Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1-4.2006 (25-28)

Վիրաբուժական օգնության մարտավարության կատարելագործումը տեղային բնույթ կրող և լեռնային պայմաններում ընթացող մարտական գործողությունների ժամանակ

Բանալի բառեր. բուժտարահանում, որակավորված վիրաբուժական օգնություն

Արցախյան տեղային բնույթ կրող հակամարտության ժամանակ անձնակազմի բժշկական ապահովման վերլուծությունը անհրաժեշտություն է առաջացնում տեղային պատերազմներում, հաշվի առնելով հիվանդներին և վիրավորներին ցույց տրվող փուլային բուժօգնության մարտավարությունը, մշակել ավելի ժամանակակից ռազմաբժշկական մեթոդներ եւ եղանակներ:

 

Մեր վարած պատերազմի փորձի վերլուծությունը ցույց տվեց, որ ռազմաբժշկական համադրույթի բացակայության պատճառով հնարավոր եղավ ընդունել միայն իրավիճակային օպերատիվ որոշումներ, և այդպիսի ցածր մակարդակի բուժապահովումն ուղղակիորեն բերեց չհիմնավորված սանիտարական կորուստների:

 

Արցախյան պատերազմում, ունենալով միայն խորհրդային միության զինված ուժերի 2-րդ Համաշխարհային և Աֆղանստանի պատերազմների փորձը, առաջացան մի շարք խոչընդոտներ: Նախորդ փորձի հիմնական մոտեցումները և փուլային բուժտարահանման համակարգի սկզբունքները չարդարացրին իրենց մեր վարած պատերազմում, և այդ իսկ պատճառով ունեցանք բավականին մեծ սանիտարական կորուստներ:

 

Ներկայիս Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի մարտական կիրառման բուժապահովման ժամանակակից բուժտարահանման համակարգը բաժանվում է երկու մեծ խմբի.

 

1-ին խումբ` բուժտարահանման համակարգը: Դա բժշկական ծառայության էշելոնների ստեղծումն է, թեթև վիրավորների բուժումը տեղում և փուլային բուժօգնության հսկայական բազայի ստեղծումը [5,6,8-10]:


2-րդ խումբ` ունի ռազմավարական մոտեցում, բժշկական ծառայության միջոցների ուժեղացում, բժշկական պահեստազորի ստեղծում [11,12]:

 

Այս համակարգը թույլ է տալիս վնասվածք ստացած վիրավորի բուժօգնությունը կազմակերպել փուլերով, որի հետևանքով որակավորված բուժօգնությունը առավելագույնս հնարավոր կլինի կազմակերպել 10-12 ժամ և ավելի ժամանակահատվածում: Վերջինս հանգեցնում է մի շարք լուրջ բարդությունների` բարձրացնելով սանիտարական կորուստների թիվը, իջեցնելով անձնակազմի մարտունակությունը, երկարացնելով բուժման համար պահանջվող ժամկետները:

 

Բուժտարահանման այս եղանակը նպատակահարմար է կիրառել լայնածավալ պատերազմների ժամանակ, երբ պատերազմական գործողություններին մասնակցում են խոշոր պետությունների մեծ զորամիավորումներ և սանիտարական կորուստների թիվը կարող է հասնել մեծ թվերի, իսկ տեղային բնույթ կրող պատերազմներում մարտին մասնակցում են փոքր զորամիավորումներ և զորախմբեր, որտեղ վիրավորների թիվը լինում է փոքր: Այս դեպքում նպատակահարմար է որակավորված բուժօգնության փուլը առավելագույնս մոտեցնել մարտի դաշտին, զգալիորեն կրճատելով ցուցաբերվող բուժ օգնության ժամանակահատվածը, որը ուղղակիորեն կնպաստի սանիտարական կորուստների նվազեցմանը, հետագա բարդությունների կանխմանը, վիրավորների շուտափույթ ապաքինմանը, բուժման ժամկետների կրճատմանը [3]:

 

Արցախյան պատերազմի փորձի մասնագիտական վերլուծությունը ցույց տվեց, որ բուժապահովման հանպատրաստից կազմակերպչական ցածր մակարդակը ուղղակիորեն բերում է անձնակազմի մարտունակության անկմանը, և հսկայական չհիմնավորված սանիտարական կորուստների:

 

Տեղային բնույթ կրող պատերազմներում՝ մասնավորապես լեռնային պայմաններում ընթացող մարտական գործողությունների բուժտարահանման մակարդակում անհրաժեշտ են ժամանակակից բժշկամարտավարական նոր մոտեցումներ, որ հնարավորություն կստեղծեն գործողությունների տարածքում սեղմ ժամկետներում կազմակերպել վիրավորների վիրաբուժական օգնությունը:

 

Վերջին 15 տարիների ընթացքում այդ հարցին մասնակիորեն անդրադարձել են Չեչնիայի, Հյուսիսային Կովկասի, Արցախի և այլ երկրների տեղային բնույթ կրող հակամարտություններից հետո: Որոշ հեղինակների կողմից մասնակիորեն շոշափվել են առանձին հարցեր, սակայն որակավորված բուժօգնության ամբողջական և հստակ աշխատություններ գրականության մեջ չեն արծածվել, եղածն էլ համընկնում են իրենց երկրի Զ.ՈՒ. բուժապահովման շահերին և ելնում են իրենց երկրի տնտեսական ռեսուրսների հնարավորություններից [1,2,4,7]:

 

Ուսումնասիրելով գրականության տվյալները և մեր վարած պատերազմում կուտակված բավականին մեծ փորձը, մենք առաջարկում ենք բուժտարահանման համակարգում որակավորված վիրաբուժական և անհետաձգելի մասնագիտական բուժօգնությունը մոտեցնել գործողությունների տարածքին և այն իրականացնել նոր վիրաբուժական հատուկ կառուցվածք ունեցող ստորաբաժանումներում:

 

Բուժապահովման մարտավարության այս ձևը թույլ կտա ստեղծել ավելի շարժուն վիրաբուժական ստորաբաժանում, որը հնարավոր կլինի արագ տեղակայել ռազմաճակատին մոտ գործողությունների տարածքում: Օրինակ` ԱՄՆ-ի Զ.ՈՒ. MUST փոխարինել է DERMEDS զրահապատված հոսպիտալով: Նման մոդելի ստեղծումը բավականին թանկ է և մեր երկրի համար նպատակահարմար չէ, այն ցուցված է օգտագործել հակատեռորիստական գործողությունների բուժապահովման ժամանակ և ԱՄՆ-ում վերջերս տեղի ունեցած աղետների դեպքում նպատակահարմար չեղավ դրանց օգտագործումը: Մեր կողմից առաջարկվող վիրաբուժական ստորաբաժանման կառուցվածքը իրենից ներկայացնուն է ինքնավար գործող վիրաբուժական ստորաբաժանում:

 

Նոր վիրաբուժական ստորաբաժանումը պահանջվող ուժերի և միջոցների առումով զիջում է առանձին բժշկական ջոկատի (ԱԲՋ), իսկ ֆունկցիոնալ առումով` օպերատիվ գործելու եւ հատուկ առաջադրանք կատարելու տեսանկյունից, գերազանցում է առանձին բժշկական գումարտակի (ԱԲ) հնարավորությունները, և` ցուցաբերվող վիրաբուժական օգնության ծավալով, մոտ է բազմապրոֆիլ վիրաբուժական հոսպիտալին (ԲՎՀ):

 

Նոր վիրաբուժական հատուկ ստորաբաժանումը իր կառուցվածքում ընդգրկում է 4 հիմնական սրահներ (բլոկներ).

 

  1. Ընդունման-տեսակավորման և ֆունկցիոնալ ախտորոշման սրահ:

  2. Վիրահատական սրահ:

  3. Հակաշոկային թերապիայի սրահ, ինտենսիվ թերապևտիկ ստացիոնարով:

  4. Վիրաբուժական և թերապևտիկ ստացիոնար սրահ:

 

Վիրաբուժական հատուկ կառուցվածքի նոր ստորաբաժանումը կազմավորվում և համալրվում է զորահավաքային ծրագրերի շրջանակներում մարտական գործողությունների, հատկապես լեռնային պայմաններում (շրջափակունմեր, դժվար և անանցանելի ճանապարհներ, բնակլիմայական պայմաններ) բուժապահովման համակարգում որակավորված և անհետաձգելի վիրաբուժական օգնություն ցուցաբերելու նպատակով:

 

Առաջարկվող նոր վիրաբուժական կառուցվածքի ֆունկցիոնալ գործունեությունը կազմակերպվում է հատուկ պատրաստվածություն ստացած ուժեղացված բժշկական խմբերի հաշվին: Վիրաբուժական հատուկ ստորաբաժանում ստեղծելու համար լրացուցիչ ֆինանսական և նյութական միջոցներ գրեթե չեն պահանջում, այն բավականին էժան է, սակայն պահանջում է կազմակերպչական և մարտավարական նոր մոտեցումներ: Մեր կողմից առաջարկվող հատուկ կառուցվածքի վիրաբուժական ստորաբաժանումը շարժուն է (գտնվում է անիվների վրա), ֆունկցիոնալ առումով ճկուն է: Այս կառուցվածքի ստեղծումը բխում է մեր բանակի շահերից և մեր պետության տնտեսական հնարավորություններից: Առաջարկվող նոր կառուցվածքի վիրաբուժական միավորը տարբեր օպերատիվ իրավիճակներում կարելի է տեղափոխել ցանկացած օպերատիվ ուղղությամբ, լեռնային պայմաններում որակավորված և անհետաձգելի վիրաբուժական օգնություն իրականացնելու նպատակով:

 

Գրականություն


  1. Арутюнян Б.Н. Новые подходы в медицинском обеспечении Вооруженных сил Республики Армения, Р³ЫП³П³Э µ³Э³П, 1995, 2–5; 15; 115–119.

  2. Брюсов П.Г., Щелоков А. Современная концепция военно-полевой хирургии, Врач, 1995, май, с. 14–16.

  3. Гайдар Б.В., Иванцов В.А., Сидельников В.О., Русев И.Т., Мадай Д.Ю., Кокоев В.Г., Зиновьев Е. В., Муталибов М.М. К вопросу о необходимости сокращения этапов медицинской эвакуации в условиях локальных войн и вооруженных конфликтов. Военномедицинский журнал 2004, –6, с.4–7.

  4. Девяткин А.Е., Зуев В.К., Иванцов В.А., Татарин С.Н., Фокин Ю.Н. Опыт организации квалифицированной и неотложной специализированной хирургической помощи в Вооруженных конфликтах на Северном Кавказе Военномедицинский журнал, 2003,7, с. 13–20.

  5. Сидельников В.О. Немедицинская помощь обожженным в локальных войнах и военных конфликтах. Канд. дисс. ... д-ра мед. наук. СПб, 2003, 304 с.

  6. Смирнов И.А., О совершенствовании организационной структуры медицинских формирований для работы в военное время. Военномедицинский журнал, 2003,6, с. 29–33.

  7. Улунов А.Д., Иванцов В. А., Татарин С. Н. и др. Опыт организации хирургической работы в гарнизонном госпитале в вооруженном конфликте. Военномедицинский журнал, 2000 т. 321, 2, с. 4–11.

  8. Чиж И. М., Шелепов А. М., Лобастов О.С. Становление, развитие и пути дальнейшего совершенствования системы лечебно-эвакуационного обеспечения воиск. Военномедицинский журнал, 2001, т. 322, 10, с. 4–14.

  9. Чиж И.М., Ларьков А.А., Шелепов А.М., Русев И.Т. Итоги медицинского обеспечения объединенной групировки войск в контртеррористической операции на Севернем Кавказе в 1992–2002 гг. Военномедицинский журнал, 2003,10,с. 4–16.

  10. Anderson G. K., A. decade of great progress in Medical readiness. Mil-Med. 1990 Nov., 155 (11): 535-8.

  11. Чиж И.М. Организационные основы построения современной системы медицинского обеспечения вооруженных сил, Военномеджурнал, 1996, 1, c. 4–20.

  12. Фокин Ю.Н. Основные направления совершенствования квалифицированной и неотложной специализированной хирургической помощи в вооруженном конфликте. Дис. ... докт. мед наук, М., 2001, с. 271.

Հեղինակ. Ա.Կ. Հովհաննիսյան, Կ.Ռ. Շաբոյան ԵրՊԲՀի ռազմաբժշկական ֆակուլտետ, ռազմադաշտային վիրաբուժության ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Գիտա-գործնական Բժշկական Հանդես «Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի», 2.2006 (26); УДК [617:355]-082 (470.6)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Օբստրուկտիվ ազոոսպերմիա. վարման ժամանակակից մոտեցումները (գրականության տեսություն)

Բանալի բառեր. օբստուկտիվ ազոոսպերմիա (ՕԱ), անպտղություն, վարիկոցելե, օգնող ռեպրոդուկտիվ տեխնոլոգիաներ (ՕՌՏ)
Ներածություն: Օբստրուկտիվ ազոոսպերմիան (ՕԱ) դա էակուլյատում և հետէակուլյացիոն մեզում սպերմատոզոիդների և սպերմատոգենեզի բջիջների բացակայությունն է` պայմանավորված սերմնատար ուղիների երկկողմանի օբստրուկցիայով: Անպտղության բոլոր պատճառների մեջ` այդ թվում նաև կանացի և չպարզաբանված բնույթի, ՕԱ-ն կազմում է մոտ 1,5% [16]: Իր պատճառագիտությամբ և բուժման առանձնահատկություններով ՕԱ-ն արական անպտղության մյուս պատճառների մեջ ունի առանձնահատուկ տեղ...

Ուրոլոգիա
Կարծրամաշկության դասակարգումը, տարածվածությունը և ախտածագումնային ընդհանուր մեխանիզմները

Բանալի բառեր. կարծրամաշկություն, համախտանիշ, դասակարգում
Համաձայն ժամանակակակից պատկերացումների կարծրամաշկություն տերմինը միավորում է կարծրամաշկային խմբի հիվանդությունների լայն շրջանակ` համակարգային և օջախային կարծրամաշկությունից մինչև մակածված (ինդուցված) ձևերը և կեղծ կարծրամաշկությունը [6,10,13,17]: Պետք է նշել, որ 20-րդ դարի երկրորդ կեսում կարծրամաշկության մասին զարգացման տեսությունը մեծ էվոլյուցիա վերապրեց...

Գրգռված աղու համախտանիշի բուժումը

Բանալի բառեր. աղի, համախտանիշ, ախտորոշում, բուժում
Գրգռված աղու համախտանիշը (ԳԱՀ) սահմանվում է որպես որովայնային ցավ, կամ ապաբարեհարմարություն (discomfort)` աղու սովորությունների խանգարումով, որևէ մեխանիկական, կենսաքիմիական կամ բորբոքային պատճառի բացակայության պայմաններում: ԱՄՆ-ում բնակչության մոտ 10-15% տառապում է ԳԱՀ-ից, և կանայք ավելի հաճախ են ունենում այդ ախտանիշները, քան տղամարդիք: Ախտորոշումը հիմնվում է կլինիկական ախտանիշների վրա [1,74]...

Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն
Լապարասկոպիկ խոլեցիստէկտոմիայի ժամանակ օզոնաթերապիայի կիրառումն արյան ռեոլոգիական հատկությունների կարգավորման նպատակով

Բանալի բառեր. արյան ռեոլոգիական հատկություններ, օզոնաթերապիա, լապարասկոպիկ խոլեցիստէկտոմիա
Լեղաքարային հիվանդությունը պատկանում է ստամոքս-աղիքային համակարգի առավել տարածված հիվանդությունների թվին: Ինչպես Եվրոպայում, այնպես էլ աշխարհի տարբեր երկրներում լեղաքարային հիվանդությունը հանդիպում է բնակչության տարբեր տարիքային խմբերում (10-50%) և առկա է հիվանդության աճի արտահայտված միտում [1,3]: Այն գերազանցապես հանդիպում է 50 տարեկանից բարձր անձանց մոտ, ընդ որում տարեց (60-74 տարեկան) և ծերունական (75-89 տարեկան) տարիքի անձիք կազմում են հիվանդների 50%-ը...

Վիրաբուժություն Ներզատաբանություն
Սրտամկանի հիբերնացիայի և ստանինգի զարգացման մեխանիզմները

Բանալի բառեր. սրտամկան, հիբերնացիա, ստանինգ, իշեմիա, ռեպերֆուզիա
Համաձայն ժամանակակից պատկերացումների` նեկրոզից բացի իշեմիային ի պատասխան սրտամկանում կարող են զարգանալ 3 ախտաֆիզիոլոգիական ֆենոմեններ` իշեմիկ նախապայմանավորում, հիբերնացիա և ստանինգ: Իշեմիկ նախապայմանավորումը (անգլ.` ischemic preconditioning) (ԻՆ) սրտամկանի` նախորդող կարճատև իշեմիայի միջադեպերից հետո նոր գրոհին առավել հաջող դիմակայելու ունակությունն է...

Սրտանոթաբանություն
Ներհիվանդանոցային ինֆեկցիաների էթիոլոգիական կազմը բազմապրոֆիլ ստացիոնարի վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում

Բանալի բառեր. պրոբլեմային մանրէներ, ներհիվանդանոցային ինֆեկցիաների բազմաէթիոլոգիական բնույթը, համաճարակաբանական դինամիկ հսկողություն, մանրէաբանական հետազոտություն
Ներհիվանդանոցային ինֆեկցիաների (ՆՀԻ) զարգացման ժամանակակից փուլը բնութագրվում է նրանց լայն տարածվածությամբ աշխարհի բոլոր երկրներում, հիվանդության նոզոլոգիական ձևերի բազմաէթիոլոգիական բնույթով և հարուցիչների պոլիօրգանային տեղակայմամբ, բուժական և հակահամաճարակային միջոցառումների ցածր արդյունավետությամբ, բարձր սոցիալ-տնտեսական կորուստներով [1]...

Վարակաբանություն Ինտենսիվ թերապիա
Ծնկան հոդի դեֆորմացնող արթրոզի բուժման մեջ արթրոսկոպիկ վիրահատության և հիալուրոնաթթվի պրեպարատների համակցված օգտագործումը

Բանալի բառեր. արթրոսկոպիա, ծնկան հոդի դեֆարթրոզ, հիալուրինաթթու

Դեֆորմացնող արթրոզը հոդի դեգեներատիվ-դիստրոֆիկ պոլիէթիոլոգիկ հիվանդություն է, կապված հոդաճառում հոմեոստազի առաջնային խանգարման հետ, որն էլ բերում է հոդաճառի լրիվ կամ մասնակի քայքայմանը՝ հոդը կազմող հյուսվածքների ոչ սպեցեֆիկ բորբոքային – պրոլիֆերատիվ - դեգեներատիվ փոփոխություններով և դրսևորվում է ցավերով ու հոդի ֆունկցիայի խանգարմամբ: Հոդաճառի դեգեներատիվ փոփոխություններին զուգընթաց դիտվում են նաև փոփոխություններ ոսկրերի, հոդաշապիկի, կապանների, սինովյալ թաղանթի և մենիսկների կողմից...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Կարպալ թունելի համախտանիշ. հեռանկարները և իրականությունը Հայաստանում

Բանալի բառեր. կարպալ թունելի սինդրոմ, կարպալ թունելի ճնշում, պարբերական հիվանդություն

Կլինիկական պրակտիկայում ամենահաճախ հանդիպող կոմպրեսիոն նեյրոպաթիան միջնակ նյարդի կոմպրեսիան է կարպալ խողովակում:

Առաջին անգամ այս վիճակը նկարագրվել է 1854թ. Ջեյմս Պեջետի կողմից մի հիվանդի մոտ, ով ունեցել է ճաճանչոսկրի դիստալ կոտրվածք [7]: Այնուհետև` 1913թ. ֆրանսիացի նյարդաբաններ Պիեռ Մարին և Չարլզ Ֆոքսը նկարագրել են միջնակ նյարդում տեղի ունեցող փոփոխությունները՝ թենարի երկկողմանի ապաճում (ատրոֆիա) ունեցող հիվանդի դիահերձման հիման վրա...

Նյարդաբանություն Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա Վիրաբուժություն
Կոնքազդրային հոդի հրազենային կոտրվածքի կապակցությամբ կատարված է նդոպրոթեզի քառակի ռևիզիոն արթրոպլաստիկա (կլինիկական դեպքի նկարագրություն)

Բանալի բառեր. կոնքազդրային հոդ, ռևիզիոն արթրոպլաստիկա

Հիվանդը, ծնված 1974թ., ընդունվել է Էրեբունի Բժշկական Կենտրոն 23.03.05-ին հետևյալ ախտորոշմամբ. վիճակ աջ կոնքազդրային հոդի տոտալ էնդոպրոթեզավորումից հետո, քացախափոսային կոմպոնենտի տեղաշարժումով, փափուկ հյուսվածքներում բազմաթիվ մետաղական օտար մարմինների առկայությամբ...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Ճաճանչոսկրի պրոքսիմալ հատվածի կոտրվածքների բուժումը

Բանալի բառեր. ճաճանչոսկր, արմնկային հոդ, կոտրվածք, կայուն օստեոսինթեզ

Արմնկային հոդը կազմող ոսկրերի կոտրվածքների մեջ ճաճանչոսկրի վզիկի և գլխիկի կոտրվածքները կազմում են 33,5-35% [1-3]:
Ճաճանջոսկրի պրոքսիմալ հատվածի կոտրվածքների բուժումը համարվում է արդի վնասվածքաբանության լուրջ խնդիրներից մեկը: Առաջարկված կոնսերվատիվ և վիրահատական եղանակները միշտ չէ, որ երաշխավորում են ցանկալի արդյունքներ: Առավել հաճախ օգտագործվում են բուժման վիրահատական եղանակները` գլխիկի հեռացում, մետաղական օստեոսինթեզ կամ վնասված գլխիկի առաջնային փոխարինում տարբեր էնդոպրոթեզներով[13,14,16]...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Ինքնավնասում

Բանալի բառեր. սեկրետանի համախտանիշ, ռեֆլեկտոր սիմպաթիկ դիստրոֆիա, դաստակի այտուց, ինքնավնասում

Հանդիպում են ինքնավնասման բազմաթիվ դեպքեր, զանազան առարկաների, միջոցների օգտագործմամբ: Նկարագրված են դեպքեր` երբ եղնգային թիթեղի շուրջը մտցնում են զանազան առարկաներ՝ առաջացնելով խրոնիկական պարոնիխիա մշտական թարախահոսությամբ, մեկ այլ դեպքում մաշկին դնելով քիմիական գրգռիչ նյութով վիրակապ, առաջացնում են չլավացող խոցեր կամ վերքեր...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Երիտասարդ անձանց շրջանում ռեակտիվ հոդաբորբերի որոշ ասպեկտներ

Բանալի բառեր. ռեակտիվ հոդաբորբեր, հիվանդության պատմագիր, սակրոիելիտ, սպոնդիլիտ

Ռեակտիվ հոդաբորբերը ստերիլ, ոչ թարախային բորբոքումներով հոդաբորբեր են, որոնք զարգանում են ի պատասխան արտահոդային վարակի: Ռեակտիվ հոդաբորբ տերմինը առաջարկվել է Էնհովենի և համահեղինակների կողմից 1969թ.: Ներկայումս ռեակտիվ հոդաբորբ ասելով հասկանում ենք միայն այն հոդաբորբերը, որոնք կապված են տարած աղիքային (էնտերոգեն) կամ միզասեռական (ուռոգենիտալ) վարակի հետ և ասոցացվում են HLA B27 հակածնի հետ, ընդ որում ռևմաթոիդ գործոնը արյան շիճուկում բացակայում է...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Սուր ծանր շնչական համախտանիշ: Մաս Բ. Կլինիկան, ախտորոշումը, բուժումը, կանխարգելումը (գրականության ակնարկ)

Բանալի բառերը. սուր ծանր շնչական համախտանիշ, կլինիկա, ախտորոշում, բուժում, կանխարգելում

Այս հոդվածի առաջին մասում բերված են գրականության տվյալներ 2002-2003թթ. մոլեգնած, 8422 մարդկանց ախտահարած և 916 հոգու մահվան պատճառ դարձած վարակային հիվանդության` սուր ծանր շնչական համախտանիշի (ՍԾՇՀ) պատմական հարցերի, հարուցչի աղբյուրների, տարածման մեխանիզմների և վիրուսաբանական ախտորոշման մասին [1]...

Շնչառական համակարգ
Հաշմանդամության անվանակարգման ու դասակարգման որոշ հիմնահարցերի մասին

Բանալի բառեր. հաշմանդամություն, անվանակարգում, դասակարգում, չափորոշիչներ

Գրականության աղբյուրների բազմակողմանի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ աշխարհի բոլոր երկրներում հաշմանդամությունը աճի միտում ունի և հաշմանդամության...

ԼՈՒՐԵՐ: Բժշկական իրավունք

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ