Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջապահություն 1.2009

Տուբերկուլոզն այսօր

Օֆլոքսացինի շարքի դեղեր, կապրեոմիցին, ՊԱՍԿ, պրոտիոնամիդ), որոնք այժմ կիրառվում են միայն Երևանի Շենգավիթի, Մալաթիա-Սեբաստիայի, Դավիթաշենի, Աջափնյակի ¥փորձարարական¤ համայնքներում բնակվող հիվանդների բուժման համար։

 

2007թ. մարտի 23-ին տուբերկուլոզի դեմ պայքարի միջազգային օրվա նախօրյակին նշված կազմակերպության կողմից վերանորոգված Աբովյան քաղաքի ՀՀ ՏԴ մասնաշենքերից մեկում բացվեց լավ կահավորված հատուկ բաժանմունք դեղակայուն տուբերկուլոզով (ԴԿՏ) տառապող հիվանդների բուժման համար, որտեղ ցուցաբերվում են անհատական սպասարկում և հոգեբանական օգնություն։ Ներկայումս ԱՄՆ-ի Գլոբալ ֆոնդի ֆինանսական օժանդակությամբ վերանորոգվում է դիսպանսերի հիմնական շենքը, որտեղ կբացվի ավելի ծավալուն բաժանմունք նշված հիվանդների համար։


2004թ. կառավարության կողմից հաստատվեց տուբերկուլոզի դեմ պայքարի ազգային ծրագիրը, իսկ 2006թ. այն վերանայվեց և կրկին հաստատվեց։ Ծրագրի հեղինակն է տուբերկուլոզի ազգային ծրագրի (ՏԱԾ) գրասենյակը, որը ստեղծվել է 2003թ.-ին։Ծրագրի հիմքում ընկած է հիմնականում DOTS ռազմավարությունը, որտեղ կարևոր տեղ է հատկացվում տուբերկուլոզի նկատմամբ կասկածելի հիվանդների խորխի հետազոտությանը բուժական սպասարկման առաջին օղակում։ Այդ նպատակով շրջանային և քաղաքային բոլոր պոլիկլինիկաներում ստեղծվել են մանրադիտակային լաբորատորիաներ, որոնք ապահովվել են մանրադիտակներով, պատրաստվել են համապատասխան կադրեր։


Հիվանդների հայտնաբերումը, հսկողությունը և բուժման կազմակերպումը բնակչությանը մոտեցնելու նպատակով ներկայումս պոլիկլինիկաներում ստեղծվում են տուբերկուլոզային կաբինետներ, վերացնելով դիսպանսերները, որոնք գործում էին 8 խոշոր շրջաններում և 3 քաղաքներում (Երևան, Գյումրի, Վանաձոր)։ Պահպանվում են միայն նրանց ստացիոնար բաժանմունքները։


Այս ծրագիրը հիմնականում ուղղված է վարակի տարածման կանխմանը, սակայն չի ապահովում հիվանդության վաղաժամ հայտնաբերումը, քանի որ ոչ բոլոր հիվանդներն են հարուցիչ արտազատում, հատկապես հիվանդության վաղ շրջանում, մինչդեռ ներկայումս հանրապետությունում դիտվում է ոչ միայն տուբերկուլոզով հիվանդացութան և նրանից մահացության աճ ¥15 տարում հիվանդացությունն աճել է գրեթե 3 անգամ` 1993թ.-ին 16,8-ից 2007-ին հասնելով 47,1-ի 100000 բնակչի հաշվով, մահացությունը` 1,5 անգամ` 3,0-ից մինչև 5,2, 100000 բնակչի հաշվով¤, այլև սրնթաց և տարածուն ձևերի ավելացում, այդ թվում` չափահասների շրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի ¥ըստ որում, 1993թ. ոչ մի դեպք չի եղել, իսկ 2007-ին 12 հիվանդից 11-ը եղել են մեծահասակներ¤։ Աճել է հիվանդացությունը շփման մեջ գտնվողների շրջանում, որոնց հիվանդացությունը մոտ 40 անգամ գերազանցում է հիվանդի հետ չշփվող բնակչության ցուցանիշը։ Վերջին տարիներս համեմատաբար դրական շարժ է գրանցված միայն բանակում և ազատազրկման վայրերում, շնորհիվ հիվանդության ակտիվ հայտնաբերման ճիշտ կազմակերպման` բոլորին 3 ամիսը մեկ թվային ֆլուորոգրաֆներով հետազոտելու ճանապարհով։


Թերի են հայտնաբերվում արտաթոքային ձևերը, որոնց տեսակարար կշիռը նոր հայտնաբերված հիվանդների մեջ կազմում է ընդամենը 9-10%։ Հաճախ նրանց ուշացած են ախտորոշում։


Այդպիսով կարելի է համարել, որ հանրապետությունում տուբերկուլոզի համաճարակային վիճակը մնում է լարված, ինչը մասնագիտացված և ընդհանուր բժշկական ցանցի կողմից պահանջում է համալիր միջոցների ձեռնարկում` ՀՀ ԱՆ ղեկավարությամբ, ինչպես նաև միջազգային կազմակերպությունների օժանդակությամբ։ Հատկապես անհրաժեշտ է ուժեղացնել տուբերկուլոզի վաղաժամ հայտնաբերումը և ճիշտ ախտորոշումը պոլիկլինիկաներում, որին կնպաստի հանրապետության միակ գիտաբժշկական կենտրոնի` ՀՀ ՏԴ-ի կողմից խորհրդատվական և մեթոդական օժանդակությունը, քանի որ այն միակ բուժհաստատությունն է, որը համալրված է ոչ միայն թոքային, այլև արտաթոքային տուբերկուլոզի տարբեր ձևերի (ոսկրահոդային, միզասեռական և այլն) բուժման ուղղությամբ մասնագիտացած և բարձր որակավորում ունեցող մասնագետներով։

Հեղինակ. Ելենա Ստամբոլցյան. ՀՀ ԱՆ Ս.Ավդալբեկյանի անվան առողջապահության ազգային ինստիտուտ
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 01.2009
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Արգանդի վզիկի քաղցկեղ

Հայաստանում տարեկան բազմաթիվ կանայք մահանում են արգանդի վզիկի քաղցկեղից։ Մահվան յուրաքանչյուր դեպք ինքնին ցավալի է, բայց այս դեպքում կրկնակի ցավալի է, քանի որ այն կարելի էր կանխել...

Ուռուցքաբանություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայի առանձին տեսակների ձևաբանությունը

Ժամանակակից ուրոպաթոլոգիայի արդիական խնդիրներից է շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլաստիկ գործընթացների տարբերակումը չարորակ ախտահարումներից։ Դա առավել դժվար է, երբ հետազոտվում է սահմանափակ քանակությամբ նյութ...

Ուրոլոգիա
Բրուցելոզ
Բրուցելոզ

Բրուցելոզը գյուղատնտեսական կենդանիներից մարդուն փոխանցվող վարակիչ հիվանդություն է։ Նրանով հիվանդանում են բոլոր ընտանի կենդանիները` խոշոր և մանր եղջերավորները, խոզերը, ուղտերը, ձիերը, շները, ինչպես նաև թռչունները...

Վարակաբանություն
Բնակչության ծայրահեղ խոցելի խմբերի իրավունքներն ու ազատությունները առողջապահության բնագավառում

Առողջապահության բնագավառում հասարակության առանձին խավերի` բնակչության ծայրահեղ խոցելի խմբերի իրավունքները երաշխավորվում են ինչպես ներպետական իրավական ակտերով...

ՀՀ օրենքներ
Խոսենք այդ մասին. ձեռնաշարժություն

Հիվանդագին է, եթե չափից ավելի է... Ձեռնաշարժությունը (ձեռնահարություն, օնանիզմ, մաստուրբացիա, իպսացիա) սեփական սեռական կամ էրոգեն` տարփածին գոտիների արհեստական գրգռումն է` սեռական բավարարվածություն ստանալու...

Սեքսոլոգիա
Ցավեր սրտի շրջանում. հուշում է սրտաբանը
Ցավեր սրտի շրջանում. հուշում է սրտաբանը

Կրծքավանդակի ձախ մասում` սրտի շրջանում ցավեր են առաջացել։ Դա ի՞նչ է նշանակում։ Եթե կարողանանք ինքներս որոշել այդ ցավերի բնույթը, ապա դրանք շատ բան կհուշեն...

Սրտանոթաբանություն Ցավ
Վիրուսային b հեպատիտի կլինիկական տարբերակները և հղի կանանց բուժման նորագույն մոտեցումները

Վիրուսային B հեպատիտը (ՎԲՀ) ժամանակակից առողջապահության կարևոր խնդիրներից է։ Ըստ ԱՀԿ-ի տվյալների, դրանով տառապում է աշխարհի բնակչության գրեթե 350 միլիոնը։ Առավել հաճախ այն առկա է ՎԲՀ վարակակրության ձևով։ Այդ տեսակետից առավել անբարենպաստ են...

Վարակաբանություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա
Երկարատև ճնշման համախտանիշ (crush-սինդրոմ )

Երկարատև ճնշման համախտանիշի (ԵՃՀ) ախտաբանական մեխանիզմների և ձևաբանական դրսևորումների ուսումնասիրությունը չի կորցրել իր առօրեականությունը։ Դիտարկվող ախտաբանությանը հանգեցնող պայմանների առաջացման հնարավորությունը մշտապես առկա է...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Սաղմնային պրոտեոգլիկանները և նեյրոդեգեներատիվ ախտաբանությունը

Վերջին տասնամյակների ընթացքում զգալիորեն շատացել են նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների նոզոլոգիական և ախտահամալիրային դրսևորումները։ Դրանց թվին առաջին հերթին պատկանում է անոթային թուլամտությունը, որի հիմքում ընկած է գլխուղեղի...

Նյարդաբանություն
Երեք տարեկանի ճգնաժամը
Երեք տարեկանի ճգնաժամը

Երեք տարեկանի շրջանը երեխայի ես-ի ձևավորման բեկումնային փուլերից է։ Երկարատև քանակական փոփոխություններից հետո որակական վերակառուցում է տեղի ունենում. երեխան սկսում է հստակորեն գիտակցել իր ես-ը, առանձնացնել...

Երեխայի դաստիարակությունը և հոգեկան առողջությունը
Միավ վարակ կրողների կենսաբանական և վարքագծային ցուցանիշների դինամիկան 2002-2007թթ. ընկած ժամանակահատվածում

2007թ. հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ խոցելի խմբերի` թմրամիջոցների ներարկման եղանակով օգտագործողների (ԹՆՕ-ների), մարմնավաճառների, հոմոսեքսուալ (տղամարդկանց հետ սեռական...

Վարակաբանություն Վեներաբանություն
Երաժշտական աղմուկը և վարորդը
Երաժշտական աղմուկը և վարորդը

Երևանի բնակչության հիմնական փոխադրամիջոցը այժմ երթուղային տաքսիներն են։ Դրանք հարմարավետ են ու արագաշարժ։ Սակայն պետք է ասել, որ վարորդների աշխատանքը դեռևս հեռու է բավարար լինելուց...

Հոգեկան առողջություն
Հազ
Հազ

Հազը հիվանդություն չէ, այլ օրգանիզմի պատասխան ռեակցիան է շնչառական ուղիներում ընթացող տարբեր ախտաբանական պրոցեսների նկատմամբ։ Երկարատև կամ նոպայաձև հազը սովորաբար անհանգստություն շատ է պատճառում...

Շնչառական համակարգ
«Արևային վիտամինը» կօգնի պահպանել ուղեղի աշխատանքը
«Արևային վիտամինը» կօգնի պահպանել ուղեղի աշխատանքը

Բացահայտվել են նախկինում ռախիտից և օստեոպորոզից փրկիչ համարվող D վիտամինի նոր հատկությունները։ Պարզվում է, որ այն ունակ է կանխելու ծերունական թուլամտությունը, որը լայնորեն տարածված է երկարակյացներով...

Վիտամիններ և միներալներ Նյարդաբանություն

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ