Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Սնունդը և առողջությունը

Էնդեմիկ սզնի (ալոճ)

Էնդեմիկ սզնի (ալոճ)

Լատինական Crataegus անվանումն առաջացել է հունական «Krtaios» բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է «ամուր» (շնորհիվ ամուր բնափայտի)։ Փայտանյութից զանազան իրեր են պատրաստում.., արմատներից` սննդային ներկանյութ։


Առասպելներում ու ավանդազրույցներում սզնին նվիրվել է ի պատիվ ամուսնության աստված Հիմենեւսի, այդ իսկ պատճառով Աթենքի օրիորդները պսակադրության ժամանակ բույսի ծաղկեպսակներով զարդարում էին գլուխները։.Այստեղից էլ առաջացել են սզնու ժողովրդական անվանումները՝ տիրուհի ծառ, մացառուտի օրիորդ (ալոճ, վայրի խնձոր, սարի խնձոր եւ այլն)։ Ծաղկած սզնին համարվում է հույսի, իսկ սպիտակ ծաղիկները` գարնան վերադարձի խորհրդանիշ։ Հայրենիքը՝ Միջին Ասիան է։

Պետրոս Առաջինի օրոք այս վայրեբույսի մթերումը մեծ թափ ստացավ։ Մշակներին պարտավորեցնում էին հավաքել որպես բուժիչ հումք։ Սզնին դիտվում էր նաեւ որպես լավ մեղրատու (50 կգ՝ 1 հա-ից)։

Մեր մոլորակի վրա աճում են սզնու հազարից ավելի տեսակներ, ավանդական եւ ժողովրդական բժշկության մեջ կիրառվում են արնակարմիր, փշոտ եւ հինգ վարսանդանի տեսակները։ Հայաստանում աճում են էնդեմիկ տեսակներ՝ «Սզնի սյունյաց», «Սզնի հայկական»։ Ծաղիկները սպիտակ են, ծաղկում են մայիսին, պտուղները հասունանում են աշնանը։ «Սզնի սյունյաց» տեսակի պտուղները կարճ, օվալաձեւ են, մինչեւ 1 սմ տրամագծով, պարունակում են 1-3 կորիզ, սեւ ծիրանագույն է։ «Սզնի հայկականի» պտուղները գինեկարմիր են, 1-1,2 սմ երկարությամբ։ Ունի դեղին հյութալի պտղամիս, որի մեջ սովորաբար մեկ կորիզ է պարունակվում։ Այս տեսակը հանդիպում է մինչեւ 2500 մետր բարձրություններում։ Բավական քչապահանջ բույս է, դիմանում է կարճատեւ երաշտին եւ ոչ ուժեղ ցրտերին։ Հայաստանում ալոճի նաեւ այլ տեսակներ են տարածված։ Գրականության մեջ առավել շատ գրվում է արնակարմիր սզնու կիրառության մասին։ Հյուսիսային շրջաններում աճող տեսակները հարուստ են C, P վիտամիններով, կարոտին պարունակող նյութով, քոլինով։ Հայաստանում այդպիսին է բարձր լեռնային գոտում աճող սզնին։ Այս տեսակների մեջ շատ են նաեւ պեկտինները։

Վիտամին P-ն (ռուտին) կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի միացություն է, ֆլավոնոիդները պարունակվում են միայն բուսական սննդի մեջ, դրանք մոտ 500 են։ Վիտամին P-ի յուրացումը եւ դրական կենսաբանական ազդեցությունը զգալիորեն ուժեղանում է C վիտամինի հետ «ընկերակցությամբ»։ P վիտամինի պահանջը օրգանիզմի կողմից մոտ երկու անգամ քիչ է վիտամին C-ի համեմատ։ P վիտամինի շնորհիվ են ամրապնդվում մազանոթները, անոթների պատերը։

Վիտամին P4-ը (քոլին) նպաստում է ճարպերի յուրացմանը, կարգավորում է նյութափոխանակությունը։ Քոլինը պահպանում է լյարդը ճարպակալումից, նպաստում խոլեստերինի յուրացմանը։ P4 -ի պակասությունը սահմանափակում է ուղեղի մտքեր արտադրելու կարողությունը, առաջանում են նյարդային բնույթի որոշ հիվանդություններ՝ ծամածռություն շուրթերի եւ լեզվի միջոցով։ Մարդը չի կարողանում կենտրոնանալ՝ «այստեղ հիշում եմ, իսկ այստեղ ոչինչ չեմ հիշում»,- ինչպես ասել է երգիծաբան Ա. Ռայկինը։

Առաջանում է վախի զգացում, նյարդայնություն, սրտային առիթմիա, արյան շրջանառության խաթարում, գլխացավեր, աղմուկ ականջներում, փորկապություններ եւ առավել սարսափելին՝ հիշողության եւ բանականության կորուստ։

- Եթե երբեւիցե քամել եք սզնու հյութը, ապա անշուշտ նկատած կլինեք, որ սա բավական թանձր, մարմելադ հիշեցնող նյութ է, դա վկայում է պեկտինների զգալի ներկայության մասին, որոնք հակամանրէ, հականեխիչ բնույթ ունեն, խթանում են աղեստամոքսային համակարգի գործունեությունը, հեռացնում «օգտագործված» այլեւս անօգուտ խոլեստերինը։

- Դաբաղանյութերը թույները չեզոքացնելու հատկություն ունեն։

Սզնու պարզագույն պատրաստուկները (թուրմ, եփուկ, ոգեթուրմ) լայնորեն կիրառվում են սիրտ-անոթային համակարգի, հիպերտոնիայի, Կ.Ն.Հ. հիվանդությունների դեպքում, ետվիրահատական թերապիայի նպատակով, որպես հանգստացնող միջոց։

Պտուղներն ու ծաղկաբույլերը հնուց օգտագործվում են որպես փորձված ժողովրդական միջոց եւ կիրառվում սրտի արատի, իշեմիկ հիվանդության, անքնության, գլխուղեղի արյան մատակարարման կարգավորման, հիպերտոնիայի բուժման նպատակով, օգտակար են վահանաձեւ գեղձի ֆունկցիայի խանգարման ժամանակ։ Օգտագործվում են նաեւ հեւոցի, թոքաբորբի, սրտի աթերոսկլերոզի դեպքում։

Դեղատոմսեր

Սզնենու պտուղներից հյութ

0,5 կգ հասած պտուղները լվանալ, փայտե հավանգով փափկեցնել, ավելացնել 100 մլ ջուր, տաքացնել մինչեւ 40C եւ հյութաքամիչով անցկացնել։ Խմել 1 ճաշի գդալ, օրը 3 անգամ` սնունդ ընդունելուց առաջ։ Վերականգնում է թուլացած սրտամկանի գործունեությունը։ Հատկապես օգտակար է տարեցներին։ Այս հյութը ցուցաբերում է կանոնավորող ազդեցություն գերհոգնած սրտի վրա, վերացնում ցավի եւ ծանրության զգացողությունը սրտի շրջանում, լավացնում ինքնազգացողությունը։

Քսուք կապտուկների դեպքում

1 ճաշի գալ ալյուրատիպ փոշիացրած սզնու տերեւներին ավելացնել 100 գրամ հալած յուղ։ Կապտուկներին քսելուց հետո վերջում բրդե գործվածքով փաթաթել այդ հատվածները։

Անքնության դեպքում

Խառնել կեսական թեյի գդալ սզնու պտուղները, խատուտիկի արմատները, սամիթի սերմը եւ պատրինջի (մելիսա) տերեւները։ Ավելացնել 200 մլ եռջուր, լցնել ջերմապահի մեջ, պահել 1 ժամ։ Քամել։ Խմել որպես թեյ։

Սրտի արագ բաբախության (տախիկարդիա) դեպքում

Ապակե տարայի մեջ լցնել սզնու 100 գրամ ծաղիկները, ավելացնել 1 լ օղի։ Թրմել 3 շաբաթ մութ տեղում, պարբերաբար թափահարել։ Քամել։ Ընդունել՝ ջուր ավելացնելով, օրը 2-3 անգամ, մինչեւ սնվելը։ Չափաբաժինը՝ 20 կաթիլ։

Հիպերտոնիայի դեպքում

Մանրացնել եւ լավ խառնել սպիտակ ճագոմի խոտը, կատվախոտի արմատները, սզնու տերեւները, բռինչի (կալինա) եւ քիմիոնի պտուղներ (3։2։2։2։1)։ Առանձնացրած 1 ճաշի գդալ հումքին ավելացնել 2 բաժակ եռջուր, տաքացնել 10 րոպե ջրային բաղնիքի վրա, քամել, լցնել եռջուր այնպես, որ ծավալը լինի մեկ բաժակից ոչ պակաս։ Խմել 7-10 օր, ընդմիջել 3-4 օր։ Խմել կեսական բաժակ օրը 4 անգամ, սնունդ ընդունելուց 15-30 րոպե հետո։

Պտղի մեջ պարունակվում է ֆլավոնոիդներ (կվերցետին, գիպերին, գիպերոզիդ, վիտեկսին), օրգանական թթուներ (կիտրոնի, սրճի, օլեանոլի, ուրսոլի, քլորոգենի), դաբաղանյութեր, ճարպեր, պեկտիններ, քոլին, շաքար, ենթավիտամին A, վիտամիններ C, P եւ այլ միացություններ։ Ծաղիկները պարունակում են եթերային յուղ։

Հակացուցում

- 1 բաժակից ավելի հասած սզնու պտուղ չուտել,
- երկարատեւ չընդունել,
- քաղցած չուտել,
- ուտելուց հետո ջուր չխմել,
- դեղատոմսերը կիրառել բժշկի հսկողությամբ։

Մրգախյուս սրտի համար

Բաժակատերեւներից եւ սերմերից մաքրած 1 կգ սզնու պտուղները լցրեք արծնապատ կաթսայի մեջ, վրան քիչ քանակությամբ ջուր ավելացրեք եւ կափարիչով ծածկեք, պահեք միջին կրակի վրա մինչեւ փափկելը։ Ընթացքում կաթսան թափահարեք։ Նույն ձեւով առանձին կաթսայով եփեք

1 կգ մաքրած խնձորը։ Այնուհետեւ սզնին թանզիֆով քամեք, իսկ խնձորներից խյուս պատրաստեք, խառնեք իրար հետ, ավելացրեք 500 գրամ շաքարավազը, եփեք 15 րոպե, թույլ կրակի վրա՝ մինչեւ մրգախյուսի պատրաստ լինելը։ Տաք վիճակում լցնել ապակե տարաների մեջ, պահել հով տեղում։

Սզնին եւ մարջանը

Սզնու գեղեցիկ գունավորումը հիշեցնում է գունագեղ քարերից մարջան։ Ըստ ավանդույթի՝ վերջինս ակտիվացնում է նյութափոխանակությունը, սրտային համակարգի աշխատանքը, ամրացնում հիշողությունը, մաքրում արյունը։ Պարանոցին վզնոցը կրելիս պահպանում է բկաբորբից, նաեւ զերծ պահում դիմամկանների ջղաձգումներից։

Ըստ Ամիրդովլաթ Ամասիացու. «Եթե հոդատապով հիվանդ մարդը ոտքին մարջան կապի, շատ կօգնի»։

Սկզբնաղբյուր. 168.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարինե

07.02.2014

շնորհակալություն

ԿԱՐԻՆԵ

07.02.2014

ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ

Աքսիոմեդ-վնասվածքաբանական վերականգնողական կլինիկա

06.02.2014

Հարգելի Կարինե, առավել ճշգրիտ ինֆորմացիայի համար կարող եք դիմել Աքսիոմեդ վնասվածքաբանական վերականգնողական կլինիկա: Իմ անունն է Հակոբ: Կոնսուլտացիան անավճար կլինի: Համապատասխան հետազոտություններից և քննություններից հետո, ես շատ ավելի կոնկրետ Ձեզ կառաջարկեմ համապատասխան բուժում:

ՀԱՍՑԵ     Հայաստան, 0010, Երևան, Կենտրոն, Տերյան փող., 3 շենք, տարածք 42
ՀԵՌԱԽՈՍ     +374 10 52 28 82

Մեդ-Պրակտիկ

05.02.2014

Հարգելի ԿԱՐԻՆԵ, բարև Ձեզ, Ձեր հարցին ավելի ուշ կպատասխանի մասնագետը:

ԿԱՐԻՆԵ

02.02.2014

43 ՏԱՐԵԿԱՆ ԵՄ. ԻՆՁ ԵՐԲԵՔ ՉԻ ԽԱՆԳԱՐԵԼ ՔԱՅԼԵԼՍ,ՑԱՎԵՌԻ ԱՌՈՒՄՈՎ ԻՀԱՐԿԵ. ՑԱՎԵՐՍ ՀԱՉԱԽԱԿԻ ՉԵՆ.ՎԵՐՋԻՆ 2 ՏԱՐԻՆԵՐԻ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ՈՒՂԱԿԻ ԶԳՈՒՄ ԵՄ ԿՌԹԿՌՏՈՑ, ՀՈԴԵՐԻՍ ՍՀԱՐԺՈՒՄԻՑ ՄԱՇՎԱԾՈՒՏԸԱՆ ՊԱՏՃԱՌՈՎ. ՄՈՏ ՄԻ ԱՄԻՍ Է ԵՏ ՀԱՏՎԱԾՈՄ /ԿՈՆՔԻՍ/ ՑԱՎ ԿԱ, ՃԻՇՏՆ ԱՍԱԾ ՄՌՄՌՈՑ.

Մեդ-Պրակտիկ

02.02.2014

Հարգելի Կարինե, քանի որ կայքում հայերեն լեզվով ալոճենուց թեյի պատրաստման բաղադրատոմս չունենք, ուստի առաջարկում ենք ռուսերեն մանրամասն տեղեկատվություն պարունակող հոդվածը: Ստորև հղումն է.

http://hawthorn.ru/chajj_iz_bojaryshnika.html

Մեդ-Պրակտիկ

02.02.2014

Հարգելի ԿԱՐԻՆԵ, բարև Ձեզ, նախքան Ձեր հարցին պատասխանելը խնդրում ենք գրել. քանի՞ տարեկան եք, ի՞նչ քաշ ունեք, երբվանի՞ց են սկսել ցավերն անհանգստացնել, ի՞նչ բնույթի են, ե՞րբ են ավելի արտահայտված:

ԿԱՐԻՆԵ

01.02.2014

ԵՍ ՈՒՆԵՄ ԲՆԱՑԻՆ ՀՈԴԵԱԽԱԽՏ, ՒՆԵՄ ԱՆՀԱՆԳՍՏԱՑՆՈՂ ՑԱՎԵՐ ԱՅԴ ՀԱՏՎԱՑՈՒՄ. ԽՆԴՐՈՒՄ ԵՄ ԱՍԵՔ ԻՆՉ ԿԱՐՈՂ ԵՄ ՕԳՏԱԳՈՌՑԵԼ

ԿԱՐԻՆԵ

01.02.2014

ԻՍԿ ԱԼՈՃԻ ՊՏՈՒՂՆԵՐԻՑ ԹԵՅ ՊԱՏՐԱՍՏԵԼՈՒՑ ԻՆՉ ԲԱՂԱԴՐՈՒԹՅԱՄԲ ՊԱՏՐԱՍՏԵԼ

Մեդ-Պրակտիկ

12.10.2013

Հարգելի Եվա, բարև Ձեզ, ուտու՞մ են սզնին կորիզներով, թե՝ ոչ. նույնն է, թե հարցնեն՝ ուտու՞մ են կեռասը կամ բալը կորիզներով, սակայն, ի տարբերություն վերջին երկուսին, ավելի հավանական վտանգ են՝ աղիների անանցանելիություն առաջացնելու: Ուստի ցանկալի է ռիսկի չդիմել և ուտել առանց կորիզի:

eva

11.10.2013

Հարգելի med-practic-ի անձնակազմ, արդյոք կարելի՞ է ուտել հում սզնին կորիզներով:

Կարդացեք նաև

Առողջ սնունդ ուտելու 7 միջոց. med.news.am
Առողջ սնունդ ուտելու 7 միջոց. med.news.am

Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի փորձագետների կողմից կատարված ճիշտ սնման հարցերով հետազոտությունը ցույց է տվել, որ օրական անհրաժեշտ է ուտել 7 չափաբաժին մրգեր եւ բանջարեղեն, ընդ որում, ցանկալի է, որ հիմնականում դրանք բանջարեղեն լինեն...

Մեր սիրած ըմպելիքները` մեր առողջության համար
Մեր սիրած ըմպելիքները` մեր առողջության համար

Աշխարհում միլիոնավոր մարդիկ են առավոտը սկսում մի գավաթ սուրճից: Այն առույգացնում է, նպաստում հիշողությանը, լավատեսություն հաղորդում:  Իրավամբ աշխարհի ամենատարածված ըմպելիքի առաջացման պատմությունը...

Ջոաննա Բադվիգի բուժիչ սննդակարգը . մեկ ամսում կորցնում ենք 10 կգ քաշ
Ջոաննա Բադվիգի բուժիչ սննդակարգը . մեկ ամսում կորցնում ենք 10 կգ քաշ

Ջոաննա Բադվիգի կարծիքով մեր օրգանիզմն անպայման ապահովված պիտի լինի բարդ ածխաջրերով, հակաօքսիդանտներով, Օմեգա -3 դասի ճարպերով և բջջանյութով, գրում է 168ժամ-ը...

Ճարպակալում
Կոճապղպեղ՝ նիհարելու համար (կոճապղպեղի թեյ)
Կոճապղպեղ՝ նիհարելու համար  (կոճապղպեղի թեյ)

Կոճապղպեղը շատ հայտնի և աշխարհի տարբեր ազգերի խոհանոցներում իր տեղը գտած արևելյան համեմունք է: Սովորաբար այն օգտագործվում է որպես որևէ ճաշատեսակի բաղադրամաս: Մենք բացառություն չենք, և կոճապղպեղը...

Ճարպակալում Առողջ և գեղեցիկ
Թեյի ավանդույթներն ու գաղտնիքները մեր Երևան քաղաքում
Թեյի ավանդույթներն ու գաղտնիքները մեր Երևան քաղաքում

Չինական մշակույթում որպես Մեծ թեյագետ հիշատակվող Լու Ույը (733-804 թթ.) հավատում էր, որ «եթե շատ թեյ խմես, ապա կարճ ժամանակ անց թևեր կաճեն ուսերիդ»...

Ինչ սնունդ է անհրաժեշտ հորոսկոպի տարբեր նշաններին
Ինչ սնունդ է անհրաժեշտ հորոսկոպի տարբեր նշաններին

Աստղաբանները կարծում են, որ հորոսկոպի յուրաքնաչյուր նշանին օգտակար են որոշակի մթերքներ...

Օգտակար խորհուրդներ
Մթերքներ, որոնք երաշխավորում են եղունգների առողջությունը
Մթերքներ, որոնք երաշխավորում են եղունգների առողջությունը

Հայտնի է, որ տարբեր մթերքներ, բացի համեղ լինելուց նաև օգտակար և բուժիչ հատկություններ ունեն: Կան որոշ մթերքներ, որոնք օրինակ առողջություն ու գեղեցկություն կպարգևեն ձեր եղունգներին...

Ձեռքերի խնամք
Սիսեռ - Cicer arietinum
Սիսեռ - Cicer arietinum

Սիսեռը բակլազգիների ընտանիքից է,  որը քաղաքակրթությանը հայտնի է  հնագույն ժամանակներից: Սիսեռն աճեցնում էին Մերձավոր Արևելքում: Բրոնզե դարում  այն արդեն  հայտնվեց Հունաստանում ու Հռոմում: Մատուցվում էր ձիթապտղի յուղով տապակված...

Դեղաբույսեր
Կարո՞ղ է արդյոք սովորական ջուրը բուժել
Կարո՞ղ է արդյոք սովորական ջուրը բուժել

Գուցե շատերը մտածեն, որ այն միայն ծարավը հագեցնելու ու կերակուր պատրաստելու համար է:

Մարդու օրգանիզմը բազմադարյան  էվոլյուցիայի պատմության ընթացքում հարմարվել է ծարավը...

Կանխարգելում և բուժում տանը
Բազուկը կփրկի հիպերտոնիայից
Բազուկը կփրկի հիպերտոնիայից

Բազուկը հրաշալի դեղամիջոց է հիպերտոնիայի դեմ. նման բացահայտում են կատարել բրիտանացի գիտնականները: Բազուկի մեկ բաժակ հյութը իջեցնում է ճնշումը 10 կետով: Այն լայնացնում է արյունատար անոթները, լավացնում արյան շրջանառությունը...

Սրտանոթաբանություն Կանխարգելում և բուժում տանը Թերապիա
Թեյ. պատրաստման և օգտագործման ճիշտ ձևը
Թեյ. պատրաստման և օգտագործման ճիշտ ձևը

Եթե սիրում եք թեյ, ուրեմն անպայման պետք է իմանաք, թե ինչպես պետք է այն պատրաստել ու օգտագործել, որ օգուտ տա, ոչ թե վնաս: Մեզանից ոմանք սխալներ են անում` փորձելով համեղ թեյ պատրաստել: Թվում է, թե թեյ պատրաստելը հասարակ բան է, ու հարկ չկա հետևել ինչ-որ կանոնների...

Գետնախնձոր կամ գետնատանձ
Գետնախնձոր կամ գետնատանձ

Գետնախնձորը մեզանում այնքան էլ վաղուց չի հայտնի: Շատերը գուցե երբեք էլ դրա համը տեսած չլինեն: Իրականում այն  հանիրավի թերագնահատված, ոմանց համար էլ  մերժված բանջարեղեն է...

Դեղաբույսեր
Լոլիկի հյութ. օգուտն ու վնասը
Լոլիկի հյութ. օգուտն ու վնասը

Լոլիկի հյութը ստացվում է թարմ, հյութալի պտուղներից, որը ենթարկվում է վարակազերծման (պաստերիզացիայի)` եռացման օգնությամբ...

Կանխարգելում և բուժում տանը Առողջապահության լրատու 1-2.2013
Մսեղենը՝ որպես դեղամիջոց
Մսեղենը՝ որպես դեղամիջոց

Ոչխարի միսը կանխարգելում է շաքարային դիաբետի զարգացումը, քանի որ կարգավորում է ենթաստամոքսային գեղձի աշխատանքը, Տիբեթում ոչխարի մսով բուժում են թոքախտը։ Միսը պարունակում է զգալի քանակությամբ քրոմ, որը կանխարգելում է կարիեսի առաջացումը...

Կանխարգելում և բուժում տանը
Ճիշտ սնունդը կանխում է լեղապարկի քարերի առաջացումը
Ճիշտ սնունդը կանխում է լեղապարկի քարերի առաջացումը

Երբեմն  ոչինչ  չանելով` ցանկանում ենք զերծ մնալ լեղապարկի քարերից, և դա գրեթե նույնն է, ինչ առանց լցակայան այցելելու՝ հույս ունենալ, որ մեքենայի վառելիքը ճանապարհին չի վերջանա: Եթե Դուք իսկապես ցանկանում եք խուսափել լեղապարկի քարերից, ապա անհրաժեշտ է...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն Կանխարգելում և բուժում տանը

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ