Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Միզային համակարգ

Երիկամի փոխպատվաստում. arabkirjmc.am

Երիկամի փոխպատվաստում. arabkirjmc.am

Տարբեր երկրների վիճակագրական տվյալներից ելնելով տարեկան 1 մլն բնակչության հաշվարկով 600-1000 հիվանդներ ստանում են հեմոդիալիզ, որոնցից մոտավորապես կեսը պատրաստ են և ունեն ցուցում երիկամի փոխպատվաստման: Ներկա պահին մեր երկրում շուրջ 850 հիվանդ ստանում է հեմոդիալիզ և պոտենցիալ ենթակա են փոխպատվաստման նրանցից մոտավորապես 400-ը:

Առավել հաճախ ո՞ր օրգաններն են ենթարկվում տրանսպլանտացիայի, ի՞նչ դիրք է գրավում երիկամների տրանսպլանտացիան:

Հրապարակված տվյալներից ելնելով, այսօր աշխարհում տարեկան կատարվում է ավելի քան 115000 ամբողջական օրգանների փոխպատվաստման վիրահատություններ կյանքը և առողջությունը փրկելու տերմինալ հիվանդություններով հիվանդների մոտ: Փոխպատվաստումը համարվում է բարձր տեխնոլոգիական բժշկական օգնություն, իսկ երիկամի պատվաստումը այդ շարքում համարվում է տեխնիկապես ավելի պարզ:

Ինչո՞ւմն է երիկամների տրանսպլատացիայի գործընթացում կենդանի դոնորի առավելությունը դիակային դոնորից:

Երիկամի պատվաստումը կենդանի դոնորից ունի մի շարք առավելություններ: Նախապես ծրագրված վիրահատությունը ապահովում է օպտիմալ պայմաններ, կրճատվում է ժամանակը կենդանի դոնորից երիկամի փոխադրումը պացիենտին, հակառակ դեպքում, ժամանակի ընթացքում երիկամը ենթարկվում է փոփոխությունների: Կան իրավիճակներ երբ հիվանդը կարիք է ունենում նախավիրահատական բուժման՝ օրինակ հակամարմինների նվազեցման, որոշակի դեղորայքային միջամտության: Երկամի պատվաստումը կենդանի դենորից ավելացնում է նրա վերապրելիության հավանականությունը: Եվ, վերջապես, հաշվի առնելով փոխպատվաստման պահանջարկը, կենդանի դոնորից փոխպատվաստումը զգալի կրճատում է համապատասխան երիկամ սպասելու ժամկետները:

Ի՞նչ տարիքային սահմանափակումներ կան երիկամի դոնորության համար

Օրինական դոնորության նվազագույն տարիքը 18-ն է: Մեր պրակտիկայում դոնոր են 30-ն անց և մինչև 65 տարեկան անձինք: Հաշվի է առնվում երիտասարդների պտղաբերության գործոնը, որի պարագայում առողջական ռիսկերը պետք է նվազեցնել, ոչ թե ավելացնել:

Ե՞րբ և ինչպե՞ս է տեղի ունենում դոնոր օրգանի վերցնելը:

Դոնորական երիկամի վիրահատությունը կոչվում է դոնորական նեֆրէկտոմիա, որն իրականացվում է վիրաբուժական թիմի կողմից: Այսօր Հայաստանում կատարվում է և՛ բաց վիրաբուժական, և՛ լապարոսկոպիկ դոնոր նեֆրէկտոմիա, մեթոդն ընտրվում է ըստ ցուցումների:

Ի՞նչ կրիտերիաներ կան` դոնոր դառնալու համար:

Դոնոր դառնալու կրիտերիաներն են՝ առողջությունը, համապատասխան տարիքը, համատեղելիությունը, ցանկությունը անշահախնդրությունը և գթություն :

Կարո՞ղ է յուրաքանչյուրն իր ցանկությամբ դառնալ դոնոր և նվիրաբերել երիկամ:

Այո, Հայաստանում օրենքը թույլ է տալիս փոխպատվաստման համար օգտագործել նաև ոչ ազգակցականի, ոչ արյունակցի երիկամը: Ապագայում պլնավորված է նաև օգտագործել այն մահացողների երիկամները, ում մոտ գրանցվել է ուղեղային մահ, որոնց այլևս ոչ մի կերպ հնարավոր չէ փրկել և ովքեր չեն հրաժարվել փոխպատվաստումից ու ազգականներն էլ դեմ չեն նրանց դոնոր դառնալուն: Այդ մարդկանց արդեն կարելի է համարել պոտենցիալ համաձայնություն տված դոնորներ:

Ո՞ր պացիենտներին և ո՞ր դեպքերում է անհրաժեշտ երիկամների տրանսպլանտացիան:

Երիկամի փոխպատվաստման ցուցում է քրոնիկական երիկամային անբավարարությունը, տերմինալ շրջանը, երբ կոնսերվատիվ բուժումը չի կարող արդյունավետ լինել և դիալիզը կյանքի միակ պահպանման միջոց է: Նման իրավիճակում երիկամի փոխպատվաստումը, եթե չկան բացարձակ հակացուցումներ, նպաստում է կյանքի որակի բարելավմանը:

Երիկամի փոխպատվաստման ի՞նչ հակացուցումներ կան:

Ընդունված են բացարձակ հակացուցումներ, ինչպիսիք են՝ չարորակ գոյացությունները, ակտիվ տուբերկուլոզը, ՁԻԱՀ-ը, թոքերի քրոնիկ հիվանդությունները, շնչառական անբավարարությունը, թմրամոլությունը, հոգեկան հիվանդությունները, հիվանդություններ, որոնք սահմանափակում են կյանքի տևողությունը:

Ինչպե՞ս պատրաստվեն երիկամի փոխպատվաստման` դոնորը և պացիենտը:

Դոնորի նախապատրաստումը փոխպատվաստման առաջին հերթին սկսվում է առողջ ապրելակերպի կանոններով: Բացի ընդհանուր առողջական վիճակի գնահատումից, դոնորն անցնում է կարևորագույն կլինիկական հետազոտություններ՝ սկսած պարզ լաբորատոր-գործիքային, արյան համապատասխանության որոշումը խմբով և լեյկոցիտար հակամարմիններով /HLA/, ինչպես նաև երիկամային անոթների անատամիական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը: Նախավիրահատական հետազոտական փուլում հայտնաբերված խնդիրները կարող են բացարձակ կամ հարաբերական հակացուցում լինել նեֆրէկտոմիայի համար: Բացի պարտադիր հետազոտական ցանկից, հետազոտական ծավալը կախված է նաև կլինիկական վիճակից, առկա առողջական խնդիրներից:

Ինչպե՞ս է տեղի ունենում երիկամների տրանսպլանտացիայի վիրահատությունը:

Ներկայում երիկամի փոխպատվաստման վիրահատությունը կատարվում է բաց կամ` հիմնականում, լապարոսկոպիկ եղանակով: Սովորոբար, պացիենտի երիկամերը չեն հեռացվում, բացառություն են հատուկ իրավիճակները՝ հիվանդի երիկամի դիրքը և չափերը, չափերով մեծ կիստան: Դոնորական երիկամը որովայնում տեղադրելուց հետո միակցվում են բոլոր արյունատար անոթները, որից հետո բացվում է արյան հոսքը:

Որքա՞ն երկար է տևում վիրահատությունը:

Վիրահատության տևողություն բնորոշումը շատ հարաբերական է, տևում է միջինը 6-8 ժամ:

Ինչքա՞ն երկար են գտնվում պացիենտը և դոնորը ստացիոնարում:

Դոնորը ստացիոնարում մնում է միջինը 5-6 օր: Ռեցիպիենտը պատվաստումից հետո ստացիոնարում անցկացնում է միջինը 3-4 շաբաթ:

Հետագայում դեղորայքային բուժում պահանջվո՞ւմ է:

Պացիենտի իմունային համակարգի արձագանքը պատվաստված երիկամի դեմ ընկճելու նպատակով մշտապես կիրառվում են դեղորայքային բուժման տարբեր սխեմաներ::

Կ՞ան ռիսկեր երիկամների դոնորների համար: Ի՞նչ խնդիրների կարող է բախվել դոնորը:

Ցանկացած օրգանի դոնոր, ինչպես նաև երիկամի, ունի ռիսկի չափաբաժին: Սովորաբար, նրա կյանքին վտանգ չի սպառնում, վիրահատությունից հետո նրանց առաջնային վերականգնումը չի գերազանցում 2 շաբաթը: Հավանական ռիսկեր են անզգայացման, վիրահատական բարդությունները:

Ի՞նչ բարդություններ կարող են լինել պացիենտի մոտ:

Փոխպատվաստման վիրահատությունից առաջ պացիենտը նախապես ծանոթանում է բոլոր հավանական բարդությունների, ռիսկերի հետ, ընհուպ մինչև հնարավոր մահը /մեր պրակտիկայում չի գրանցվել/ և տալիս է իր համաձայնությունը: Բացի սպեցիֆիկ բարդություններից, որոնք առաջանում են իմունասուպրեսիվ դեղորայքից, արտավանման ռեակցիայից, գոյություն ունեն մի շարք վիրաբուժական և ինֆեկցիոն բարդություններ:

Հետագայում լրացուցիչ ի՞նչ հետազոտություններ են իրականացվում պացիենտի և դոնորի մոտ:

Դոնորը վիրահատությունից մեկ տարի անց անցնում է կլինինկական հետազոտություններ միակ երիկամի ֆունկցիան և առողջական ընդհանուր վիճակը գնահատելու նպատակով: Պացիենտը դիսպանսեր հսկողության շրջանակներում հսկվում է ըստ նախատեսված ժամանակացույցի:

Կա՞ն հեռահար ռիսկեր:

Հեռահար ռիսկերից են ուռուցքային հիվանդությունները:

Կարո՞ղ է դոնոր կինը երեխա ունենալ:

Այո, կարող է, մեր պրակտիկայում ունենք նման դեպքեր: Պացիենտը նույնպես կարող է երեխա ունենալ, պարզապես պետք է վերահսկել դեղերի ընդունումը, փոփոխել կամ հանել, որպեսզի չազդեն պտղի վրա:

Որքա՞ն է ծառայում փոխպատվաստված երիկամը:

Երիկամների տրանսպլանտացիան մեզ մոտ սկսվել է 2002 թվականից, և դա դեռ քիչ է վիճակագրություն ունենալու համար: Համաշխարհային տվյալների համաձայն այդ թիվը միջինը մոտ 20 տարի է:

Ի՞նչ գործոններից է կախված փոխպատվաստված երիկամի «աշխատանքային ժամկետը»:

Գործոններից մեկը դոնորի բարեկամական, արյունակցական կապն ու համատեղելիությունն է: Հաջորդը դոնորի տարիքն է, բնականաբար, երիտասարդի երիկամն առավել նախընտրելի է: Կարևոր է նաև, թե պացիենտը ինչ դեղորայք է ստացել և պահպանե՞լ է, արդյոք, դեղերի ճիշտ ընդունումը: Կան պացիենտներ, որ չեն հետևում դեղերի ընդունման ճիշտ սխեմային, կամ լրովին հրաժարվում են դեղորայք ընդունելուց: Կարող են ազդել նաև իմունոլոգիական տարբեր գործոններ և, ցավոք, նախապես հնարավոր չէ դրանք կանխատեսել ու կանխել: Գործոններից են նաև պացիենտի մոտ առկա հիմնական հիվանդությունը, ապրելակերպը, քաշը, վնասակար սովորությունները, ճնշման, խոլեսթերինի քանակի ոչ ճիշտ վերահսկումը և այլն:

Սկզբնաղբյուր. arabkirjmc.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Միզաքարային հիվանդություն. izmirlianmedicalcenter.com
Միզաքարային հիվանդություն. izmirlianmedicalcenter.com

Միզաքարային հիվանդությունը (ՄՔՀ) լայն տարածում ունի ամբողջ աշխարհում: Կյանքի ընթացքում երիկամներում քարագոյացման հավանականությունը գնահատվում է 1%-15%` կախված սեռից, տարիքից, ռասսայից և աշխարհագրական դիրքից...

Անցանկալի հյուրը. ցիստիտ. izmirlianmedicalcenter.com
Անցանկալի հյուրը. ցիստիտ. izmirlianmedicalcenter.com

Յուրաքանչյուր ոք գեթ մեկ անգամ կյանքում ունեցել է միզապարկի հետ կապված խնդիր` ցիստիտ, որի ստեղծած անհարմարությունն, ինքնին պահանջում է շուտափույթ լուծում: Խնդրին վերաբերող ամենահաճախ տրվող հարցերի...

Անմիզապահությունը` հրատապ խնդիր. izmirlianmedicalcenter.com
Անմիզապահությունը` հրատապ խնդիր. izmirlianmedicalcenter.com

Անմիզապահության խնդիրներին վերաբերող հարցերի շուրջ զրուցեցինք «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի ուրոլոգիական կլինիկայի ղեկավար ուրոլոգ, դոցենտ, բ.գ.թ. Արթուր Գրաբսկու և բաժանմունքի ուրոլոգ Գոռ Շադյանի հետ...

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիա (Alcoholic nephropathy). urolog.am
Ալկոհոլային նեֆրոպաթիա (Alcoholic nephropathy). urolog.am

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիան երիկամների բորբոքային բնույթի քրոնիկական ախտահարումն է, որի հիմքում օրգանիզմի վրա էթիլ սպիրտի և նրա նյութափոխանակության արգասիքների ազդեցությամբ առաջացած աուտոիմուն մեխանիզմներն են...

Վնասակար սովորություններ
Հղիությունը միակ երիկամի դեպքում (Pregnancy with one kidney). urolog.am
Հղիությունը միակ երիկամի դեպքում (Pregnancy with one kidney). urolog.am

Հղիությունը միակ երիկամի դեպքում տեղի է ունենում թերզարգացած կամ հեռացված երիկամով կանանց մոտ: Միակ գործող օրգանի նորմալ աշխատանքի դեպքում հատուկ ախտանիշները բացակայում են...

Հղիություն, ծննդաբերություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Միզապարկի քաղցկեղի ախտանիշներ, որոնք չի կարելի անտեսել. oncology.am
Միզապարկի քաղցկեղի ախտանիշներ, որոնք չի կարելի անտեսել. oncology.am

Միզապարկն իրենից պարկ ներկայացնող մկանային օրգան է, որը կարող է  լայնանալ և կրճատվել: Այն նախատեսված է երիկամների կողմից արտադրված մեզը պահելու համար:  Միզապարկի քաղցկեղի զարգացման...

Ուռուցքաբանություն
Երիկամի քաղցկեղ. urolog.am
Երիկամի քաղցկեղ. urolog.am

Երիկամի քաղցկեղը բնորոշվում է երիկամային հյուսվածքում չարորակ բջիջների առաջացմամբ: Երիկամները զույգ օրգաններ են, այդ պատճառով ուռուցքը կարող է զարգանալ մեկում (աջում կամ ձախում), կամ` միաժամանակ երկուսում...

Ուռուցքաբանություն
Ինտերստիցիալ ցիստիտ. urolog.am
Ինտերստիցիալ ցիստիտ. urolog.am

Ինտերստիցիալ ցիստիտը միզապարկի ոչ վարակիչ բորբոքումն է: Այն կանանց մոտ առնվազն տասն անգամ ավելի հաճախ է հանդիպում քան տղամարդկանց մոտ, և հազվադեպ է հայտնաբերվում երեխաների և ծերերի մոտ...

Գոտկային ցավ (flank pain). urolog.am
Գոտկային ցավ (flank pain). urolog.am

Գոտկային ցավերի պատճառները բազմազան են։ Սակայն կարելի է այն բաժանել հիմնական 3 պատճառի...

Ուրո-անդրոլոգիա Ցավ
Ի՞նչ անել, երբ միզապարկն ամբողջովին չի դատարկվում. urolog.am
Ի՞նչ անել, երբ միզապարկն ամբողջովին չի դատարկվում. urolog.am

Միզապարկի մինչև վերջ չդատարկվելու զգացողությունը հիմնականում առաջանում է շագանակագեղձը մեծանալու կամ նրա ախտահարումների դեպքում, ինչպիսիք են ադենոման, շագանակագեղձի քաղցկեղը, ինչպես նաև...

Միզաքարային հիվանդություն. հարցերին պատասխանում է Արամ Զոհրաբյանը. armeniamedicalcenter.am
Միզաքարային հիվանդություն. հարցերին պատասխանում է Արամ Զոհրաբյանը. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ է միզաքարային հիվանդությունը:

Միզաքարային հիվանդությունը (ՄՔՀ) միզասեռական համակարգի ամենատարածված հիվանդություններից է` իր...

Միզապարկի խուղակ. urolog.am
Միզապարկի խուղակ. urolog.am

Ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ միզապարկի  և այլ օրգանների կամ մաշկի միջև ախտաբանական կապ է առաջանում: Ստորև բերված տեղեկատվությունը կօգնի Ձեզ լուծել տվյալ խնդիրը մինչև լուրջ բարդությունների առաջացումը...

Միզուկում` օտար մարմիններ. urolog.am
Միզուկում` օտար մարմիններ. urolog.am

Միզուկում (միզատար խողովակում) օտար մարմիններ հիմնականում հանդիպում են տղամարդկանց մոտ (ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների մոտ): Դրանց ներթափանցումը միզուկ իրականացվում է արտաքին բացվածքի կամ, ընդհակառակը...

Նեյրոգեն միզապարկ. urolog.am
Նեյրոգեն միզապարկ. urolog.am

Ընդհանուր նկարագրություն

Գլխուղեղի, ողնուղեղի կամ ծայրամասային նյարդերի ֆունկցիայի խանգարումը կարող է բերել նեյրոգեն միզապարկի առաջացման...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ