Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

 

Միզային համակարգ

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիա (Alcoholic nephropathy). urolog.am

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիա (Alcoholic nephropathy). urolog.am

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիան երիկամների բորբոքային բնույթի քրոնիկական ախտահարումն է, որի հիմքում օրգանիզմի վրա էթիլ սպիրտի և նրա նյութափոխանակության արգասիքների ազդեցությամբ առաջացած աուտոիմուն մեխանիզմներն են:

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիան հայտնի է նաև որպես լյարդային գլոմերուլոպաթիա, ալկոհոլային քրոնիկական գլոմերուլոնեֆրիտ (ԱՔԳՆ) կամ ալկոհոլային IgA-նեֆրիտ: Հոմանիշներն արտացոլում են հիվանդության ախտածագման հիմնական փուլերը՝ ընդգրկելով այլ օրգանների ներգրավվածությունը (լյարդի) և A դասի իմունոգլոբուլինների մասնակցությամբ երիկամների ախտահարման աուտոիմուն մեխանիզմը: ԱՔԳՆ-ի տարածվածությունն ուղիղ կապի մեջ է մոլորակի տարբեր շրջաններում սպիրտ պարունակող մթերքների օգտագործման մակարդակի հետ: Հստակ վիճակագրական տվյալներ չկան՝ պայմանավորված դիմելիության համեմատաբար ցածր մակարդակով (պատճառը նաև երկարատև անախտանիշ ընթացքն է): Այս հիվանդների հաշվառումը բարդացնում է նաև այն , որ ալկոհոլային նեֆրոպաթիան հաճախ ընդամենը «ալկոհոլային հիվանդության» ախտանշային համալիրի մաս է:


Ալկոհոլային նեֆրոպաթիայի պատճառները

Գոյություն ունեն ԱՔԳՆ զարգացման մի քանի հիմնական տեսություններ, որոնցից որևէ մեկի օգտին հավաստի և միանշանակ տվյալներ դեռևս չկան: Միասնական տեսության բացակայությունը պայմանավորված է ալկոհոլային նեֆրոպաթիայի տարատեսակ կլինիկական և ձևաբանական դրսևորումներով, որոնց հիման վրա ենթադրվում է, որ գոյություն ունեն միզային համակարգն ախտահարող մի քանի մեխանիզմներ: Տվյալ վիճակի զարգացման առավել հավանական տեսություններ են.

  •     իմունաբանական պատճառներ,
  •     վարակային պատճառներ,
  •     համակարգային պատճառներ:


Ժամանակակից հետազոտողները հակված են այն մտքին, որ ԱՔԳՆ զարգացումն ունի բազմագործոնային բնույթ` վերը թվարկված բոլոր գործընթացներն այս կամ այն աստիճանով մասնակցում են ախտածագմանը: Անհայտ է ժառանգական նախատրամադրվածության դերը, թեև այդ մասին է վկայում հիվանդության անհատական առանձնահատկությունների լայն սպեկտորի առկայությունը:

Դասակարգումը

Տարբերում են ալկոհոլային նեֆրոպաթիայի մի քանի ձև, որոնց դասակարգումը պայմանավորված է կլինիկական ընթացքով, ուղեկցող հիվանդությունների առկայությամբ կամ բացակայությամբ: Նմանատիպ ախտածագման մեխանիզմների և կլինիկական դրսևորումների պատճառով որոշ տեսակներ կարելի է շփոթել երկրորդային նեֆրոպաթիայի այլ տեսակների հետ: ԱՔԳՆ տարբերակիչ առանձնահատկությունն օրգանիզմի բոլոր ախտաբանական փոփոխությունների, երիկամների գործունեության ուղղակի կամ անուղղակի վատթարացման առաջնային պատճառ` ալկոհոլի չարաշահումն է:

Տարբերում են հիվանդության հետևյալ տեսակները.

  • Գաղտնի (լատենտ) ձև: Ամենատարածված տեսակն է և դժվար է ախտորոշվում՝ սուբյեկտիվ ախտանիշների գրեթե բացակայության պատճառով: Առաջանում է ո՛չ միայն մշտապես սպիրտային խմիչք օգտագործող մարդկանց մոտ, այլ նաև որոշակի պարբերականությամբ ընդունողների մոտ (շաբաթական 1-2 անգամ): Բնորոշ է սրացումը` ալկոհոլի վերջին ընդունումից անմիջապես հետո:
  • Գերճնշումային ձև: Համեմատաբար քիչ է հանդիպում, հիմնականում դիտվում է ալկոհոլիզմով, ճարպակալմամբ տառապող և զարկերակային գերճնշում ունեցող մարդկանց մոտ:
  • Նեֆրոտիկ ձև: Քրոնիկական ալկոհոլային նեֆրոպաթիայի չափազանց հազվադեպ հանդիպող և առավել ծանր ընթացքով ձևն է: Ուղեկցվում է պրոգրեսիվող դիֆուզ գլոմերուլոնեֆրիտով՝ արագ բերելով երիկամների քրոնիկական անբավարարության (ԵՔԱ) առաջացման:


Ալկոհոլային նեֆրոպաթիայի ախտանիշները

Հիմնականում հիվանդությունն ընթանում է գրեթե անախտանիշ, ախտաբանությունը հայտնաբերվում է պատահաբար այլ առիթով կատարվող լաբորատոր հետազոտությունների ժամանակ: Սա հատկապես բնորոշ է թաքնված ձևին, երբեմն անախտանիշ ընթացքը կարող է տևել տարիներ: Էթանոլի ընդունումից 1-3 օր հետո առաջացող սրացումները կարող են դրսևորվել միայն մեզի ծավալի նվազեցման գանգատներով (օլիգուրիա) և խիստ հազվադեպ ՝ գոտկատեղի շրջանի թույլ ձգող ցավերով: Երկարատև ընթացքի դեպքում դրսևորվում են ալկոհոլային հիվանդության նշանները՝ ափերի կարմրություն (էրիթեմա), տղամարդկանց մոտ` գինեկոմաստիա, ենթաստամոքսային գեղձի և լյարդի ախտահարման նշաններ (ցավեր թուլակողում և որովայնի շրջանում, դեղնախտ):

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիայի գերճնշումային տարբերակը զարգացման սկզբնական շրջանում նույնպես բնութագրվում է թույլ արտահայտված երիկամային ախտանիշներով: Հիվանդը գանգատվում է գլխացավից, դեմքի արյունալեցումից, սրտի շրջանում տհաճ զգացումից և արյան ճնշման բարձրացման այլ հետևանքներից: Հաճախ հիվանդության այս տեսակն ուղեկցվում է ճարպակալմամբ:
Բուժման բացակայության և էթիլ սպիրտի շարունակական ընդունման դեպքում ալկոհոլային նեֆրոպաթիան անխուսափելիորեն բերում է ԵՔԱ (երիկամների քրոնիկական անբավարարության) առաջացման: Վերջինիս նշաններն են հոգնածությունը, տրամադրության անկումը, գլխացավը, որոնք ուժեղանում են էթիլ սպիրտի ընդունումից հետո: Այնուհետև բնորոշ է բերանից ամոնիակի հոտի առկայությունը, ուժեղ ծարավի զգացումը, փսխումը, մաշկի չորությունը, լորձաթաղանթների բորբոքումը: Մեզի քանակը կտրուկ նվազում է, քրտնագեղձերի կողմից արտադրվող միզանյութի պատճառով մաշկի մակերևույթին սպիտակավուն փառ է գոյանում:

Ախտորոշումը

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիայի ախտորոշման նպատակով իրականացվում են ֆիզիկական զննում, մի շարք լաբորատոր և գործիքային հետազոտություններ: Անհրաժեշտ է երիկամաբանի (նեֆրոլոգի) խորհրդատվություն, երբեմն կարող է ներգրավվել նարկոլոգը:

 

Սովորաբար, ԱՔԳՆ ախտորոշման ալգորիթմն ընդգրկում է հետևյալ փուլերը.

  • Հարցում և անամնեզի հավաքում:
  • Ֆիզիկական զննում: Առանձնահատուկ ուշադրություն են դարձնում ալկոհոլիզմի արտաերիկամային նշաններին՝ ափերի կարմրությանը, մաշկի մգանալուն, լյարդի չափերի մեծացմանը, տղամարդկանց մոտ` գինեկոմաստիային: Մի շարք դեպքերում հայտնաբերվում է ճնշման բարձրացում, ճարպակալում: ԵՔԱ և ուրեմիայի (միզարյունություն) զարգազման մասին են վկայում բերանից ամոնիակի հոտը, քրտինքից «միզային» տհաճ հոտը, մաշկի չորությունը և վերջինիս վրա սպիտակ փառի առկայությունը:
  • Լաբորատոր հետազոտություններ: Դրանք են՝ մեզի ընդանուր, արյան կենսաքիմիական հետազոտությունները, երիկամների ֆունկցիոնալ թեստերը:
  • Ուլտրաձայնային ախտորոշում:


Հազվադեպ, վիճելի դեպքերում կատարում են լյարդի և երիկամների բիոփսիա՝ այդ օրգանների հյուսվածքաբանական ուսումնասիրության նպատակով:

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիայի բուժումը

Ալկոհոլային խմիչքների ընդունումն ամբողջովին արգելելը գլխավոր և հիմնական նշանակումն է: Միայն սպիրտային խմիչքից հրաժարվելու դեպքում ալկոհոլային նեֆրոպաթիայի լատենտ ընթացող հիվանդների կեսից ավելիի մոտ նկատվում է մեզի լաբորատոր ցուցանիշերի կայուն բարելավում և գրեթե լիովին ռեմիսիա:

Այս հրահանգը չկատարելու դեպքում, նույնիսկ այլ խորհուրդներին հետևելը և բուժական միջոցառումներ կիրառելը ընդամենը որոշ չափով են դանդաղեցնում վիճակի խորացումը: Բարձիթող ԱՔԳՆ և ուղեկցվող հիվանդությունների առկայության դեպքում, բացի սպիրտային խմիչքների ընդունումն արգելելը, նշանակում են նաև մի շարք օժանդակ բուժական միջոցներ.

  • հակագերճնշումային բուժում,
  • նյութափոխանակության կարգավորում:
  • հակաբորբոքային բուժում:


Կանխատեսում և կանխարգելում

Ալկոհոլի ընդունման արգելքին խստիվ հետևելու և ախտաբանական վիճակի վաղ հայտնաբերման դեպքում ալկոհոլային նեֆրոպաթիայի կանխատեսումը գրեթե միշտ բարենպաստ է, արտազատող համակարգի ֆունկցիաները համարյա ամբողջ ծավալով վերականգնվում են: Սպիրտ պարունակող մթերքների չարաշահման հետևանքով ծագած ուղեկցվող խանգարումների առկայության դեպքում ախտաբանության ելքը պայմանավորված է իրականացվող որակյալ բուժմամբ:

Սկզբնաղբյուր. urolog.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հղիությունը միակ երիկամի դեպքում (Pregnancy with one kidney). urolog.am
Հղիությունը միակ երիկամի դեպքում (Pregnancy with one kidney). urolog.am

Հղիությունը միակ երիկամի դեպքում տեղի է ունենում թերզարգացած կամ հեռացված երիկամով կանանց մոտ: Միակ գործող օրգանի նորմալ աշխատանքի դեպքում հատուկ ախտանիշները բացակայում են...

Հղիություն, ծննդաբերություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Միզապարկի քաղցկեղի ախտանիշներ, որոնք չի կարելի անտեսել. oncology.am
Միզապարկի քաղցկեղի ախտանիշներ, որոնք չի կարելի անտեսել. oncology.am

Միզապարկն իրենից պարկ ներկայացնող մկանային օրգան է, որը կարող է  լայնանալ և կրճատվել: Այն նախատեսված է երիկամների կողմից արտադրված մեզը պահելու համար:  Միզապարկի քաղցկեղի զարգացման...

Ուռուցքաբանություն
Երիկամի քաղցկեղ. urolog.am
Երիկամի քաղցկեղ. urolog.am

Երիկամի քաղցկեղը բնորոշվում է երիկամային հյուսվածքում չարորակ բջիջների առաջացմամբ: Երիկամները զույգ օրգաններ են, այդ պատճառով ուռուցքը կարող է զարգանալ մեկում (աջում կամ ձախում), կամ` միաժամանակ երկուսում...

Ուռուցքաբանություն
Ինտերստիցիալ ցիստիտ. urolog.am
Ինտերստիցիալ ցիստիտ. urolog.am

Ինտերստիցիալ ցիստիտը միզապարկի ոչ վարակիչ բորբոքումն է: Այն կանանց մոտ առնվազն տասն անգամ ավելի հաճախ է հանդիպում քան տղամարդկանց մոտ, և հազվադեպ է հայտնաբերվում երեխաների և ծերերի մոտ...

Գոտկային ցավ (flank pain). urolog.am
Գոտկային ցավ (flank pain). urolog.am

Գոտկային ցավերի պատճառները բազմազան են։ Սակայն կարելի է այն բաժանել հիմնական 3 պատճառի...

Ուրո-անդրոլոգիա Ցավ
Ի՞նչ անել, երբ միզապարկն ամբողջովին չի դատարկվում. urolog.am
Ի՞նչ անել, երբ միզապարկն ամբողջովին չի դատարկվում. urolog.am

Միզապարկի մինչև վերջ չդատարկվելու զգացողությունը հիմնականում առաջանում է շագանակագեղձը մեծանալու կամ նրա ախտահարումների դեպքում, ինչպիսիք են ադենոման, շագանակագեղձի քաղցկեղը, ինչպես նաև...

Միզաքարային հիվանդություն. հարցերին պատասխանում է Արամ Զոհրաբյանը. armeniamedicalcenter.am
Միզաքարային հիվանդություն. հարցերին պատասխանում է Արամ Զոհրաբյանը. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ է միզաքարային հիվանդությունը:

Միզաքարային հիվանդությունը (ՄՔՀ) միզասեռական համակարգի ամենատարածված հիվանդություններից է` իր...

Երիկամի փոխպատվաստում. arabkirjmc.am
Երիկամի փոխպատվաստում. arabkirjmc.am

Տարբեր երկրների վիճակագրական տվյալներից ելնելով տարեկան 1 մլն բնակչության հաշվարկով 600-1000 հիվանդներ ստանում են հեմոդիալիզ, որոնցից մոտավորապես կեսը պատրաստ են և ունեն ցուցում երիկամի փոխպատվաստման...

Միզապարկի խուղակ. urolog.am
Միզապարկի խուղակ. urolog.am

Ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ միզապարկի  և այլ օրգանների կամ մաշկի միջև ախտաբանական կապ է առաջանում: Ստորև բերված տեղեկատվությունը կօգնի Ձեզ լուծել տվյալ խնդիրը մինչև լուրջ բարդությունների առաջացումը...

Միզուկում` օտար մարմիններ. urolog.am
Միզուկում` օտար մարմիններ. urolog.am

Միզուկում (միզատար խողովակում) օտար մարմիններ հիմնականում հանդիպում են տղամարդկանց մոտ (ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների մոտ): Դրանց ներթափանցումը միզուկ իրականացվում է արտաքին բացվածքի կամ, ընդհակառակը...

Նեյրոգեն միզապարկ. urolog.am
Նեյրոգեն միզապարկ. urolog.am

Ընդհանուր նկարագրություն

Գլխուղեղի, ողնուղեղի կամ ծայրամասային նյարդերի ֆունկցիայի խանգարումը կարող է բերել նեյրոգեն միզապարկի առաջացման...

Միզուկի կարունկուլ. urolog.am
Միզուկի կարունկուլ. urolog.am

Միզուկի կարունկուլը (ֆրանսերենից саго ՝միս)  միզուկի բարորակ ուռուցք է  (պոլիպի տարատեսակ), որը ծագում է լորձաթաղանթից և իրենից ներկայացնում է կարճ ոտիկով, գնդաձև, լայն հիմքով,  փափուկ, հեշտ արյունահոսող, թավշյա մակերեսով, ալ կարմիր...

Միզակապություն. պատճառները և բուժումը. urolog.am
Միզակապություն. պատճառները և բուժումը. urolog.am

Միզակապությունը ախտաբանական վիճակ է, որի դեպքում միզարձակումից հետո միզապարկում մնում է ավելի քան 20մլ մեզ:  Հիմնական սուբյեկտիվ ախտանիշը միզապարկի ոչ լրիվ դատարկման զգացողությունն է: Որպես կանոն, այս խանգարումն ունի...

Ի՞նչ է հեմոդիալիզը. հարցերին պատասխանում է Հելեն Նազարյանը. arabkirjmc.am
Ի՞նչ է հեմոդիալիզը. հարցերին պատասխանում է Հելեն Նազարյանը. arabkirjmc.am

Հեմոդիալիզը երիկամներին փոխարինող թերապիաներից է: Այդ թերապիաները կարելի է բաժանել 3 խմբի, որոնցից մեկը հեմոդիալիզն է, հաջորդը՝ պերիտոնյալ դիալիզը, երրորդը ՝ե րիկամի փոխպատվաստումը: Երիկամի փոխպատվաստումը համարվում է...

Բժշկի ընդունարանում

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ