1981 թ. հունիսի 5-ին Հիվանդությունների վերահսկման ամերիկյան կենտրոնը նոր հիվանդություն՝ ՁԻԱՀ գրանցեց

«20-րդ դարի ժանտախտ» համարվող հիվանդությունն առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1981 թ. ԱՄՆ-ում: Բժիշկներին շատ անհանգստացրեց թոքաբորբով հիվանդացող երիտասարդների թվի խիստ աճը, ինչը պնևմոցիստն էր առաջացնում. այս մանրէն սովորաբար բորբոքային գործընթացներ չի առաջացնում:

1981 թ. հունիսի 5-ին Հիվանդությունների վերահսկման ամերիկյան կենտրոնի գիտնական Մ. Գոտլիբն առաջին անգամ նկարագրեց մարդու իմունային համակարգը խորապես ախտահարող նոր վիրուսը:

Մանրամասն վերլուծությունների ճանապարհով ամերիկացի հետազոտողներն ապացուցեցին մինչ այդ անհայտ համախտանիշի գոյությունը, որը 1981 թ.  Aquired Immune Deficience Syndrom (AIDS)՝ ձեռքբերովի իմունաանբավարարության համախտանիշ անունը ստացավ:

1983 թ. Պաստերի փարիզյան համալսարանի գիտնականները՝ պրոֆեսոր Մոնտանյեի ղեկավարությամբ, հիվանդի լիմֆատիկ հանգույցից անջատեցին այս հիվանդությունն առաջացնող վիրուսը: Հաջորդ տարի այսպիսի վիրուս հաջողվեց անջատել նաև Մերիլենդի համալսարանի Մարդու վիրուսոլոգիայի ինստիտուտի (ԱՄՆ) գիտնականներին:

1987 թ. Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը միասնական անուն ընդունեց՝ Մարդու իմունային անբավարարության վիրուս (ՄԻԱՎ): Հաստատվեցին նաև ՄԻԱՎ փոխանցման ուղիները. դրանք ենէ սեռական, որը գերակշռողն է, թմրանյութերի ներերակային ներմուծման ժամանակ և վարակված մորից երեխային փոխանցվելու ճանապարհով:

ՄԻԱՎ վարակվածության բուռն աճը սկսվեց 1995 թվականից: Բժիշկներն ու գիտնականները հիվանդությունն ամբողջությամբ բուժելու միջոցը դեռ չեն գտել: Աշխարհում այսօր ավելի քան 10 դեղ է կիրառվում, որոնք թույլ են տալիս ՄԻԱՎ-ով մարդկանց միայն ինքնազգացողությունը լավացնել և որոշ չափով երկարացնել նրանց կյանքը:

Հիշեցնենք, որ ամեն տարի դեկտեմբերի 1-ին ՁԻԱՀ դեմ պայքարի համաշխարհային օրն է նշվում:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ