Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Թերապիա

Ոտքերի այտուց

Ոտքերի այտուց

Այտուց (լատիներենից` oedema) նշանակում է օրգաններում ու արտաբջջային հյուսվածքներում հեղուկի կանգ:

Տեսակները

 

  • Հիդրեմիկ այտուցը կապված է ավելորդ հեղուկի կուտակմամբ երիկամների հիվանդությունների ժամանակ:
  • Կախեկտիկ այտուցներն առաջանում են սիրտ-անոթային հիվանդությունների կամ օրգանիզմի հյուծման ժամանակ:
  • Կանգային այտուցը գոյանում է անոթների թափանցելիության հետևանքով, մազանոթներում ճնշման ու արյան մեջ ալբումին սպիտակուցի նվազմամբ:
  • Մեխանիկական այտուցները վնասվածքների հետևանք են ու կարող են առաջանալ հղիության և ուռուցքների ժամանակ:
  • Նեյրոպաթիկ այտուցներն առաջանում են ալկոհոլամոլության ու շաքարային դիաբետի ժամանակ:
  • Ալերգիկ այտուցը (Կվինկեի) մաշկի խոր այտուց է, որը շատ արագ է զարգանում ու ճիշտ բուժման դեպքում արագ էլ ներծծվում է:

 

Հաճախ այտուցվում են ծայրանդամները, որովայնային ու ստոծանային խոռոչները, ենթամաշկային ճարպային բջջանքը:

Ոտքերի այտուցի պատճառները

 

  • Ոտքերի վրա մեծ ծանրաբեռնվածությունը:
  • Մեծ քանակությամբ հեղուկի օգտագործումը, հատկապես քնից առաջ:
  • Նյութափոխանակության խանգարումը:
  • Հարթաթաթությունը:
  • Խաչած ոտքերով նստելը:
  • Ցածր կամ չափազանց փափուկ նստատեղին երկար նստելը:
  • Ավելորդ քաշը:
  • Սխալ ընտրված կոշիկը. չարժե հագնել չափազանց բարձր կամ լրիվ հարթ ներբանով կոշիկ: Նախընտրելի են ցածրակրունկները: Կոշիկը պետք է ազատ լինի, չսեղմի ոտքը, իսկ մատները դասավորված լինեն կանոնավոր, ոչ իրար վրա:
  • Երակների վարիկոզ լայնացում. այս դեպքում այտուցն աստիճանաբար է առաջանում, սկզբում այն քիչ արտահայտված է, իսկ երեկոյան, ուղղահայաց դիրքում նկատելի շատանում է: Քնից կամ հանգստից հետո այտուցը կարող է անհետանալ կամ նվազել ու վերականգնվել կրկին հաջորդ օրը` երեկոյան, օրվա երկրորդ կեսին: Ոտքերին այտուցներն առաջանում են արյան հոսքի խանգարման հետևանքով: Զարկերակներում մեծանում է հիդրոստատիկ ճնշումը: Արյան երկարատև կանգը բարձրացնում է ճնշումը սկզբում զարկերակներում, ապա նաև ամենամանր անոթներում:
  • Սիրտանոթային աշխատանքի խանգարում:
  • Երիկամների հիվանդություն: Այս դեպքում ուժեղ այտուց է առաջանում ու տարածվում է ստորին երկու վերջույթներում, առանց քորի, ցավի ու ջերմության տեղային բարձրացմամբ է ուղեկցվում : Այտուցվում են նաև կոպերը, մուգ շրջաններ են առաջանում աչքերի տակ, հաճախ մեզի գույնն է փոխվում ու քանակը` նվազում:

Աղիքների հիվանդության ժամանակ ախտանշանները նման են «երիկամայինին», սակայն ուղեկցվում են ոչ թե միզարտադրության խանգարմամբ, այլ ավելի տևականությամբ:


Ոտքերը կարող են այտուցվել նաև սուր ռեսպիրատորային հիվանդություններից հետո: Դա ևս վկայում է բարդ հետևանքի` երիկամների հիվանդության մասին:

 

  • «Փղային հիվանդություն»: Այդ դեպքում խախտվում է մաշկի ու ենթամաշկային բջջանքում ավշահոսքը: Դրա պատճառով ուժեղ այտուցներ են առաջանում, հաճախ` ստորին ծայրանդամներում, ինչի հետևանքով ոտքերը փղի ոտքեր են հիշեցնում:
  • Վահանաձև գեղձի հետ կապված նույնպես կարող են ձիգ այտուցներ առաջանալ, որոնք սեղմելիս փոսիկներ չեն մնում: Այս հիվանդությունից կարող են այտուցվել նաև լեզուն, ուսերը, առաջանում է թուլություն, քնատություն, մրսկանություն, փորկապության երևույթներ:
  • Ոտքերի այտուցը կարող է առաջանալ նաև ինչպես մակերեսային, այնպես էլ խորադիր սուր թրոմբոֆլեբիտի ժամանակ: Սակայն այդ դեպքում ոտքերում նաև ցավ է լինում, կարմրություն, ջերմություն է այտուցի հատվածում առաջանում:


Բուժումը ժողովրդական միջոցներով

  • 1 բաժին բևեկնախեժ (սկիպիդար), 2 մաս գերչակի ձեթ: Տաքացնել գերչակի ձեթը, մեջը լցնել սկիպիդարն ու դրանով շփել ոտքերը, ապա բամբակյա գուլպաներ հագնել:
  • 1 ձվի դեղնուցը խառնել 1 թ/գդալ սկիպիդարի ու 1ճ/գդալ խնձորի քացախի հետ ու այդ խառնուրդով ոտքերը լավ շփել:
  • Հոգնած ու այտուցված ոտքերը կարելի է շփել մի կտոր սառույցով: Գերադասելի է, որ այն ոչ թե սովորական ջրից սառցակտոր լինի, այլ խոտաբույսերից պատրաստված թուրմից, ասենք` եղեսպակի, հազարատերևի, դաղձի կամ էլ նվենու:
  • Ոտքերը կարելի է ծովաղ ավելացրած ջուրը դնել, ինչը թուլացնում է լարվածությունն ու հանգստացնում, ապա ոտքերի այտուցված հատվածները մերսել ներքևից վերև շարժումներով:
  • Կոնտրաստային լոգանքներ: Հրաշալի օգնում են հոգնած ոտքերի դեպքում, ծանրությունն ու այտուցը վերացնում են թաթի հատվածում: Ոտքերը դրա համար պետք է մեկ տաք, մեկ սառը ջրի մեջ պահել (10 վայրկյան):
  • Այս ամենից զատ, շատ օգտակար են մերսումն ու մարզումը: Երեկոյան ցնցուղից հետո չորացնել ոտքերն ու սկսել մերսել թաթերից: Ինքնամերսումը սկսում են ոտքի բութ մատից մինչև ծունկ, ապա ծնկից` ազդր: Կարելի է ոտքերը մարզել գետնին ոտնաթաթով ռետինե գնդակ գլորելով:
  • Երեկոյան 7-ից հետո փորձեք հեղուկ քիչ օգտագործել: Ավելորդ հեղուկն օրգանիզմից դուրս բերելու համար կարելի է խոտերի թուրմ օգտագործել:


Այտուցները հղիության ժամանակ


Սա հաճախադեպ երևույթ է: Չէ՞ որ հղիության ժամանակ կանանց մոտ փոփոխվում է հորմոնալ ֆոնը: Գրեթե տասնապատիկ ավելանում է արգանդի կրճատումը, հետևաբար` վիժումը կանխելու պատասխանատու պրոգեստերոն հորմոնի քանակը: Սակայն նույն հորմոնը նպաստում է նաև հյուսվածքներում մեզի կանգին, ինչը ի վերջո այտուց է առաջացնում: Հղիության ընթացքում կանանց մոտ ջուր-աղային փոխանակության խանգարում է կատարվում, ինչը կարող է հանգեցնել ավիշի ու արյան հոսքի դեպի ոտքերի երակներ ու արյան անոթների պատերի փոփոխությունների:


Ինչ այտուցներ են լինում ու ինչպես կարելի է կանխարգելել դրանք: Ինչպես են առաջանում այտուցները


Միշտ չէ, որ հեղուկը կուտակվում է օրգանիզմում: Հղիության առաջին 3 ամիսների ընթացքում հազվադեպ է այտուցվածություն առաջանում: Արդեն երկրորդ եռամսյակի մոտ հղին կարող է նկատել, որ ոտքերի ու ձեռքերի մաշկը ձգված է: Ավելի ուշ դեմքն էլ ասես ավելի է կլորանում: Իսկ հղիության վերջին եռամսյակում այտուցվում են ձեռքերը, ոտքերը, դեմքը, փորը:


Ստուգելու նպատակով կարելի է մատով սեղմել ծունկը (ոչ մկանների մոտ) ու, եթե սեղմելուց փոսիկ է առաջանում ու անմիջապես չի անցնում, ապա այտուց կա:


Հղիության ընթացքում կանանց մարմնի զանգվածն աստիճանաբար է ավելանում. կտրուկ տատանումը վկայում է այտուցի մասին: Ուստի պոլիկլինիկաներում հետևում են հղիի քաշին:


Այտուցների տեսակները հղիության ժամանակ


Ֆիզիոլոգիական. որոշ կանանց մոտ դաշտանից առաջ թեթևակի այտուցվում են ոտքերն ու ծանրության զգացում է առաջանում: Հղիության ժամանակ այդ ախտանշաններն ամենայն հավանականությամբ, հաճախակի զգացնել կտան:
Ֆիզիոլոգիական այտուցները հղի կնոջ օրգանիզմի` նատրիումի ու ջրի կուտակման հակումն է, ինչը հատկապես զգալի է աղի սնունդը չարաշահելու, գերբեռնվածության դեպքում ու շոգին: Մարմնի զանգվածի ավելացումը ոտքերի համար ծանրաբեռնվածություն է ստեղծում, ինչը նույնպես այտուցի վտանգ է առաջացնում: Սակայն այդ այտուցները վտանգ չեն ներկայացնում առողջության համար, ու ծննդաբերությունից հետո ամեն ինչ կարգավորվում է, ոտքերն էլ նախկին չափերն են ընդունում:


Պաթոլոգիկ այտուցներ. հղիության ընթացքում երբեմն այտուցները հիվանդության ախտանշան են, ասենք, այսպես կոչված հղիների «ջրգողության», արտահայտվում է քաշի կտրուկ ավելացմամբ` մինչև 20 կգ, ուժեղ այտուցվում են ոտքերը, ձեռքերը, դեմքն ու գոտկատեղը: Կինը դժվարությամբ է կոշիկ հագնում, կռանում, աչքերը փոքրանում են կոպերի այտուցի պատճառով: Այդ ժամանակ պտուղը գործնականում չի տուժում, սակայն դա հեստոզի նախնական փուլն է: Այն պետք է բուժել, որ հետագայում հեստոզի ավելի ծանր ձևի չվերածվի, ինչն ուղեկցվում է նաև արյան բարձր ճնշումով ու սպիտակուցի անջատմամբ:


Ինչով է այտուցը վտանգավոր հղիի համար


Արտասահմանյան բժիշկները հակված են կարծելու, որ այտուցը ֆիզիոլոգիական երևույթ է ու բուժում չի պահանջում:Այտուցը հեստոզի 3 հիմնական ախտանշաներից մեկն է (այն հետագայում կարող է թունավոր հղիության պատճառ դառնալ): Սովորաբար, հեստոզը հղիության 3-րդ եռամսյակում է արտահայտվում, սակայն հնարավոր է, որ անհատական զարգացում լինի:

 

Կանխարգելումը


Հղիները գիտեն, որ իրենց միշտ մասնագետը խորհուրդ է տալիս նման դեպքերում նվազեցնել օգտագործվող հեղուկի քանակը: Սակայն հիմա այն եզրակացության են հանգել, որ եթե հեղուկի քանակը սահմանափակվի, ապա օրգանիզմը կփորձի հեղուկը պահել օրգանիզմում` դրանով իսկ այտուցները շատացնելով:


Պետք է խմել օրական 1.5-2 լ հեղուկ (հաշվի են առնվում նաև մրգերը, ապուրն ու հյութերը): Շատ օգտակար են թարմ մզված հյութերը:


Լրիվ պետք է հրաժարվել ծարավ առաջացնող, ինչպես նաև` գազավորված ըմպելիքից, ապխտած ու մարինացված մթերքից:Պետք է նվազեցնել աղի քանակը, սնունդը պետք է անալի լինի, քանի որ աղը հեղուկը պահում է օրգանիզմում: Աղի օրական նորմը պետք է 8 գ լինի սովորական 12-15 գ-ի փոխարեն:


Պետք է միրգ, բանջարեղեն ու ձավարեղեն օգտագործել` շոգեխաշած, խաշած կամ փուռը դրած: Երբեմն ծարավը կարելի է հագեցնել հյութալի խնձորով, նարնջով ու վարունգով:Սնունդը պետք է լինի, խաշած, փուռը դրած, բայց ոչ երբեք տապակած:

 

Մասնագետի հետ համաձայնեցնելով` կարելի է խմել խոտաբույսերով թեյ, ցանկալի է` միզամուղ հատկությունով:Սակայն միզամուղ դեղորայք նշանակվում է միայն ուժեղ արտահայտված այտուցի ժամանակ ու կարճ ընթացքով: Ինքնուրույն ոչ մի դեպքում չի կարելի միզամուղ ընդունել:


Իսկ հիմնականում հղիության ժամանակ այտուցի դեպքում պետք է պարզապես շարժուն կենսակերպ վարել: Շարժումը խանգարում է հեղուկի կանգին:

 

  • Շատ արդյունավետ է ոտքերը վեր բարձրացրած պառկելը:
  • Խուսափել շոգ վայրերից:
  • Ոտքերի լոգանք կարելի է անել, սակայն սառը ջրով` 20 րոպե:
  • Մերսումը նույնպես կօգնի այտուցի դեմ: Պետք է սկսել ոտնաթաթերից:
  • Սովորական կիտրոնով, բայց առանց շաքարի թեյը նույնպես զովացնող ու ծարավը հագեցնող միջոց է:


Այտուցի կանխարգելումը

 

  • Եթե հնարավորություն ունեք, ապա օրվա մեջ փորձեք փոխել կոշիկը, եթե հատկապես սիրում եք բարձրակրունկ հագնել:
  • Երեկոյան 7-ից հետո սահմանափակեք հեղուկի քանակը:
  • Օրվա ընթացքում փորձեք ոտքերի համար հանգիստ ապահովել, շփեք ու մերսեք:
  • Գոյություն ունեն հատուկ գուլպաներ, որոնք խոչընդոտում են այտուցառաջացումը:
  • Խուսափեք գազավորված ըմպելիքներից:
  • Քնեք ոտքերի տակ բարձ դրած:
  • Երեկոյան, տուն վերադառնալով, կրկին ոտքերի համար հանգիստ դիրք ապահովեք, ասենք` պառկեք ու ոտքերը բարձր դրեք, 10-15 րոպեից հետո շփեք ու մերսում կատարեք:
  • Եթե ոչինչ չի օգնում, իսկ այտուցներն ավելի հաճախակի են նեղում, կոշտանում ու մաշկի ջերմությունն էլ բարձրանում է, ապա անպայման դիմեք բժշկի:

Սկզբնաղբյուր. ankakh.com
Լուսանկարը. dobre.stb.ua
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ինչու՞ են սառչում ոտքերը. մասնագետը պատասխանում է ընթերցողների հարցերին. nairimed.com
Ինչու՞ են սառչում ոտքերը. մասնագետը պատասխանում է ընթերցողների հարցերին. nairimed.com

«Նաիրի» ԲԿ թերապևտ Ռուզաննա Ամյանը՝ պատասխանելով ընթերցողների հարցին, թե ինչո՞ւ են սառչում ոտքերը, նշել է, որ վերջին շրջանում հաճախ են լսում այսպիսի գանգատ։ Ըստ նրա՝ պատճառները բազմաթիվ են: Ընդունված է առանձնացնել ախտաբանական և ֆիզիոլոգիական պատճառները...

Ինչո՞վ է սրտային հազը տարբերվում սովորական հազից. nairimed.com
Ինչո՞վ է սրտային հազը տարբերվում սովորական հազից. nairimed.com

Ի՞նչ է նշանակում սրտային հազ։ Մենք գիտենք, որ հազը բրոնխաթոքային համակարգի խանգարման նշան է։ Եթե մարդուն տանջում է հազը, ապա պատճառը կարող է լինել բրոնխիտը, թոքաբորբը, թոքերի տուբերկուլոզը։ Բժիշկներից քչերն են նման...

Սրտանոթաբանություն Շնչառական համակարգ
Սառը ձեռքեր և ոտքեր. անհատական առանձնահատկությու՞ն, թե՞ վտանգավոր ազդակ. nairimed.com
Սառը ձեռքեր և ոտքեր. անհատական առանձնահատկությու՞ն, թե՞ վտանգավոր ազդակ. nairimed.com

Անշուշտ, շրջապատում կան մարդիկ, ում ոտքերն ու ձեռքերը մշտապես սառն են, նույնիսկ տաք շինության ներսում կամ շոգին։ Ի՞նչ է դա. օրգանիզմի առանձնահատկությու՞ն, թե՞ հիվանդության ախտանիշ...

«Կտրուկ վեր կացավ և ընկավ», կամ` ի՞նչ է օրթոստատիկ թերճնշումը (կոլափս). nairimed.com
«Կտրուկ վեր կացավ և ընկավ», կամ` ի՞նչ է օրթոստատիկ թերճնշումը (կոլափս). nairimed.com

Այսպես են կոչում կտրուկ կանգնելիս կամ երկարատև անշարժ կանգնած մնալուց, կամ մեծ ֆիզիկական աշխատանք կատարելուց հետո ուշագնացության զարգացումը, երբ տեղի է ունենում գիտակցության կորուստ...

Հանկարծակի առաջացած գլխապտույտ. nairimed.com
Հանկարծակի առաջացած գլխապտույտ. nairimed.com

Կտրուկ տեղից վեր կենալը կամ գլխի արագ շարժումը կարող են տհաճ հույզերի մի ամբողջ հեղեղ ստեղծել։ Այնպիսի զգացողություն է առաջանում, կարծես աշխարհը պտտվում է։ Հավասարակշռությունը պահելու համար անհրաժեշտ է...

Շատ հորանջելու պատճառները. nairimed.com
Շատ հորանջելու պատճառները. nairimed.com

Հորանջելը բնական գործընթաց է, որը բնորոշ է յուրաքանչյուրիս։ Բոլորս էլ ժամանակ առ ժամանակ հորանջում ենք և դա բացարձակապես նորմալ է։ Սակայն, երբեմն հորանջելը շատ հաճախ է կրկնվում...

Կրծքավանդակում ցավային համախտանիշը որովայնի խոռոչի հիվանդությունների ժամանակ. armeniamedicalcenter.am
Կրծքավանդակում ցավային համախտանիշը որովայնի խոռոչի հիվանդությունների ժամանակ. armeniamedicalcenter.am

Ցավային համախտանիշը բնորոշ է որովայնի խոռոչի շատ հիվանդությունների: էզոֆագիտի ժամանակ դիտվում է կրծոսկրի հետևում մշտական այրոց, կերակրափողի երկարությամբ ցավն ուժեղանում է կլման ժամանակ, կապված սառը...

Վիրաբուժություն
Ճաքեր բերանի անկյուններում. armeniamedicalcenter.am
Ճաքեր բերանի անկյուններում. armeniamedicalcenter.am

Անգուլյար ստոմատիտը կամ անգուլիտը, կամ անգուլյար խեյլիտը բերանի անկյունների մաշկի կամ բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտաբանական վիճակ է, որն ուղեկցվում է ճաքերի առաջացմամբ՝ ստրեպտոկոկերի կամ դրոժանման սնկերի...

Պորտալարային արյան ցողունային բջիջները. biostem.am
Պորտալարային արյան ցողունային բջիջները. biostem.am

Ծնողներին առաջարկվում է յուրահատուկ հնարավորություն՝ պահպանելով նորածնի պորտալարային արյունը, հոգալ իրենց երեխայի ապագան: Այս էտապում պորտալարային արյան ցողունային բջիջներն օգտագործվում են ավելի քան 80 հիվանդության...

Հևոց. armeniamedicalcenter.am
Հևոց. armeniamedicalcenter.am

Թթվածնի անբավարարության ադանշանը /հիմնական մատակարարներն են սիրտը և թոքերը/ թափառող նյարդով հասնում է գլխուղեղ և ակտիվացնում շնչական կենտրոնը, որն իր հերթին, շնչառության ռիթմի արագացման հրահանգ է տալիս...

Շնչառական համակարգ
Թոքի քաղցկեղ. որոնք ե՞ն բուժման նոր մոտեցումները
Թոքի քաղցկեղ. որոնք ե՞ն բուժման նոր մոտեցումները

Հայաստանում ամեն տարի գրանցվում է թոքի  քացկեղի 1375 նոր դեպք, ու քաղցկեղի այս տեսակը առաջին տեղում է մեր երկրում մահացության հանգեցնող քաղցկեղային հիվանդությունների թվում: Նման վիճակագրությունը չի կարող չանհանգստացնել թե...

Շնչառական համակարգ
Ի՞նչ հիվանդություններ են բուժվում ցողունային բջիջների օգնությամբ. biostem.am
Ի՞նչ հիվանդություններ են բուժվում ցողունային բջիջների օգնությամբ. biostem.am

ՍԱԿԱՎԱՐՅՈՒՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ապլաստիկ սակավարյունություն, բնածին դիզերիտրոպոետիկ սակավարյունություն, Ֆանկոնի սակավարյունություն...

Հոգեկան ապրումների կապը հիվանդությունների հետ. armeniamedicalcenter.am
Հոգեկան ապրումների կապը հիվանդությունների հետ. armeniamedicalcenter.am

Մարդու կյանքը, իհարկե գունավորվում է վառ էմոցիաներով, ինչպես դրական, այնպես էլ՝ բացասական, հատկապես սթրեսներով և ապրումներով...

Հոգեկան առողջություն
Շնչառական հիվանդացությունը մանկական տարիքում. Սերգեյ Սարգսյան. arabkirjmc.am
Շնչառական հիվանդացությունը մանկական տարիքում. Սերգեյ Սարգսյան. arabkirjmc.am

Շնչառական հիվանդություններն ամենահաճախն են հանդիպում, քանի որ հիմնականում վիրուսային ծագում ունեն և փոխանցվում են օդակաթիլային ճանապարհով: Հետևաբար, քանի դեռ հաճախ հանդիպող շնչառական վիրուսների...

Մանկական հիվանդություններ Բժշկի ընդունարանում
Ինչպե՞ս ճիշտ ընդունել դեղորայքը. armeniamedicalcenter.am
Ինչպե՞ս ճիշտ ընդունել դեղորայքը. armeniamedicalcenter.am

Եթե Դուք տարբեր հիվանդությունների պատճառով՝ ալերգիա, շիզոֆրենիա, արթրիտ, խոցային խնդիրներ և այլն, դիմում եք զանազան դեղորայքային միջոցների ընդունման, բայց դրանք ոչ միշտ են օգնում, ապա պատճառն այն է, որ դեղերը ճիշտ չեն ընդունվում...

Դեղամիջոցներ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ