Արդյո՞ք ընդհանուր անզգայացումը վտանգավոր է երեխաների համար. news.am

Ընդհանուր անզգայացումը երեխաների համար վտանգավոր չէ եւ չի ազդում նրանց մտավոր ունակությունների վրա. վաղ մանկության տարիքում անզգայացմամբ վիրահատության ենթարկվածները մյուսներից գործնականում չեն տարբերվում ո՛չ ակադեմիական առաջադիմությամբ, ո՛չ մտավոր ունակություններով: Այս մասին հայտարարել են Karolinska Institute-ի շվեդ գիտնականները, որոնք ընտրանքի սկզբունքով մոտավորապես 200 հազար մարդու շրջանում հետազոտություն են իրականացրել:

Հետազոտությանը մասնակցած 33.500 երեխաները մինչեւ 4 տարեկան դառնալը գոնե մեկ վիրահատության են ենթարկվել, իսկ մնացած 160 հազար երեաները երբեք անզգայացում չեն ստացել:

Գիտնականները պարզել են, որ պատանի շվեդների այդ երկու խմբերում 16 տարեկանում առաջադիմության գնահատականների միջեւ տարբերությունը 0,5 տոկոսից պակաս է: Իսկ եթե երեխան անզգայացմամբ կրկնակի կամ ավելի է վիրահատվել, նրա գնահատականները միջինում առնվազն 2 տոկոսով ցածր են եղել, քան մյուս տարեկիցներինը:

18 տարեկան շվեդ պատանիները բանակ զորակոչվելուց առաջ անցում են նաեւ մտավոր ունակությունների (IQ) թեստ: Գիտնականներն առողջ երիտասարդների թեստերի արդյունքները, որոնց մանկության տարիներին անզգայացմամբ վիրահատություն են կատարել, համեմատել են այն երիտասարդների արդյունքների հետ, որոնց մոտ երբեք անզգայացում չեն կիրառել: Պարզվել է, որ նրանց թեստերը գործնականում միանման էին: Եթե մանկության տարիներին պատանին վիրահատական սեղանին էր հայտնվել 3 եւ ավելի անգամ, նրա միջին արդյունքն առնվազն 3 տոկոսով ավելի ցածր էր, քան մյուսներինը:

Հետազոտության ղեկավար Պիա Գլատցը նշել է, որ երեխաների եւ դեռահասների առաջադիմության վրա կարող են ավելի մեծ չափով ազդել այլ գործոններ, օրինակ՝ մոր կրթական մակարդակը, այլ ոչ թե մանկության տարիներին ստացած անզգայացումը:

Մասնագետներն ընդգծել են, որ հետազոտությանն այն երեխաներն են մասնակցել, որոնց կարճատեւ (մեկ ժամից ոչ ավելի տեւողությամբ) եւ ոչ այնքան բարդ վիրահատություններ են կատարել. դրանք են՝ որովայնային խոռոչում կատարվող, ճողվածքի հեռացման, քթի, ականջների, ըմպանի ախտաբանության ժամանակ վիրահատությունները:

Առավել լուրջ միջամտությունները (օրինակ՝ սրտի կամ ուռուցքային գոյացությունների հեռացման վիրահատությունները) այս հետազոտության ընթացքում չեն դիտարկվել, ուստի գիտնականները հստակեցրել են, որ տեղեկություններ չունեն, թե երկարատեւ վիրահատություններն ուղեղի վրա ինչպես են ներգործում: Դրա հետ մեկտեղ, եւ՛ շվեդ գիտնականները, եւ՛ բժիշկները նշել են, որ արդյունքներն, ամեն դեպքում, կարելի է հուսադրող համարել, որոնք հաստատել են նաեւ երիտասարդ կենդանինեի վրա կատարված փորձերը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ