Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Թերապիա

Ջերմիջեցնող պատրաստուկներ. անվտանգության կանոնները

Ջերմիջեցնող պատրաստուկներ. անվտանգության կանոնները

Ջերմիջեցնող պատրաստուկները սովորաբար օգտագործում են, նույնիսկ չմտածելով, որ դրանք կարող են հակացուցումներ և կողմնակի արդյունքներ, ինչպես նաև դեղչափաքանակներ ունենալ :

 

Իսկ այդ պատրաստուկների օգտագործման կանոնների խախտումը կարող էանցանկալի հետևանքների հանգեցնել:

 

Ջերմիջեցնող պատրաստուկների ինչպիսի առանձնահատկությունները պետք է հաշվի առնել, սեփական օրգանիզմին չվնասելու, ինչպես նաև` օգնելու համար, որ հաղթահարի հիվանդությունը: 

 

Մի խոսքով, ինչպես ընտրել ջերմիջեցնող դեղամիջոցները:

 

Հրահանգներ օգտագործման համար


Տենդ կամ հիպերթերմիան օրգանիզմի պատասխան արձագանքն է ինֆեկցիոն -բորբոքային ախտընթացին: Երբ մարմնի ջերմաստիճանը բարձրանում է, ինֆեկցիայի հարուցիչները դանդաղ են բազմանում, իսկ իմունային համակարգն ակտիվանում է, ավելի շատ իմունագլոբուլիններ և ինտերֆերոններ են ձևավորվում: Այդ պատճառով էլ միշտ չէ, որ պետք է մարմնի բարձր ջերմաստիճանն արագ իջեցնել: Մինչև 38°C ջերմաստիճանը համարվում է պաշտպանական և օգնում է օրգանիզմին դիմադրել: 

 

Ջերմիջեցնող պատրաստուկները, ինչպես ցանկացած այլ դեղամիջոց, կողմնակի արդյունքներ ունեն:

 

Ացետիլսալիցիլաթթուն (ասպիրինը) գրգռում է ստամոքսի լորձաթաղանթը, կարող է ալերգիկ ռեակցիա հրահրել (ասպիրինային բրոնխային ասթմա), իսկ երեխաների մոտ  հնարավոր է Ռեյեի համախտանիշի զարգացում (շատ ծանր ախտընթաց է, որն ուղեկցվում է լյարդի և գլխուղեղի ախտահարումով): 

 

Նատրիումի մետամիզոլը (անալգին) կարող է խանգարել արյան բջիջների ձևավորումը, ներքին արյունահոսություն, ծանր ալերգիկ ռեակցիաներ հրահրել:

 

Պարացետամոլը կարող է ազդել լյարդի վիճակի և աշխատանքի վրա, այն կարող է հեպատոտոքսիկ ազդեցություն ունենալ: 

 

Իբուպրոֆենը և շատ այլ ոչ ստերոիդ հակաբորբոքային դեղամիջոցներ հայտնի են գաստրոպաթիկ ազդեցության ռիսկով (սրտխառնոց, փսխում, ստամոքսի լորձաթաղանթի գրգռում), բացի դրանից, կարող են բացասական ազդեցություն ունենալ արյան բջջային կազմի և երիկամների գործառույթի վրա:

 

Կարևո´ր է. չի կարելի չարաշահել ջերմիջեցնող դեղամիջոցները և դրանք օգտագործել թեթև տկարության դեպքում: 

 

Ընդունելով ջերմիջեցնող դեղպատրաստուկը, հարկ է ուշադիր լինել դեղաչափաքանակի և ընդունելու հաճախականության վրա: Զուգակցված պատրաստուկները, որոնք նշանակվում են մրսածության հիվանդությունների դեպքում, օրինակ, ջրում հեշտ լուծվող «թշշացող» հաբերը և տաք ըմպելիքներ պատրաստելու համար դեղափոշիները, հուսալի և արդյունավետ միջոցներ են, իսկ թողարկվող դեղորայքային ձևը պատճառ է դառնում չարդարացված հաճախակի օգտագործման: Շատերը դրանք օգտագործում են որպես առույգացնող և տաքացնող միջոցներ, սովորական տաք թեյի փոխարեն:

 

Ջերմիջեցնող պատրաստուկների ճիշտ օգտագործման, գերչափաքանակից և կողմնակի արդյունքներից խուսափելու համար, հարկ է հստակ պատկերացնել, թե ինչ է տեղի ունենում օրգանիզմում մարմնի բարձրացած ջերմաստիճանի դեպքում և ինչպես են ազդում տարբեր  ջերմիջեցնող դեղորայքները: 

 

Մարմնի բարձրացած ջերմաստիճան. ինչպես է դա տեղի ունենում:

 

Բժիշկներն առանձնացնում են ջերմատենդային համախտանիշի զարգացման երեք փուլ.

 

  • ջերմաստիճանի աճող բարձրացում,

  • առավելագույն աստիճան,

  • կարգավորում:

 

Տվյալ փուլով էլ պայմանավորված են բուժական գործողությունները, որոնք ուղղված են ջերմատենդի ախտանշանների և հետևանքների վերացման դեմ:

 

Ջերմատենդի սկզբնական փուլին բնորոշ են հիվանդի ինքազգացողության վատացումը, գլխացավը, մաշկի գունատությունը, ուժեղ դողը:

 

Քրտնարտադրությունը նվազում է, մաշկը չոր ու սառն է դառնում (ենթամաշկային անոթների ջղակծկման հետևանքով): Իսկ փոքրիկ երեխաների մոտ մարմնի բարձր ջերմաստիճանը հաճախ սկսվում է սրտխառնոցով, փսխոցով: 

 

Մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացման հետ հիվանդի ինքնազգացողությունը կտրուկ վատանում է, մկանային ցավ է սկսվում, գլուխը ծանրանում է, հիվանդը շոգում է և արտահայտված թույլ է: Մաշկը վառ վարդագույն երանգ է ստանում, շոշափելիս տաք է և խոնավ: Խանգարվում է նյարդային համակարգի աշխատանքը, ախորժակը վատանում է, կարող է խանգարվել քունը, բայց հիվանդի հիմնական գանգատները վերաբերում են գլխացավին և ընդհանուր տկարությանը: 

 

Ջերմատենդի երրորդ փուլը (երբ մարմնի բարձր ջերմաստիճանն իջնում է) կարող է շատ արագ կամ էլ դանդաղ ընթանալ: Մարմնի ջերմաստիճանի արագ իջնելը ցանկալի չէ, քանի որ այն կարող է ուղեկցվել զարկերակային արյան ճնշման, անոթային տոնուսի իջեցումով և երակազարկի թուլությամբ: Հիվանդն այդ դեպքում բողոքում է գլխապտույտից, թուլությունից, առատ քրտնարտադրությունից:  Իսկ մարմնի ջերմաստիճանի դանդաղ նվազման դեպքում ջերմատենդի ախտանշանները սահուն են վերանում, առանց օրգանիզմի համար ծանրաբեռնվածության: Նման դեպքում հիվանդը սովորաբար ոչ այնքան արտահայտված թուլություն է զգում և իր համար աննկատ քնում է: 

 

Երբ է պետք մարմնի բարձր ջեմաստիճանն իջեցնել: 

 

Այս հարցը միանշանակ պատասխան չունի:

 

Ինչ-որ մեկի համար մարմնի ջերմաստիճանի նույնիսկ 1°С բարձրացումը ուղեկցվում է տհաճ զգացողություններով, իսկ մեկ ուրիշի մոտ էլ պահպանվում է ակտիվությունն ու աշխատունակությունը, նույնիսկ մինչև 38°С ջերմության դեպքում: 

 

Այդ պատճառով էլ ջերմիջեցնող պատրաստուկների ընդունման հարցը պետք է լուծել անհատական մոտեցմամբ, հաշվի առնելով հիվանդի վիճակի առանձնահատկությունները և հիվանդության ընթացքը: 

 

Բայց կան ընդհանուր հանձնարարականներ, մարմնի բարձր ջերմաստիճանը խորհուրդ է տրվում նվազեցնել, եթե այն բարձր է 38-39°С –ից.

 

  • եթե հիվանդը (երեխա կամ չափահաս) սիրտ-անոթային հիվանդություններ ունի կամ նյարդային, շնչառական համակարգերի քրոնիկական խանգարում, այս դեպքում բարձր ջերմաստիճանը հարկ է իջեցնել, առանց սպասելու, որ այն հասնի ծայրահեղության.

  • եթե հիվանդը ծանր է տանում ջերմատենդը, բարձր ջերմաստիճանը հարկ է իջեցնել.

  • եթե երեխան մարմնի բարձր ջերմաստիճանի դեպքում ջղակծկումներ է ունենում, այն նույնպես հարկ է արագ իջեցնել:   

 

Մարմնի բարձր ջերմաստիճանի դեպքում կարևոր է հիշել.

 

  • առանց բավարար չափով հեղուկ ընդունելու դեղամիջոցը չի օգնի.

  • զուգակցված ջերմիջեցնող և հակամրսածության դեղամիջոցները երեխաների դեպքում ցանկալի չեն.

  • մեծահասակների մարմնի բարձր ջերմաստիճանը կարելի է իջեցնել պարացետամոլի, իբուպրոֆենի, ացետիլսալիցիլաթթվի, նատրիումի մետամիզոլի հիմքով դեղպատրաստուկներով. 

  • մինչև 12 տարեկան երեխաների մարմնի բարձր ջերմաստիճանը կարելի է իջեցնել միայն պարացետամոլի կամ իբուպրոֆենի հիմքով դեղպատրաստուկներով և միայն տարիքին համապատասխան դեղորայքային ձևով ու չափաքանակով, չի կարելի օգտագործել սովորական դեղպատրաստուկները` պարզապես նվազեցնելով չափաքանակը: 

 

Ինչ տարբերություններ ունեն տարբեր ջերմիջեցնող պատրաստուկները

 

Բոլոր ջերմ իջեցնող պատրաստուկների կազմի մեջ կան հետևյալ 4 բաղադրատարրերից մեկնումեկը` պարացետամոլ, իբուպրոֆեն, ացետիլսալիցիլաթթու կամ նատրումի մետամիզոլ:

 

Պարացետամոլը արտահայտված ջերմությունն իջեցնող և ցավազրկող ազդեցություն ունի: Այն դանդաղ և բավական երկար ժամանակ իջեցնում է մարմնի բարձր ջերմաստիճանը, ինչպես նաև հանգստացնում է գլխացավը և մկանային ցավը: Դրա հետ մեկտեղ, պարացետամոլը հազվադեպ է մարսողական, նյարդային և արյունաստեղծ համակարգերում բարդություններ առաջացնում: Այն պետք է ընդունել օրական 4 անգամ, մեծահասակներին և 12 տարեկանից բարձր երեխաներին` 500-ական մգ կամ 1-ական գ, իսկ 3 ամսականից մինչև 12 տարեկան երեխաներին` ըստ տարիքային չափաքանակի, որը գրված է պատրաստուկի հրահանգում: 

 

Կարևո´ր է. մինչև 12 տարեկան երեխաների մոտ մարմնի բարձր ջերմաստիճանը իջեցնելու համար օգտագործում են միայն այն ջերմիջեցնող պատրաստուկները, որոնք պարացետամոլի կամ իբուպրոֆենի հիմքով են և միայն տարիքային համապատասխան դեղորայքային ձևերով:

 

Իբուպրոֆենը սկսում է ազդել բավական արագ և երկարատև ջերմիջեցնող արդյունք ունի: Բացի դրանից, այն ցավազրկող և հակաբորբոքային ազդեցություն ունի, իսկ վերջերս էլ նոր տեղեկություններ են երևան եկել, որ իբուպրոֆենի ընդունումը դրական է ազդում իմունային համակարգի աշխատանքի վրա: Այն պետք է ընդունել օրական 3-4 անգամ, չափահասները` 200-400-ական մգ, իսկ երեխաները` ըստ տարիքային դեղչափաքանակի: 

 

Կարևո´ր է. ացետիլսալիցիլաթթուն օգտագործվում է 15 տարեկանից բարձր հիվանդների համար, օրական 3 անգամից ոչ ավելի, 250-300-ական մգ:

 

Ացետիլսալիցիլաթթուն նույնպես, ինչպես և իբուպրոֆենը, ջերմիջեցնող, հակաբորբոքային և ցավազրկող ազդեցություն ունի, բայց առավել հաճախ է կողմնակի ազդեցություններ առաջացնում` արյան մակարդելիության խանգարում, շնչառական ուղիների ջղակծկում, ստամոքսի լորձաթաղանթի գրգռում և այլն:

 

Նատրիումի մետամիզոլն առավել արտահայտված ցավազրկող ազդեցություն ունի և ավելի պակաս ջերմիջեցնող ու հակաբորբոքային հատկություն: Մարմնի բարձր ջերմաստիճանն իջեցնելու համար առավելապես կիրառվում է ներերակային ներարկումը, երբ ջերմությունն իջեցնելու խիստ անհրաժեշտ կարիք է զգացվում: Առանց բժշկի նշանակման, դեղամիջոցն այդ նպատակով ինքնուրույն օգտագործել խորհուրդ չի տրվում, որովհետև բարձր է ծանր ալերգիկ ռեակցիայի հավանականությունը և արյունաստեղծ համակարգի վրա կողմնակի ազդեցությունը: 

Հեղինակ. Ն.Ա.
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահության լրատու 1.2012
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ինչու՞ են սառչում ոտքերը. մասնագետը պատասխանում է ընթերցողների հարցերին. nairimed.com
Ինչու՞ են սառչում ոտքերը. մասնագետը պատասխանում է ընթերցողների հարցերին. nairimed.com

«Նաիրի» ԲԿ թերապևտ Ռուզաննա Ամյանը՝ պատասխանելով ընթերցողների հարցին, թե ինչո՞ւ են սառչում ոտքերը, նշել է, որ վերջին շրջանում հաճախ են լսում այսպիսի գանգատ։ Ըստ նրա՝ պատճառները բազմաթիվ են: Ընդունված է առանձնացնել ախտաբանական և ֆիզիոլոգիական պատճառները...

Ինչո՞վ է սրտային հազը տարբերվում սովորական հազից. nairimed.com
Ինչո՞վ է սրտային հազը տարբերվում սովորական հազից. nairimed.com

Ի՞նչ է նշանակում սրտային հազ։ Մենք գիտենք, որ հազը բրոնխաթոքային համակարգի խանգարման նշան է։ Եթե մարդուն տանջում է հազը, ապա պատճառը կարող է լինել բրոնխիտը, թոքաբորբը, թոքերի տուբերկուլոզը։ Բժիշկներից քչերն են նման...

Սրտանոթաբանություն Շնչառական համակարգ
Սառը ձեռքեր և ոտքեր. անհատական առանձնահատկությու՞ն, թե՞ վտանգավոր ազդակ. nairimed.com
Սառը ձեռքեր և ոտքեր. անհատական առանձնահատկությու՞ն, թե՞ վտանգավոր ազդակ. nairimed.com

Անշուշտ, շրջապատում կան մարդիկ, ում ոտքերն ու ձեռքերը մշտապես սառն են, նույնիսկ տաք շինության ներսում կամ շոգին։ Ի՞նչ է դա. օրգանիզմի առանձնահատկությու՞ն, թե՞ հիվանդության ախտանիշ...

«Կտրուկ վեր կացավ և ընկավ», կամ` ի՞նչ է օրթոստատիկ թերճնշումը (կոլափս). nairimed.com
«Կտրուկ վեր կացավ և ընկավ», կամ` ի՞նչ է օրթոստատիկ թերճնշումը (կոլափս). nairimed.com

Այսպես են կոչում կտրուկ կանգնելիս կամ երկարատև անշարժ կանգնած մնալուց, կամ մեծ ֆիզիկական աշխատանք կատարելուց հետո ուշագնացության զարգացումը, երբ տեղի է ունենում գիտակցության կորուստ...

Հանկարծակի առաջացած գլխապտույտ. nairimed.com
Հանկարծակի առաջացած գլխապտույտ. nairimed.com

Կտրուկ տեղից վեր կենալը կամ գլխի արագ շարժումը կարող են տհաճ հույզերի մի ամբողջ հեղեղ ստեղծել։ Այնպիսի զգացողություն է առաջանում, կարծես աշխարհը պտտվում է։ Հավասարակշռությունը պահելու համար անհրաժեշտ է...

Շատ հորանջելու պատճառները. nairimed.com
Շատ հորանջելու պատճառները. nairimed.com

Հորանջելը բնական գործընթաց է, որը բնորոշ է յուրաքանչյուրիս։ Բոլորս էլ ժամանակ առ ժամանակ հորանջում ենք և դա բացարձակապես նորմալ է։ Սակայն, երբեմն հորանջելը շատ հաճախ է կրկնվում...

Կրծքավանդակում ցավային համախտանիշը որովայնի խոռոչի հիվանդությունների ժամանակ. armeniamedicalcenter.am
Կրծքավանդակում ցավային համախտանիշը որովայնի խոռոչի հիվանդությունների ժամանակ. armeniamedicalcenter.am

Ցավային համախտանիշը բնորոշ է որովայնի խոռոչի շատ հիվանդությունների: էզոֆագիտի ժամանակ դիտվում է կրծոսկրի հետևում մշտական այրոց, կերակրափողի երկարությամբ ցավն ուժեղանում է կլման ժամանակ, կապված սառը...

Վիրաբուժություն
Ճաքեր բերանի անկյուններում. armeniamedicalcenter.am
Ճաքեր բերանի անկյուններում. armeniamedicalcenter.am

Անգուլյար ստոմատիտը կամ անգուլիտը, կամ անգուլյար խեյլիտը բերանի անկյունների մաշկի կամ բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտաբանական վիճակ է, որն ուղեկցվում է ճաքերի առաջացմամբ՝ ստրեպտոկոկերի կամ դրոժանման սնկերի...

Պորտալարային արյան ցողունային բջիջները. biostem.am
Պորտալարային արյան ցողունային բջիջները. biostem.am

Ծնողներին առաջարկվում է յուրահատուկ հնարավորություն՝ պահպանելով նորածնի պորտալարային արյունը, հոգալ իրենց երեխայի ապագան: Այս էտապում պորտալարային արյան ցողունային բջիջներն օգտագործվում են ավելի քան 80 հիվանդության...

Հևոց. armeniamedicalcenter.am
Հևոց. armeniamedicalcenter.am

Թթվածնի անբավարարության ադանշանը /հիմնական մատակարարներն են սիրտը և թոքերը/ թափառող նյարդով հասնում է գլխուղեղ և ակտիվացնում շնչական կենտրոնը, որն իր հերթին, շնչառության ռիթմի արագացման հրահանգ է տալիս...

Շնչառական համակարգ
Թոքի քաղցկեղ. որոնք ե՞ն բուժման նոր մոտեցումները
Թոքի քաղցկեղ. որոնք ե՞ն բուժման նոր մոտեցումները

Հայաստանում ամեն տարի գրանցվում է թոքի  քացկեղի 1375 նոր դեպք, ու քաղցկեղի այս տեսակը առաջին տեղում է մեր երկրում մահացության հանգեցնող քաղցկեղային հիվանդությունների թվում: Նման վիճակագրությունը չի կարող չանհանգստացնել թե...

Շնչառական համակարգ
Ի՞նչ հիվանդություններ են բուժվում ցողունային բջիջների օգնությամբ. biostem.am
Ի՞նչ հիվանդություններ են բուժվում ցողունային բջիջների օգնությամբ. biostem.am

ՍԱԿԱՎԱՐՅՈՒՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ապլաստիկ սակավարյունություն, բնածին դիզերիտրոպոետիկ սակավարյունություն, Ֆանկոնի սակավարյունություն...

Հոգեկան ապրումների կապը հիվանդությունների հետ. armeniamedicalcenter.am
Հոգեկան ապրումների կապը հիվանդությունների հետ. armeniamedicalcenter.am

Մարդու կյանքը, իհարկե գունավորվում է վառ էմոցիաներով, ինչպես դրական, այնպես էլ՝ բացասական, հատկապես սթրեսներով և ապրումներով...

Հոգեկան առողջություն
Շնչառական հիվանդացությունը մանկական տարիքում. Սերգեյ Սարգսյան. arabkirjmc.am
Շնչառական հիվանդացությունը մանկական տարիքում. Սերգեյ Սարգսյան. arabkirjmc.am

Շնչառական հիվանդություններն ամենահաճախն են հանդիպում, քանի որ հիմնականում վիրուսային ծագում ունեն և փոխանցվում են օդակաթիլային ճանապարհով: Հետևաբար, քանի դեռ հաճախ հանդիպող շնչառական վիրուսների...

Մանկական հիվանդություններ Բժշկի ընդունարանում
Ինչպե՞ս ճիշտ ընդունել դեղորայքը. armeniamedicalcenter.am
Ինչպե՞ս ճիշտ ընդունել դեղորայքը. armeniamedicalcenter.am

Եթե Դուք տարբեր հիվանդությունների պատճառով՝ ալերգիա, շիզոֆրենիա, արթրիտ, խոցային խնդիրներ և այլն, դիմում եք զանազան դեղորայքային միջոցների ընդունման, բայց դրանք ոչ միշտ են օգնում, ապա պատճառն այն է, որ դեղերը ճիշտ չեն ընդունվում...

Դեղամիջոցներ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ