օրգաններ ևս:

 

Կանդիդոզի զարգացմանը նպաստում են արտաքին և ներքին ծագման բազմաբնույթ գործոններ. շրջակա միջավայրի բարձր ջերմություն ու խոնավություն, օրգանիզմի արտաքին ծածկույթների մեխանիկական, ֆիզիկական, քիմիական ու կենսաբանական վնասվածքներ, իմունային համակարգի անբավարարություն, այդ թվում` ՁԻԱՀ, վիտամինների անբավարարություն, ներզատական գեղձերի և արյան հիվանդություններ, հակաբիոտիկների, հորմոնային, բջիջները ընկճող պատրաստուկների երկարատև ու առանց բավարար հսկողության օգտագործում, իոնային ճառագայթում և այլն: Բացի վերը թվարկվածներից, սեռական օրգանների կանդիդոզի առաջացման պատճառ են դառնում նաև անկանոն սեռական կյանքը, սեռավարակները, անձնական ոչ բավարար հիգիենան, բնածին երկար թլիփը, հղիության ընդհատումները, ծննդաբերությունները և այլն:

 

Տարբերակում են միզասեռական կանդիդոզի երեք կլինիկական ձևեր. կանդիդակրություն, միզասեռական սուր կանդիդոզ, քրոնիկական միզասեռական կանդիդոզ: Առաջինը վերաբերում է լաբորատոր մեթոդներով խմորասնկերի հայտնաբերմանը, երբ հիվանդության կլինիկական ախտանիշները բացակայում են: Նման մարդիկ (կանդիդակիրներ) կարող են վարակի աղբյուր դառնալ սեռական զուգընկերների համար, իրենք հաճախ մնալով չհայտնաբերված: Եթե կանդիդակիրը հղի կին է, ապա նրանից կարող է վարակվել նաև նրա նորածին երեխան` ծննդաբերության ժամանակ կամ դրանից հետո:

 

Միզասեռական կանդիդոզով ավելի հաճախ վարակվում են կանայք: Թե´ նրանց, և թե´ տղամարդկանց մոտ ախտահարումը սովորաբար սկսվում է այդ համակարգի ստորին հատվածներից, հաճախ զուգորդվելով այնպիսի սեռավարակների հետ, ինչպիսիք են քլամիդիոզը, միկոպլազմոզը, պապիլոմատոզը, հերպեսը: Նման դեպքերում զգալիորեն աղավաղվում է այդ հիվանդությունների կլինիկական պատկերը և դժվարանում ախտորոշումն ու բուժումը:

 

Կանդիդակրությունն ավելի հաճախ հայտնաբերվում է մարմնավաճառների մոտ, քանի որ նրանք ժամանակ առ ժամանակ ինքնաբուժման կամ կանխարգելման նպատակով, առանց որակյալ բժշկական հսկողության, ընդունում են տարբեր դեղամիջոցներ, որոնք ընկճում են տվյալ հիվանդությանը բնորոշ կլինիկական պատկերը:

 

Միզասեռական սուր կանդիդոզը կանանց մոտ արտահայտվում է այդ օրգանների մաշկի ու լորձաթաղանթների վառ կարմրությամբ, այտուցով, բշտիկներով, էրոզիաներով, սպիտակադեղնավուն փառով ու լոռանման զանգվածներով: Նշված օբյեկտիվ ախտանիշներն ուղեկցվում են քորի, ցավի, այրոցի զգացումով ու տհաճ հոտով: Պրոցեսը սկզբում սովորաբար ընթանում է ամոթույքաբորբի և հեշտոցաբորբի ձևով: Սուր բորբոքային երևույթները մոտավորապես մեկ ամիս պահպանվելուց հետո փոքր-ինչ մեղմանում են, ընդունում սկզբում ենթասուր, ապա քրոնիկական ընթացք: Վերջինս ժամանակ առ ժամանակ ընդհատվում է սրացումներով: Հիվանդների մի մասի մոտ բորբոքային պրոցեսը տարածվում է վերելակ ճանապարհով, ընդգրկելով ներքին սեռական օրգանները, փոքր կոնքի շճաթաղանթը, ինչպես նաև միզային ուղիները (միզուկ, միզապարկ, երիկամներ): Արյան միջոցով տարածվելով` կանդիդոզը կարող է վերածվել համընդհանուր հիվանդության, խիստ վտանգելով հիվանդի առողջությունը:

 

Տղամարդկանց մոտ միզասեռական կանդիդոզը հաճախ արտահայտվում է առնանդամի գլխիկի և թլիփի ներսային պատի մակերեսի բորբոքումով (բալանիտ և պոստիտ), որոնք, սովորաբար, զուգորդվում են:

 

Երբեմն թլիփի այտուցը կարող է այնքան ուժեղ արտահայտվել, որ դառնա թլիփային խոռոչի բացվածքի նեղացման` ֆիմոզի զարգացման պատճառ: Խոռոչի բացվածքի եզրերին հաճախ գոյանում են ճաքեր, սպիներ, որոնցում երկրորդային մանրէային վարակի ներթափանցման հետևանքով կարող են առաջանալ բարդություններ` կարմիր քամի, գորտնուկանման գերաճ, առնանդամի մեռուկացում, մոտակա ավշային հանգույցների և անոթների բորբոքում: Սնկային հիվանդությունը ժամանակին և արդյունավետ չբուժելու դեպքում հաճախ միզուկի, միզապարկի, շագանակագեղձի, մակամորձու և այլ օրգանների բորբոքումը կարող է առաջացնել կանդիդոզի տարածուն զարգացում, որի դեպքում հիվանդների մի մասի մոտ կարող է սկսվել սնկային ծագման ալերգիա: Այն արտահայտվում է մաշկի ու լորձաթաղանթների բշտիկահանգուցիկային ցանավորումով և տարբեր ուժգնության քորով: Հիվանդության ոչ համարժեք բուժման դեպքում կարող է էկզեմա առաջանալ: Ընդ որում, նման հիվանդների լաբորատոր հետազոտությամբ ցանային տարրերի մեջ հարուցիչ սնկեր չեն հայտնաբերվում, քանի որ դրանք առաջանում են ոչ թե անմիջապես սնկերի, այլ վերջիններիս կողմից արտադրված և արյան մեջ անցած թույների ներգործության հետևանքով:

 

Անհրաժեշտ է հատկապես ընդգծել, որ հիպերգլիկեմիան` արյան մեջ գլուկոզայի բարձր պարունակությունը նույնպես կարող է դառնալ բալանոպոստիտի`առնանդամի գլխիկի և թլիփի բորբոքման պատճառ: Հաճախ լինում են դեպքեր, երբ բալանոպոստիտի առկայությունը հիմք է ծառայել մտածելու շաքարային դիաբետի մասին, չնայած հիվանդը չի ներկայացրել համապատասխան գանգատներ, սակայն հաջողվել է հիվանդությունը վաղաժամ ախտորոշել ու հիվանդին համապատասխան բուժում նշանակել:

 

Այսպիսով, կանդիդոզը որպես սեռավարակ լուրջ բժշկական խնդիր է ոչ միայն իր ծագման, համաճարակաբանական, այլև կլինիկական արտահայտվածության տեսակետից: Այս հարցում կարևոր դեր է խաղում հիվանդի օրգանիզմի առանձնահատկությունը, հատկապես հիվանդության տարբերակիչ ախտորոշման և բուժման առումով: Ուստի յուրաքանչյուր ոք իր մոտ վերը նկարագրված կլինիկական արտահայտություններից որևէ մեկը նկատելիս պետք է անհապաղ դիմի մասնագետի` հիվանդության բնույթը ճշտելու համար: Որքան դա շուտ կատարվի, այնքան վարակի տարածման ու բարդությունների կանխարգելմանն ուղղված միջոցառումներն արդյունավետ կլինեն:

Հեղինակ. Էդուարդ Դանիելյան բ.գ.դ., պրոֆեսոր «Հելիոս» էսթետիկ բժշկության կենտրոն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 1.2012 (294)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Մեդ-Պրակտիկ

17.12.2015

Հարգելի Moso, բարև Ձեզ: Կարող եք գրել Ձեր հարցը, կփորձենք օգնել:

Moso

14.12.2015

barev dzez dzer ognucyan kariqn unem shat, karox em dimel kpatasxaneq?

Մեդ-Պրակտիկ

09.05.2014

Հարգելի ASO, բարև Ձեզ, ԲԺԻՇԿՆԵՐ խորագրում «Ընտրել որոնման եղանակը» և փնտրում ըստ անունի, կամ ազգանունի: Կամ՝ մկնիկը պահում եք Անուն Ազգանուն դաշտում և սեղմում «որոնում՝ ըստ մասնագիտության, կամ՝ ըստ աշխատավայրի»:

ASO

05.05.2014

կներք ես ոչմի կերպ չեմ կարողանում գտնել ինչոր մի հեռախոսահամար կամ ինչոր մի ձև կապնվելու համապատասխան բժշկի հետ կխնդրեմ օգնել ինձ:

Կարդացեք նաև

Ցիտոմեգալովիրուս (CMV). urolog.am
Ցիտոմեգալովիրուս (CMV). urolog.am

Ցիտոմեգալիայի վիրուսը կարող է պատճառ հանդիսանալ տարբեր լուրջ վարակների առաջացման համար: Շատ հիանդություններ, այդ թվում ռետինիտը, կարող է զարգանալ ՄԻԱՎ վարակակիրների և հազվադեպ նաև օրգանների փոխպատվաստում տարած...

Վարակաբանություն
Ախտանշաններ, որոնք կօգնեն վաղ շրջանում հայտնաբերել վեներական հիվանդությունները
Ախտանշաններ, որոնք կօգնեն վաղ շրջանում հայտնաբերել վեներական հիվանդությունները

Գործնականում սեռական կյանքով ապրող յուրաքանչյուրը սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդության խնդիր ունեցել է: Այդ հիվանդությունները 30-ից ավելի են: Մահացու ՁԻԱՀ-ից մինչև խլամիդիա սեռական ճանապարհով են փոխանցվում...

Սեռական ճանապարհով փոխանցվող ինֆեկցիաներ. izmirlianmedicalcenter.com
Սեռական ճանապարհով փոխանցվող ինֆեկցիաներ. izmirlianmedicalcenter.com

Սեռական ճանապարհով փոխանցվող ինֆեկցիաները բավականին հաճախ են հանդիպում: ԱՄՆ-ում տարեկան գրանցվում է մոտավորապես 20 միլիոն նոր դեպք, որոնց կեսը հայտնաբերվում է 15-24 տարեկան անձանց մոտ...

ՄԻԱՎ վարակ
ՄԻԱՎ վարակ

ՄԻԱՎ վարակը երկարատև ընթացքով քրոնիկ վարակային հիվանդություն է, որի հարուցիչը մարդու իմունային անբավարարության վիրուսն է՝ ՄԻԱՎ-ը: Ներթափանցելով օրգանիզմ` ՄԻԱՎ-ն ախտահարում է իմունային...

Վարակաբանություն
Վեներական հիվանդություններն աշխարհում, այդ թվում՝ Հայաստանում, աճում են
Վեներական հիվանդություններն աշխարհում, այդ թվում՝ Հայաստանում, աճում են

Վեներական հիվանդություններն ամբողջ աշխարհում, այդ թվում՝ Հայաստանում, աճման միտում ունեն: Հայաստանում այդ հիվանդությունների, դրանց վիճակագրության, ախտորոշման եւ բուժման մեթոդների մասին NEWS.am Style-ի թղթակիցը զրուցել է Սեքսոպաթոլոգիայի կլինիկայի...

ՄԻԱՎ (HIV) վարակ
ՄԻԱՎ (HIV) վարակ

ՄԻԱՎ (Մարդու իմուն անբավարարության վիրուսային) վարակը հարուցվում է իմուն անբավարարության վիրուսի կողմից, որն ախտահարում և թուլացնում է մարմնի իմուն (անընկալ) համակարգը...

Վարակաբանություն
ՁԻԱՀ-ն անհետացող վարա՞կ է դառնում

Մոտակա տարիներին հնարավոր է, որ ՁԻԱՀ-ը «XX և XXI դարերի անբուժելի ժանտախտի» խմբից վերջնականապես անցնի անհետացող վիրուսային ինֆեկցիաների շարքին: ՄԱԿ-ի փորձագետները նշում են, որ ՄԻԱՎ-հվանդացությունն ամբողջ աշխարհում շարունակում է նվազել...

Վարակաբանություն Առողջապահության լրատու 18-19.2012
ՁԻԱՀ-ը յուրաքանչյուրի պնդիրն է
ՁԻԱՀ-ը յուրաքանչյուրի պնդիրն է

Մեր հարցերին պատասխանում է ՀՀ ԱՆ ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոնի տնօրեն, բ.գ.դ., պրոֆեսոր Սամվել Գրիգորյանը...

Մաշկաբանություն Հրատապ թեմա Հայաստանում Առողջապահության լրատու 18-19.2012
ՄԻԱՎ/ԶԻԱՀ. թվեր և փաստեր

  • ԶԻԱՀ-ն առաջին անգամ ախտորոշվել է 1981 թվականին ԱՄՆ-ում և արդեն աշխարհում 60 միլիոն մարդ վարակվել է ՄԻԱՎ-ով: Ըստ ՄԱԿ-ի տվյալների, այսօր ամեն օր ՄԻԱՎ-ով վարակվում է 15-24 տարեկան մոտ 2400 երիտասարդ...

Թվեր և փաստեր Վարակաբանություն Առողջապահության լրատու 18-19.2012
Մաշկաբանության և սեռավարակաբանության բժշկագիտական կենտրոնի տեղեկատվություն

Հայաստանում սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների` սեռավարակների թվի աճ է արձանագրվել, որին «նպաստել» են բնակչության կենսամակարդակի նվազումը, մարմնավաճառությունը,«սեռական հեղաշրջումը»...

Առողջապահություն 1.2012
ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը` որպես առողջ ապահական համակարգին մարտահրավեր և դրան հակազդումը
ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը` որպես առողջ  ապահական համակարգին մարտահրավեր և դրան հակազդումը

Դեռևս 1981 թվականին իր գոյության մասին ազդարարած ՁԻԱՀ-ն առաջին հերթին մարտահրավեր էր առողջապահական համակարգին, որը համաճարակի սկզբում իր վրա վերցրեց խնդրին դիմակայելու հիմնական ծանրությունը...

Վարակաբանություն Հրատապ թեմա Աշխարհում Առողջապահության լրատու 1.2011
Սեռավարակներ. ինչի կարող է հանգեցնել չիմացությունը
Սեռավարակներ. ինչի կարող է հանգեցնել չիմացությունը

«Ամուսինս նոր է եկել Ռուսաստանից, ոչ մի կերպ չեմ կարողանում համոզել, որ դիմի բժշկի: Մի քանի տարի առաջ հղիության ընթացքում դիմելով բժշկի` պարզեցի, որ վարակվել եմ վեներական հիվանդությամբ, հիմա...

Հայաստանում արձանագրված սեռավարակների դեպքերը

XX դարի վերջին և XXI դարի սկզբին Հայաստանի Հանրապետությունը զգալի զարգացում ապրեց, սակայն դրան զուգահեռ ավելացավ սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների` սեռավարակների (ՍՎ) թիվը, որին նպաստեցին...

Առողջապահություն 1.2011
ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎIՁԻԱՀ-ի միացյալ ծրագրի տերմինաբանության ուղեցույց

Փետրվար, 2008թ., Ներածություն 

ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի միացյալ ծրագրի մշակած նախընտրելի տերմինների սույն ցանկը նախատեսված է ծրագրի տասը համահովանավորող կազմակերպությունների աշխատակազմերի...

Վարակաբանություն Հայաստանի հանրային առողջության ամսական զեկույց 1-12.2010

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ