Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Միզային համակարգ

Ի՞նչ է հեմոդիալիզը. հարցերին պատասխանում է Հելեն Նազարյանը. arabkirjmc.am

Ի՞նչ է հեմոդիալիզը. հարցերին պատասխանում է Հելեն Նազարյանը. arabkirjmc.am

Հեմոդիալիզը երիկամներին փոխարինող թերապիաներից է: Այդ թերապիաները կարելի է բաժանել 3 խմբի, որոնցից մեկը հեմոդիալիզն է, հաջորդը՝ պերիտոնյալ դիալիզը, երրորդը ՝ե րիկամի փոխպատվաստումը: Երիկամի փոխպատվաստումը համարվում է լավագույն տարբերակը, որովհետև նոր երիկամով լուծվում են երիկամի հետ կապված մինչ այդ եղած առողջական խնդիրները: Հիվանդն իրեն առողջ և ազատ է զգում` և՛ ֆիզիկապես, և՛ սոցիալապես, աշխատում է, լիարժեք կյանքով ապրում:


Շարունակական պերիտոնյալ դիալիզը կիրառվում է Եվրոպայում և ԱՄՆ –ում, Հայաստանում ներդրված չէ: Դա ավելի մեղմ մեթոդ է, քան հեմոդիալիզը, որովհետև արյունը մաքրվում է ամբողջ օրվա ընթացքում հատուկ հեղուկների միջոցով, որոնք ներարկում են որովայնի խոռոչ:


Հեմոդիալիզն իրականացվում է շաբաթը 3 անգամ: Հիվանդը գալիս է կլինիկա և հեմոդիալիզի սարքի ու հատուկ պարագաների միջոցով նրա արյունը ենթարկվում է մաքրման այն բոլոր շլակներից, որոնք պետք է հեռանային երիկամների միջոցով:

2. Ե՞րբ է նշանակվում հեմոդիալիզ:

Ամբողջ աշխարհում ընդունված է, որ հեմոդիալիզը պետք է կիրառվի, երբ հիվանդի երիկամների ֆունկցիան՝ կծիկային ֆիլտրացիան, 10%-ից պակաս է:


Անհատական մոտեցումները տարբեր են, քանի որ հնարավոր է 15-20% ֆունկցիայի դեպքում արդեն հիվանդն ունենա արտահայտված այտուցներ, շատ բարձր զարկերակային ճնշում, օրգանիզմի խոռոչներում կուտակված հեղուկ, ինչը կոնսերվատիվ եղանակներով հնարավոր չէ վերացնել:

4. Հեմոդիալիզը կարո՞ղ էբուժել երիկամները:

Հեմոդիալիզը չի բուժում երիկամները, սակայն օգնում է սուր երիկամային անբավարարության դեպքում պահպանել հիվանդի կյանքը մինչև երիկամների ինքնուրույն աշխատանքի վերականգնումը:

5. Ինչպե՞ս նախապատրաստվել դիալիզին:

Քանի որ երիկամային սուր անբավարարությունը զարգանում է հանկարծակի՝ 2- 3 օրվա ընթացքում, ապա նախապատրաստվել այս դեպքում գրեթե հնարավոր չէ: Նույնիսկ հիվանդն ինքը չի հասցնում հասկանալ, որ իր մոտ երիկամային անբավարարություն է: Այս դեպքում դիալիզ սկսելու համար նախապես կենտրոնական կաթետեր է տեղադրվում` երակային մուտք ապահովելու համար, որտեղից արյունը վերցվում է, մաքրվում և ետ վերադարձվում հիվանդի օրգանիզմ:


Երիկամային անբավարարության քրոնիկդեպքերում, երբ հիվանդը գիտի, որ վաղ թե ուշ, սկսվելու է բուժումը ծրագրային հեմոդիալիզով, նախապես ախտանշային բուժում է ստանում՝ ուղղված ճնշման կարգավորմանը, այտուցների վերացմանը (միզամուղներ), հեմոգլոբինի ցուցանշի նորմայի սահմաններում պահպանմանը (երկաթի պատրաստուկներ, էրիթրոպոետին): Խիստ կարևոր է նախքան դիալիզը` 6-8 ամիս առաջ, հեպատիտ Բ-ի վակցինացիան, քանի որ նախապատրաստական փուլի տևողությունը 6 ամիս է: Հնարավորության դեպքում պետք է հիվանդի մոտ տեղադրել արտերիովենոզ ֆիստուլա, ինչը զարգանում է 2-3 ամսվաը նթացքում: Այն տեղային անզգայացմամբ կատարվող միջամտություն է նախաբազկի կամ արմնկային շրջանում, երբ զարկերակը և երակը փոքր անցքով միացվում են, և զարկերակից դեպի երակ արյան մեծ հոսք է ստեղծվում: 2-3 ամսվա ընթացքում երակի և՛ պատն է հաստանում, և՛ լուսանցքն է լայնանում: Դահնարավորություն է տալիս այնտեղ հեմոդիալիզի ընթացքում տեղադրել երկու ասեղ և ապահովել արյան մեծ արագություն:

6. Ի՞նչ է անում հեմոդիալիզի սարքը, ինչպե՞ս է մաքրում արյունը. ինչպե՞ս է արյունը դուրս գալիս օրգանիզմից և հետ վերադառնում:

Հեմոդիալիզի սարքը հիմնականում պոմպի դեր է կատարում և ֆիլտրի մեջ (արհեստական երիկամ կոչվող) ապահովում արյան մաքրումը: Հոսքային գծերը հավաքվում են սարքի վրա, դրվում է գիծը, միացվում է հեպարինի ներմուծումը և սարքի պոմպային աշխատանքի օգնությամբ հնարավորություն է ստեղծվում վերցնել արյունը, մղել դեպի ֆիլտր, այնտեղից էլ` հիվանդին: Շատ կարևոր է նաև, որ հեմոդիալիզի սարքը էլեկտրոլիտային բալանսն ապահովվող խտանյութից որոշ քանակություն վերցնի և իր մեջ 33 անգամ նոսրացնի նախապես առանձին ֆիլտրված և փափկեցրած ջրով ու մղի դեպի ֆիլտր: Ֆիլտրը հատուկ մեթոդով պատրաստված կիսաթափանցիկ թաղանթ է՝ 1.6, 1.8, մինչև 2 մ2 ընդհանուր մակերեսով, եթե այն ամբողջովին բացվի: Դիալիզի ընթացքում անընդհատ արյան հոսք է տեղի ունենում՝ մի հոսքային գծով արյունը հոսում է իր անոթի միջով, իսկ հակառակ կողմից՝ սարքը նոսրացված խտանյութն է մղում, որպեսզի օսմոտիկ ճնշման տարբերության շնորհիվ՝ դիֆուզիայի օրենքով, օրգանիզմում կուտակված շլակները և հեղուկը անցնեն կոնցենտրատի մեջ ու դուրս գան օրգանիզմից:

7. Անոթային մուտքի ի՞նչ տեսակներ կան:

Սուրդիալիզի դեպքում դրանք սովորական կարճատև պահպանման կենտրոնական կաթետերներն են, որոնք դրվում են կամ լծային, կամ ենթանրակային երակների վրա. Ցանկալի է լծային երակը, որի դեպքում բարդությունները (ստենոզ, թրոմբոզ) նվազագույն են: Քրոնիկի դեպքերում դիալիզի համար լավագույնը արտերիովենոզ ֆիստուլայի տեղադրումն է. Այս դեպքում արտաքին որևէ արհեստական սարք չի կիրառվում, միայն անոթներն են մասնակցում գործընթացին: Կիրառվում է նաև երկարատև (2-3 տարի) պահպանվող կենտրոնական կաթետեր: Դա տեղադրվում է լծային երակի վրա, սակայն այլ մուտքով: Այն ունի հատուկ հակամիկրոբային հարմարանք, որն արգելակում է մաշկից վարակի ներթափանցմանը: Կա նաև ֆիստուլային փոխարինող արհեստական գրաֆտ, ինչն անոթային խնդիրների դեպքում կամուրջ է զարկերակի և երակի միջև: Ասեղները մտցվում են հենց այդ արհեստական գրաֆտի մեջ: Բայց այս դեպքում վարակի և թրոմբոզի հավանականությունը մեծ է:

8. Ե՞րբ է դիալիզի սարքը տագնապի նշան տալիս:

Սկզբում կատարվում է թեստավորում, դրվում է հակավարակային ռեժիմ: Երբ նոր հիվանդի համար պետք է իրականացվի հաջորդ դիալիզը, սարքը նորից բոլոր թեստերը (կոնցենտրատի, ջերմության և այլն) անցնում է, որից հետո միացվում է հիվանդին`դիալիզի ռեժիմով: Այդ ամենը տևում է 15-20 րոպե: Ինչ-որ խնդիր լինելու դեպքում սարքը պարզապես չի միանում: Դիալիզի ընթացքում տագնապի նշան կարող է լինել զարկերակներում հոսքի խանգարման, երակում ասեղի թեքվելու, մաքրված և փափկեցված ջրի մատակարման խանգարման, երակային մուքտի մակարդման, օդի առակայության, հեպարինի, կոնցենտրատի հետ կապված և այլ խնդիրների դեպքում: Նման դեպքում սարքը փակում է հոսքը, որպեսզի փակվի մակարդված կամ օդով լցված արյան մուտքը հիվանդին:

9. Որտե՞ղ է տեղի ունենում հեմոդիալիզը:

Հեմոդիալիզը տեղի է ունենում կլինիկայում, հեմոդիալիզի սրահներում:

10. Որքա՞ն է տևում միջամտությունը:

Քրոնիկ հիվանդների մոտ միջամտությունը տևում է 3-4.5 ժամ և իրականացվում է շաբաթը երեք անգամ:

11. Կարելի՞ է հեմոդիալիզ կատարել երեկոյան:

Կարելի է, թեև աշխատանքը կազմակերպվում է երկու հերթով՝ առավոտյան ժամը 8-ից մինչև 11.30, որին հաջորդում է 2-րդ հերթը:

12. Ցավո՞տ է:

Հեմոդիալիզը ցավոտ չէ, եթե հաշվի չառնենք ֆիստուլայի համար ասեղի ծակելը, որը ժամանակի ընթացքում վերածվում է անցավ կոշտուկի: Երբեմն կարող են լինել ցավոտ մկանային կծկումներ, որոնք համապատասխան դեղերի ներարկումից հետո անցնում են:


13. Ի՞նչ բարդություններ կարող են լինել:

Բարդություններից են մկանային կծկումները: Պայքարում ենք քաշի ավելցուկի դեմ` զարկերակային գերճնշման, թոքերի, սրտի հետ կապված բարդություններից խուսափելու համար: Դիալիզի ընթացքում կարող են լինել հիպոտենզիա, վարակային բարդություններ` սեպսիս, արյան մակարդման արդյունքում` թրոմբոէմբոլիա, հազվադեպ` սուր հեմոլիզ: Այս ամենը հիմնականում տեխնիկական սխալների հետևանքով էզ արգանում՝ բարձ րջերմություն, կոնցենտրատի հետ կապված խնդիրներ և այլն, որը ճիշտ աշխատանքի դեպքում հնարավոր է բացառել:

14. Կարո՞ղ է ուղեկցողը ներկա լինել միջոցառմանը:

Ցանկալի չէ, որհ իվանդի մոտ որևէ մեկը լինի, միայն այն դեպքերում, երբ հիվանդի վիճակը ծանր է, սեանսի ընթացքում հիվանդը հատուկ խնամքի կարիք ունի կամ` եթե երեխա է:

15. Պե՞տք է պահպանել սննդակարգ, ի՞նչ ուտել:

Դեռևս դիալիզի չանցած քրոնիկ երիկամային անբավարարությամբ հիվանդները խիստ սննդակարգ են պահպանում՝ կրճատվում է կենդանական սպիտակուցի օգտագործումը: Դիալիզի անցնելուց հետո հակառակ սննդակարգ է նշանակվում. Պետք է լավ սնվել` հատկապես սպիտակուցներով հարուստ սննդամթերքով: Եթե հիվանդի մոտ մեզի քանակը պակասում է, խորհուրդ է տրվում չուտել բուսական սնունդ` բացառությամբ խնձորի: Պետք է չչարաշահել կալիում պարունակող մթերքը, քանի որ կալիումի կտրուկ բարձրացումը կարող է բերել սրտի կանգի: Սովորաբար, արգելված սննդամթերքը խորհուրդ է տրվում ուտել հեմոդիալիզից անմիջապես առաջ կամ առաջին 40 րոպեի ընթացքում:

16. Պացիենտի մոտ այլ հիվանդությունների առկայության դեպքում` դիալիզը…

Դիալիզը հակացուցված է, եթե հիվանդի մոտ ախտորոշված է ուռուցքային հիվանդություն` չորրորդ փուլում, հոգեկան հիվանդություն, ունի խիստ արտահայտված մտավոր թերզարգացում, ծանր հեմոռագիկ ինսուլտ, կամ առկա է արտահայտված հեմոդինամիկ անկայուն վիճակ, քանի որ այս հիվանդներին հնարավոր չէ 3-4 ժամ պառկած վիճակում իրականացնել հեմոդիալիզ:


Դիալիզ ստացող հիվանդների մոտավորապես 70%-ի մոտ առկա է շաքարային դիաբետ, ինչը հակացուցում չէ:


Ամեն դեպքում, պետք է որոշել, թե հիվանդության առկայության դեպքում դիալիզը կօգնի՞, թե՞ կվնասի և կբարդացնի հիվանդի վիճակը:

17. Որքա՞ն կարող է ապրել պացիենտը` դիալիզով:

Պացիենտը դիալիզով կարող է ապրել երկար: Լինում են դեպքեր, երբ մինչև 20-25 տարի ապրում են, եթե համակցված այլ խնդիրներ չեն ունենում: Արդյունքը կախված է նաև հիվանդից, թե ինչպես է պահպանում սննդակարգը, ապահովում իր խնամքը:

18. Ո՞ր տարիքային խմբերը կարող ենդիմել«Արաբկիր» ԱՀ:

Դիալիզի համար կարող են դիմել բոլոր տարիքային խմբերը: Մինչև երկու տարեկան երեխաներին, եթե տրանսպլանտացիայի հեռանկար չկա, ցանկալի չէ սկսել բուժում` ծրագրային հեմոդիալիզով: Երեխաների համար լավագույն տարբերակը միանգամից երիկամի փոխպատվաստումն է: Ցանկալի չէ նաև 70-75 տարեկանն անց հիվանդների դեպքում, երբ միաժամանակ նաև այլ լուրջ առողջական խնդիրներ են ունենում:
Քանի որ «Արաբկիր» ԱՀ–ն Հայաստանում միակն է, որտեղ կատարվում է երիկամի փոխպատվաստում, ապա ընդունվում են բոլոր այն հիվանդները, ովքեր վաղ թե ուշ պետք է ենթարկվեն վիրահատության:

19. Կա՞դ իալիզի իրականացման առանձնահատկություն մանկական տարիքային խմբերում:

Երեխաների համարդիալիզի սարքը նույնն է, հոսքային գծերը գրեթե նույնն են, եթե երեխան շատ փոքր չէ, բայց ցանկալի է մանկական, փոքր մակերեսով ֆիլտրերի օգտագործումը: Երեխաների մոտ հաճախ մուտքի խնդիր է առաջանում, որովհետև նրանց անոթները բարակ են, երբեմն ֆիստուլայի տեղադրման խնդիր է առաջանում: Լուրջ խնդիր է, եթե փոխպատվաստումը տարիներով ձգվում է:

20. Ի՞նչ սարքերով է հագեցած կլինիկան:

Ներկայում կլինիկայում օգտագործվում են տարբեր մոդելների ֆրիզենիուս 4008 սարքերը, նաև կան 5008, որոնք մոտ ապագայում արդեն կօգտագործվեն:

21. Ինչպե՞ս դիմել կլինիկա, ինչպե՞ս գրանցվել հեմոդիալիզի:

Գրանցումն իրականացնում են մատենավարները, որից հետո կատարվում է առաջնային խորհրդատվություն և մշակվում են հետագա քայլերը:

22. Ի՞նչ բժշկական փաստաթղթեր և տեղեկատվություն է պետք ներկայացնել:

Խորհրդատվության համար բավարար են նախորդ պիկրիզները, հետազոտությունների արդյունքները: Պետպատվերով ընդունվելու համար հիվանդը պետք է լինի Հայաստանի քաղաքացի: Փաստաթղթերը պետք է ներկայացնել առողջապահության նախարարություն և ստանալ դիալիզի արտոնման հրաման:

23. Պացիենտը կարո՞ղ է աշխատել` գտնվելով հեմոդիալիզով բուժման գործընթացում:

Այո, հիվանդը կարող է աշխատել, եթե իրեն լավ է զգում: Նման դեպքերում օրերը և ժամերը հարմարեցվում են հիվանդի աշխատանքային գրաֆիկին: Նույնը վերաբերում է ուսանողներին և աշակերտներին:

Հարցերին պատասխանեց Հելեն Նազարյանը՝ «Արաբկիր» ԲՀ-ԵԴԱԻ հեմոդիալիզի և երիկամի փոխպատվաստման բաժանմունքի վարիչ:

Հեռ.` (+37410) 23 -68-83, ներքին` 12-12, 11-38, 12-14

Սկզբնաղբյուր. arabkirjmc.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Միզաքարային հիվանդություն. izmirlianmedicalcenter.com
Միզաքարային հիվանդություն. izmirlianmedicalcenter.com

Միզաքարային հիվանդությունը (ՄՔՀ) լայն տարածում ունի ամբողջ աշխարհում: Կյանքի ընթացքում երիկամներում քարագոյացման հավանականությունը գնահատվում է 1%-15%` կախված սեռից, տարիքից, ռասսայից և աշխարհագրական դիրքից...

Անցանկալի հյուրը. ցիստիտ. izmirlianmedicalcenter.com
Անցանկալի հյուրը. ցիստիտ. izmirlianmedicalcenter.com

Յուրաքանչյուր ոք գեթ մեկ անգամ կյանքում ունեցել է միզապարկի հետ կապված խնդիր` ցիստիտ, որի ստեղծած անհարմարությունն, ինքնին պահանջում է շուտափույթ լուծում: Խնդրին վերաբերող ամենահաճախ տրվող հարցերի...

Անմիզապահությունը` հրատապ խնդիր. izmirlianmedicalcenter.com
Անմիզապահությունը` հրատապ խնդիր. izmirlianmedicalcenter.com

Անմիզապահության խնդիրներին վերաբերող հարցերի շուրջ զրուցեցինք «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի ուրոլոգիական կլինիկայի ղեկավար ուրոլոգ, դոցենտ, բ.գ.թ. Արթուր Գրաբսկու և բաժանմունքի ուրոլոգ Գոռ Շադյանի հետ...

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիա (Alcoholic nephropathy). urolog.am
Ալկոհոլային նեֆրոպաթիա (Alcoholic nephropathy). urolog.am

Ալկոհոլային նեֆրոպաթիան երիկամների բորբոքային բնույթի քրոնիկական ախտահարումն է, որի հիմքում օրգանիզմի վրա էթիլ սպիրտի և նրա նյութափոխանակության արգասիքների ազդեցությամբ առաջացած աուտոիմուն մեխանիզմներն են...

Վնասակար սովորություններ
Հղիությունը միակ երիկամի դեպքում (Pregnancy with one kidney). urolog.am
Հղիությունը միակ երիկամի դեպքում (Pregnancy with one kidney). urolog.am

Հղիությունը միակ երիկամի դեպքում տեղի է ունենում թերզարգացած կամ հեռացված երիկամով կանանց մոտ: Միակ գործող օրգանի նորմալ աշխատանքի դեպքում հատուկ ախտանիշները բացակայում են...

Հղիություն, ծննդաբերություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Միզապարկի քաղցկեղի ախտանիշներ, որոնք չի կարելի անտեսել. oncology.am
Միզապարկի քաղցկեղի ախտանիշներ, որոնք չի կարելի անտեսել. oncology.am

Միզապարկն իրենից պարկ ներկայացնող մկանային օրգան է, որը կարող է  լայնանալ և կրճատվել: Այն նախատեսված է երիկամների կողմից արտադրված մեզը պահելու համար:  Միզապարկի քաղցկեղի զարգացման...

Ուռուցքաբանություն
Երիկամի քաղցկեղ. urolog.am
Երիկամի քաղցկեղ. urolog.am

Երիկամի քաղցկեղը բնորոշվում է երիկամային հյուսվածքում չարորակ բջիջների առաջացմամբ: Երիկամները զույգ օրգաններ են, այդ պատճառով ուռուցքը կարող է զարգանալ մեկում (աջում կամ ձախում), կամ` միաժամանակ երկուսում...

Ուռուցքաբանություն
Ինտերստիցիալ ցիստիտ. urolog.am
Ինտերստիցիալ ցիստիտ. urolog.am

Ինտերստիցիալ ցիստիտը միզապարկի ոչ վարակիչ բորբոքումն է: Այն կանանց մոտ առնվազն տասն անգամ ավելի հաճախ է հանդիպում քան տղամարդկանց մոտ, և հազվադեպ է հայտնաբերվում երեխաների և ծերերի մոտ...

Գոտկային ցավ (flank pain). urolog.am
Գոտկային ցավ (flank pain). urolog.am

Գոտկային ցավերի պատճառները բազմազան են։ Սակայն կարելի է այն բաժանել հիմնական 3 պատճառի...

Ուրո-անդրոլոգիա Ցավ
Ի՞նչ անել, երբ միզապարկն ամբողջովին չի դատարկվում. urolog.am
Ի՞նչ անել, երբ միզապարկն ամբողջովին չի դատարկվում. urolog.am

Միզապարկի մինչև վերջ չդատարկվելու զգացողությունը հիմնականում առաջանում է շագանակագեղձը մեծանալու կամ նրա ախտահարումների դեպքում, ինչպիսիք են ադենոման, շագանակագեղձի քաղցկեղը, ինչպես նաև...

Միզաքարային հիվանդություն. հարցերին պատասխանում է Արամ Զոհրաբյանը. armeniamedicalcenter.am
Միզաքարային հիվանդություն. հարցերին պատասխանում է Արամ Զոհրաբյանը. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ է միզաքարային հիվանդությունը:

Միզաքարային հիվանդությունը (ՄՔՀ) միզասեռական համակարգի ամենատարածված հիվանդություններից է` իր...

Երիկամի փոխպատվաստում. arabkirjmc.am
Երիկամի փոխպատվաստում. arabkirjmc.am

Տարբեր երկրների վիճակագրական տվյալներից ելնելով տարեկան 1 մլն բնակչության հաշվարկով 600-1000 հիվանդներ ստանում են հեմոդիալիզ, որոնցից մոտավորապես կեսը պատրաստ են և ունեն ցուցում երիկամի փոխպատվաստման...

Միզապարկի խուղակ. urolog.am
Միզապարկի խուղակ. urolog.am

Ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ միզապարկի  և այլ օրգանների կամ մաշկի միջև ախտաբանական կապ է առաջանում: Ստորև բերված տեղեկատվությունը կօգնի Ձեզ լուծել տվյալ խնդիրը մինչև լուրջ բարդությունների առաջացումը...

Միզուկում` օտար մարմիններ. urolog.am
Միզուկում` օտար մարմիններ. urolog.am

Միզուկում (միզատար խողովակում) օտար մարմիններ հիմնականում հանդիպում են տղամարդկանց մոտ (ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների մոտ): Դրանց ներթափանցումը միզուկ իրականացվում է արտաքին բացվածքի կամ, ընդհակառակը...

Նեյրոգեն միզապարկ. urolog.am
Նեյրոգեն միզապարկ. urolog.am

Ընդհանուր նկարագրություն

Գլխուղեղի, ողնուղեղի կամ ծայրամասային նյարդերի ֆունկցիայի խանգարումը կարող է բերել նեյրոգեն միզապարկի առաջացման...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ