Աորտայի փականների անբավարարությունը սովորաբար ի հայտ է գալիս արդեն գոյություն ունեցող երկփեղկ փականների ախտահարման ֆոնի վրա։ Նրա ինքնուրույն ախտահարումը ռևմատիզմային պրոցեսի հետևանքով՝ հազվադեպ է հանդիպում։
Աորտայի փականների ոչ լրիվ փակվելու հետևանքով արյան մի մասը դիստոլայի ժամանակ աորտայից ետ է վերադառնում դեպի ձախ փորոք։ Արյան այդ քանակը գումարվում է դիաստոլայի ժամանակ ձախ նախասրտից ձախ փորոքը լցվող արյան քանակին։ Ձախ փորոքը հարկադրաբար նորմայից ավելի մեծ քանակությամբ արյուն է մղում դեպի աորտան։ Առաջանում է ձախ փորոքի տոնոգեն լայնացում...

Աորտայի բացվածքի նեղացումը մեկուսացված ձևով գրեթե չի հանդիպում։ Որպես կանոն, զարգանում է աորտայի փականների անբավարարության ֆոնի վրա։ Այս արատի դեպքում դժվարանում է արյան հոսքը ձախ փորոքից դեպի աորտա։ Ձախ փորոքի ծանրաբեռնվածությունն ավելի մեծ է, քան անբավարարության ժամանակ։ Ձախ փորոքը ենթարկվում է գերաճի, որի հետևանքով սրտային հրոցը ուժեղանում և դեպի ձախ է տեղափոխվում...

Սրտի ամենատարածված բնածին շեղումներից է։

Նորմալ սրտում երկու նախասրտերը և փորոքները միմյանցից լրիվ բաժանված են խտրոցով։ Խտրոցների կազմավորման փուլում, զանազան պատճառներով, կարող են այս կամ այն տեղում մնալ արատներ։ Միջնախասրտային խտրոցի արատը պետք է տարբերել բաց մնացած ձվաձև անցքից (foramen ovale)։ Ձվաձև անցքը մեծ դեր ունի ներարգանդային արյան շրջանառության ժամանակ, բայց ծնվելուց անմիջապես hետո, առաջին իսկ շնչառումից՝ դադարում է գործել...

Միջփորոքային խտրոցի արատը տարածված բնածին արատներից է։ Հեմոդինամիկայի խանգարումները կախված են արատի չափից։ Միջփորոքային միջնապատի աննշան արատները արյան շրջանառության վրա նկատելիորեն չեն ազդում։ Մեծ արատների դեպքում (որոնք հիմնականում լինում են խտրոցի թաղանթային մասում) զարկերակային արյունը մեծ քանակով անցնում է աջ փորոք։ Դա բարձրացնում է ճնշումն արյան փոքր շրջանառության մեջ, ինչպես նաև՝ սրտի աջ կեսում, որի հետևանքով աջ փորոքը ենթարկվում է հիպերտրոֆիայի, իսկ թոքային զարկերակը լայնանում է...

Այս ախտաբանությանն են վերագրում այն հիվանդությունները, որոնք արտահայտվում են մարսողական օրգանների շարժողական ֆունկցիայի և տոնուսի խանգարումներով։ Դիսկինեզիայի պատճառները տարբեր են և որոշ չափով կապված են երեխաների տարիքի հետ։ Դիսկինեզիայի առաջացումը մեծ մասամբ պայմանավորված է մարսողական համակարգի նյարդամկանային կառուցվածքի և կարգավորող մեխանիզմների անհասունությամբ...

Աորտայի նեղացումը կարող է տեղակայվել ինչպես աորտայի բացվածքի, այնպես էլ փականների շրջանում և անոթների ուղղությամբ։

Աորտայի բացվածքի նեղացման ժամանակ առաջ է գալիս արյան շրջանառության չափազանց ծանր խանգարում, որի հետևանքով նորածինները հաճախ մահանում են կյանքի առաջին իսկ շաբաթվա ընթացքում...

Շատ հազվադեպ է հանդիպում։ Սովորաբար լինում է երկրորդային։ Տուբերկուլոզի հարուցիչը երիկամներ է թափանցում արյունածին (հեմատոգեն) ճանապարհով։ Սակայն տուբերկուլոզային պրոցեսի զարգացման համար միայն միկոբակտերիաների առկայությունը դեռևս բավական չէ։ Անհրաժեշտ է օրգանիզմի դիմադրողականության իջեցում, ինչպես նաև ամենագլխավորը՝ օրգանիզմի և երիկամային հյուսվածքի հատուկ իմունաախտաբանական վիճակ...

Աորտայի կոարկտացիան աորտայի նեղուցի հատվածի (վայրէջ աորտայի սկզբնական մասը) բնածին անատոմիական նեղացումն է։ Տարբերում են աորտայի կոարկտացիայի երկու տիպեր՝ հասուն և մանկական (ինֆանտիլ)։ Հասուն տիպի ժամանակ աորտայի լուսանցքը նեղանում է ոչ մեծ հատվածում՝ մի քանի մմ-ով։ Այս դեպքում բոտալյան ծորանը տեղակայվում է նեղացումից վերև։ Նեղացման ինֆանտիլ տիպի ժամանակ աորտայի լուսանցքը նեղանում է բավականին մեծ տարածության վրա (4-5 սմ)...

Թոքային զարկերակի մեկուսացված նեղացումը հաճախ փականային բնույթ է կրում։ Հեմոդինամիկայի խանգարումն այս արատի ժամանակ արտահայտվում է նրանով, որ դժվարանում է արյան հոսքը աջ փորոքից դեպի թոքային զարկերակ։ Արյան փոքր շրջանառության մեջ արյան քանակը պակասում է։ Ստենոզի աստիճանին համապատասխան աջ փորոքում բարձրանում է սիստոլային ճնշումը, աջ նախասրտում և ամբողջ երակային համակարգում առաջանում է արյան կանգ...

Ֆալոյի տրիադայի դեպքում լինում է երեք անոմալիաների համակցություն՝ թոքային զարկերակի նեղացում, միջնախասրտային խտրոցի արատ, աջ փորոքի հիպերտրոֆիա...

Ֆունկցիոնալ բնույթի անոթաշարժ խանգարում է, որն ուղեկցվում է անոթային համակարգի տարբեր հատվածների դիսկոորդինացված ռեակցիաներով։ Այդ պրոցեսներում նյարդային համակարգի սիմպաթիկ և պարասիմպաթիկ բաժինների ընդգրկումը կախված է օրգանիզմի անհատական առանձնահատկություններից...

Աորտայի և նրանից սկզբնավորող ճյուղերի մոտակա հատվածների համակարգային անոթաբորբն է։ Ելնելով տեղակայումից, առանձնացնում են հիվանդության չորս տիպ...

Բրուցելոզը հիվանդություն է, որն առաջացնում է Brucella–ն։ Բրուցելոզի կլինիկան երեխաների մոտ բավականին բազմազան է (տես «Վարակիչ հիվանդություններ»): Բրուցելոզի ամենացայտուն և հաճախ հանդիպող արտահայտություններից է հենաշարժական ապարատի ախտահարումը (Վ,Պ. Բիսյարինա): Հոդերի, մկանների, ջլերի ու կապանների փոփոխությունները գլխավորապես հանդիպում են հիվանդության ենթասուր և քրոնիկական ընթացքի դեպքում...

Զարգանում է արյունածին ճանապարհով, երբ վարակի առաջնային օջախից մանրէները (ստաֆիլոկոկ, ստրեպտոկոկ և այլն) ներթափանցում են հոդի մեջ։

Թարախային սուր հոդաբորբը երեխաների մոտ կարող է ծագել անգինայի, քութեշի, սեպտիկ էնդոկարդիտի, ֆուրունկուլոզի ժամանակ...

Զարգանում է սոմատոտրոպ հորմոնի գերարտադրության հետևանքով և արտահայտվում է մարմնի համեմատաբար համաչափ կամ անհամաչափ անբնականոն աճով։ Կապված է հիպոֆիզի առաջնային բլթի էոզինոֆիլային (թթվասեր) բջիջների հիպերպլազիայի կամ ադենոմայի հետ։ Հորմոնի գերարտադրության պատճառը կարող են լինել հիպոֆիզի շրջանում զարգացող բորբոքային պրոցեսներն ու ուռուցքները...

Զարգանում է հոդերի բաց թափանցող կամ փակ վնասումներից։ Երեխաների և հատկապես սպորտով զբաղվող դեռահասների մոտ առավել հաճախ են հանդիպում հոդերի փակ վնասումներ, որոնց հետևանքով կարող են զարգանալ հետվնասվածքային շճային հոդաբորբեր (սինովիտ), գերազանցապես ծնկային, սրունք-թաթային, հազվադեպ՝ արմնկային հոդերում...

Հազվադեպ հանդիպող այս ախտավիճակը կապված է դեռևս սաղմնային կյանքի ընթացքում գանգուղեղի կամ հիպոթալամուսի անբնականոն ձևավորման և զարգացման հետ, որի հետևանքով էլ երեխան ծնվում է արդեն հիվանդ։ Որոշակի դեր ունեն նաև ժառանգական արատները, սաղմնային կյանքի վաղ շրջանի վարակները...

Բնածին սիֆիլիսի դեպքում հաճախ ախտահարվում է ոսկրահոդային համակարգը։ Վաղ բնածին սիֆիլիսի համար, որն արտահայտվում է ծնվելու պահից մինչև 5 տարեկանը, հատկանշական է սպեցիֆիկ օստեոխոնդրիտների և պերիօստիտների զարգացումը։ Այս շրջանի համար սակավ բնորոշ են ոսկրերի գումոզ փոփոխությունները (Բ.Մ. Պաշկով, Մ.Մ. Ռայց)...

Ախտաբանական այս վիճակը կապված է ամորձիների ներզատական ֆունկցիայի ժառանգական խանգարումների կամ այլ խոսքով սաղմնագոյացման վաղ շրջանում սեռական քրոմոսոմների սխալ վերաբաժանման հետ, երբ քրոմոսոմների հավաքակազմում 46֊ի փոխարեն լինում է 47, մեկ ավելորդ X սեռական քրոմոսոմ (XX/Y)։ Ճիշտ է, X քրոմոսոմի առկայության պայմաններում ամորձիները զարգանում են, սակայն հետագայում ավելորդ քրոմոսոմը սերմնախողովակների նորմալ զարգացումն արգելակում է...

Ոսկրահոդային տուբերկուլոզը տուբերկուլոզային վարակի արտահայտություններից է. Ոսկրում տուբերկուլոզային օջախի զարգացման համար առավել բարենպաստ պայմաններ են ստեղծվում նրա աճման ու զարգացման ժամանակ, երբ ոսկրային հյուսվածքն առավել վնասելի է։ Այդ շրջանում ոսկրային հյուսվածքը հարուստ է արյան դանդաղ հոսք ունեցող անոթներով, որն էլ նպաստում է տուբերկուլոզային հարուցիչների կուտակմանը։ Այդ պատճառով էլ երկար տարիներ ոսկրահոդային տուբերկուլոզը մանկական հիվանդություն էր համարվում...