Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Սնունդը և առողջությունը

Էնդեմիկ սզնի (ալոճ)

Էնդեմիկ սզնի (ալոճ)

Լատինական Crataegus անվանումն առաջացել է հունական «Krtaios» բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է «ամուր» (շնորհիվ ամուր բնափայտի)։ Փայտանյութից զանազան իրեր են պատրաստում.., արմատներից` սննդային ներկանյութ։


Առասպելներում ու ավանդազրույցներում սզնին նվիրվել է ի պատիվ ամուսնության աստված Հիմենեւսի, այդ իսկ պատճառով Աթենքի օրիորդները պսակադրության ժամանակ բույսի ծաղկեպսակներով զարդարում էին գլուխները։.Այստեղից էլ առաջացել են սզնու ժողովրդական անվանումները՝ տիրուհի ծառ, մացառուտի օրիորդ (ալոճ, վայրի խնձոր, սարի խնձոր եւ այլն)։ Ծաղկած սզնին համարվում է հույսի, իսկ սպիտակ ծաղիկները` գարնան վերադարձի խորհրդանիշ։ Հայրենիքը՝ Միջին Ասիան է։

Պետրոս Առաջինի օրոք այս վայրեբույսի մթերումը մեծ թափ ստացավ։ Մշակներին պարտավորեցնում էին հավաքել որպես բուժիչ հումք։ Սզնին դիտվում էր նաեւ որպես լավ մեղրատու (50 կգ՝ 1 հա-ից)։

Մեր մոլորակի վրա աճում են սզնու հազարից ավելի տեսակներ, ավանդական եւ ժողովրդական բժշկության մեջ կիրառվում են արնակարմիր, փշոտ եւ հինգ վարսանդանի տեսակները։ Հայաստանում աճում են էնդեմիկ տեսակներ՝ «Սզնի սյունյաց», «Սզնի հայկական»։ Ծաղիկները սպիտակ են, ծաղկում են մայիսին, պտուղները հասունանում են աշնանը։ «Սզնի սյունյաց» տեսակի պտուղները կարճ, օվալաձեւ են, մինչեւ 1 սմ տրամագծով, պարունակում են 1-3 կորիզ, սեւ ծիրանագույն է։ «Սզնի հայկականի» պտուղները գինեկարմիր են, 1-1,2 սմ երկարությամբ։ Ունի դեղին հյութալի պտղամիս, որի մեջ սովորաբար մեկ կորիզ է պարունակվում։ Այս տեսակը հանդիպում է մինչեւ 2500 մետր բարձրություններում։ Բավական քչապահանջ բույս է, դիմանում է կարճատեւ երաշտին եւ ոչ ուժեղ ցրտերին։ Հայաստանում ալոճի նաեւ այլ տեսակներ են տարածված։ Գրականության մեջ առավել շատ գրվում է արնակարմիր սզնու կիրառության մասին։ Հյուսիսային շրջաններում աճող տեսակները հարուստ են C, P վիտամիններով, կարոտին պարունակող նյութով, քոլինով։ Հայաստանում այդպիսին է բարձր լեռնային գոտում աճող սզնին։ Այս տեսակների մեջ շատ են նաեւ պեկտինները։

Վիտամին P-ն (ռուտին) կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի միացություն է, ֆլավոնոիդները պարունակվում են միայն բուսական սննդի մեջ, դրանք մոտ 500 են։ Վիտամին P-ի յուրացումը եւ դրական կենսաբանական ազդեցությունը զգալիորեն ուժեղանում է C վիտամինի հետ «ընկերակցությամբ»։ P վիտամինի պահանջը օրգանիզմի կողմից մոտ երկու անգամ քիչ է վիտամին C-ի համեմատ։ P վիտամինի շնորհիվ են ամրապնդվում մազանոթները, անոթների պատերը։

Վիտամին P4-ը (քոլին) նպաստում է ճարպերի յուրացմանը, կարգավորում է նյութափոխանակությունը։ Քոլինը պահպանում է լյարդը ճարպակալումից, նպաստում խոլեստերինի յուրացմանը։ P4 -ի պակասությունը սահմանափակում է ուղեղի մտքեր արտադրելու կարողությունը, առաջանում են նյարդային բնույթի որոշ հիվանդություններ՝ ծամածռություն շուրթերի եւ լեզվի միջոցով։ Մարդը չի կարողանում կենտրոնանալ՝ «այստեղ հիշում եմ, իսկ այստեղ ոչինչ չեմ հիշում»,- ինչպես ասել է երգիծաբան Ա. Ռայկինը։

Առաջանում է վախի զգացում, նյարդայնություն, սրտային առիթմիա, արյան շրջանառության խաթարում, գլխացավեր, աղմուկ ականջներում, փորկապություններ եւ առավել սարսափելին՝ հիշողության եւ բանականության կորուստ։

- Եթե երբեւիցե քամել եք սզնու հյութը, ապա անշուշտ նկատած կլինեք, որ սա բավական թանձր, մարմելադ հիշեցնող նյութ է, դա վկայում է պեկտինների զգալի ներկայության մասին, որոնք հակամանրէ, հականեխիչ բնույթ ունեն, խթանում են աղեստամոքսային համակարգի գործունեությունը, հեռացնում «օգտագործված» այլեւս անօգուտ խոլեստերինը։

- Դաբաղանյութերը թույները չեզոքացնելու հատկություն ունեն։

Սզնու պարզագույն պատրաստուկները (թուրմ, եփուկ, ոգեթուրմ) լայնորեն կիրառվում են սիրտ-անոթային համակարգի, հիպերտոնիայի, Կ.Ն.Հ. հիվանդությունների դեպքում, ետվիրահատական թերապիայի նպատակով, որպես հանգստացնող միջոց։

Պտուղներն ու ծաղկաբույլերը հնուց օգտագործվում են որպես փորձված ժողովրդական միջոց եւ կիրառվում սրտի արատի, իշեմիկ հիվանդության, անքնության, գլխուղեղի արյան մատակարարման կարգավորման, հիպերտոնիայի բուժման նպատակով, օգտակար են վահանաձեւ գեղձի ֆունկցիայի խանգարման ժամանակ։ Օգտագործվում են նաեւ հեւոցի, թոքաբորբի, սրտի աթերոսկլերոզի դեպքում։

Դեղատոմսեր

Սզնենու պտուղներից հյութ

0,5 կգ հասած պտուղները լվանալ, փայտե հավանգով փափկեցնել, ավելացնել 100 մլ ջուր, տաքացնել մինչեւ 40C եւ հյութաքամիչով անցկացնել։ Խմել 1 ճաշի գդալ, օրը 3 անգամ` սնունդ ընդունելուց առաջ։ Վերականգնում է թուլացած սրտամկանի գործունեությունը։ Հատկապես օգտակար է տարեցներին։ Այս հյութը ցուցաբերում է կանոնավորող ազդեցություն գերհոգնած սրտի վրա, վերացնում ցավի եւ ծանրության զգացողությունը սրտի շրջանում, լավացնում ինքնազգացողությունը։

Քսուք կապտուկների դեպքում

1 ճաշի գալ ալյուրատիպ փոշիացրած սզնու տերեւներին ավելացնել 100 գրամ հալած յուղ։ Կապտուկներին քսելուց հետո վերջում բրդե գործվածքով փաթաթել այդ հատվածները։

Անքնության դեպքում

Խառնել կեսական թեյի գդալ սզնու պտուղները, խատուտիկի արմատները, սամիթի սերմը եւ պատրինջի (մելիսա) տերեւները։ Ավելացնել 200 մլ եռջուր, լցնել ջերմապահի մեջ, պահել 1 ժամ։ Քամել։ Խմել որպես թեյ։

Սրտի արագ բաբախության (տախիկարդիա) դեպքում

Ապակե տարայի մեջ լցնել սզնու 100 գրամ ծաղիկները, ավելացնել 1 լ օղի։ Թրմել 3 շաբաթ մութ տեղում, պարբերաբար թափահարել։ Քամել։ Ընդունել՝ ջուր ավելացնելով, օրը 2-3 անգամ, մինչեւ սնվելը։ Չափաբաժինը՝ 20 կաթիլ։

Հիպերտոնիայի դեպքում

Մանրացնել եւ լավ խառնել սպիտակ ճագոմի խոտը, կատվախոտի արմատները, սզնու տերեւները, բռինչի (կալինա) եւ քիմիոնի պտուղներ (3։2։2։2։1)։ Առանձնացրած 1 ճաշի գդալ հումքին ավելացնել 2 բաժակ եռջուր, տաքացնել 10 րոպե ջրային բաղնիքի վրա, քամել, լցնել եռջուր այնպես, որ ծավալը լինի մեկ բաժակից ոչ պակաս։ Խմել 7-10 օր, ընդմիջել 3-4 օր։ Խմել կեսական բաժակ օրը 4 անգամ, սնունդ ընդունելուց 15-30 րոպե հետո։

Պտղի մեջ պարունակվում է ֆլավոնոիդներ (կվերցետին, գիպերին, գիպերոզիդ, վիտեկսին), օրգանական թթուներ (կիտրոնի, սրճի, օլեանոլի, ուրսոլի, քլորոգենի), դաբաղանյութեր, ճարպեր, պեկտիններ, քոլին, շաքար, ենթավիտամին A, վիտամիններ C, P եւ այլ միացություններ։ Ծաղիկները պարունակում են եթերային յուղ։

Հակացուցում

- 1 բաժակից ավելի հասած սզնու պտուղ չուտել,
- երկարատեւ չընդունել,
- քաղցած չուտել,
- ուտելուց հետո ջուր չխմել,
- դեղատոմսերը կիրառել բժշկի հսկողությամբ։

Մրգախյուս սրտի համար

Բաժակատերեւներից եւ սերմերից մաքրած 1 կգ սզնու պտուղները լցրեք արծնապատ կաթսայի մեջ, վրան քիչ քանակությամբ ջուր ավելացրեք եւ կափարիչով ծածկեք, պահեք միջին կրակի վրա մինչեւ փափկելը։ Ընթացքում կաթսան թափահարեք։ Նույն ձեւով առանձին կաթսայով եփեք

1 կգ մաքրած խնձորը։ Այնուհետեւ սզնին թանզիֆով քամեք, իսկ խնձորներից խյուս պատրաստեք, խառնեք իրար հետ, ավելացրեք 500 գրամ շաքարավազը, եփեք 15 րոպե, թույլ կրակի վրա՝ մինչեւ մրգախյուսի պատրաստ լինելը։ Տաք վիճակում լցնել ապակե տարաների մեջ, պահել հով տեղում։

Սզնին եւ մարջանը

Սզնու գեղեցիկ գունավորումը հիշեցնում է գունագեղ քարերից մարջան։ Ըստ ավանդույթի՝ վերջինս ակտիվացնում է նյութափոխանակությունը, սրտային համակարգի աշխատանքը, ամրացնում հիշողությունը, մաքրում արյունը։ Պարանոցին վզնոցը կրելիս պահպանում է բկաբորբից, նաեւ զերծ պահում դիմամկանների ջղաձգումներից։

Ըստ Ամիրդովլաթ Ամասիացու. «Եթե հոդատապով հիվանդ մարդը ոտքին մարջան կապի, շատ կօգնի»։

Սկզբնաղբյուր. 168.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարինե

07.02.2014

շնորհակալություն

ԿԱՐԻՆԵ

07.02.2014

ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ

Աքսիոմեդ-վնասվածքաբանական վերականգնողական կլինիկա

06.02.2014

Հարգելի Կարինե, առավել ճշգրիտ ինֆորմացիայի համար կարող եք դիմել Աքսիոմեդ վնասվածքաբանական վերականգնողական կլինիկա: Իմ անունն է Հակոբ: Կոնսուլտացիան անավճար կլինի: Համապատասխան հետազոտություններից և քննություններից հետո, ես շատ ավելի կոնկրետ Ձեզ կառաջարկեմ համապատասխան բուժում:

ՀԱՍՑԵ     Հայաստան, 0010, Երևան, Կենտրոն, Տերյան փող., 3 շենք, տարածք 42
ՀԵՌԱԽՈՍ     +374 10 52 28 82

Մեդ-Պրակտիկ

05.02.2014

Հարգելի ԿԱՐԻՆԵ, բարև Ձեզ, Ձեր հարցին ավելի ուշ կպատասխանի մասնագետը:

ԿԱՐԻՆԵ

02.02.2014

43 ՏԱՐԵԿԱՆ ԵՄ. ԻՆՁ ԵՐԲԵՔ ՉԻ ԽԱՆԳԱՐԵԼ ՔԱՅԼԵԼՍ,ՑԱՎԵՌԻ ԱՌՈՒՄՈՎ ԻՀԱՐԿԵ. ՑԱՎԵՐՍ ՀԱՉԱԽԱԿԻ ՉԵՆ.ՎԵՐՋԻՆ 2 ՏԱՐԻՆԵՐԻ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ՈՒՂԱԿԻ ԶԳՈՒՄ ԵՄ ԿՌԹԿՌՏՈՑ, ՀՈԴԵՐԻՍ ՍՀԱՐԺՈՒՄԻՑ ՄԱՇՎԱԾՈՒՏԸԱՆ ՊԱՏՃԱՌՈՎ. ՄՈՏ ՄԻ ԱՄԻՍ Է ԵՏ ՀԱՏՎԱԾՈՄ /ԿՈՆՔԻՍ/ ՑԱՎ ԿԱ, ՃԻՇՏՆ ԱՍԱԾ ՄՌՄՌՈՑ.

Մեդ-Պրակտիկ

02.02.2014

Հարգելի Կարինե, քանի որ կայքում հայերեն լեզվով ալոճենուց թեյի պատրաստման բաղադրատոմս չունենք, ուստի առաջարկում ենք ռուսերեն մանրամասն տեղեկատվություն պարունակող հոդվածը: Ստորև հղումն է.

http://hawthorn.ru/chajj_iz_bojaryshnika.html

Մեդ-Պրակտիկ

02.02.2014

Հարգելի ԿԱՐԻՆԵ, բարև Ձեզ, նախքան Ձեր հարցին պատասխանելը խնդրում ենք գրել. քանի՞ տարեկան եք, ի՞նչ քաշ ունեք, երբվանի՞ց են սկսել ցավերն անհանգստացնել, ի՞նչ բնույթի են, ե՞րբ են ավելի արտահայտված:

ԿԱՐԻՆԵ

01.02.2014

ԵՍ ՈՒՆԵՄ ԲՆԱՑԻՆ ՀՈԴԵԱԽԱԽՏ, ՒՆԵՄ ԱՆՀԱՆԳՍՏԱՑՆՈՂ ՑԱՎԵՐ ԱՅԴ ՀԱՏՎԱՑՈՒՄ. ԽՆԴՐՈՒՄ ԵՄ ԱՍԵՔ ԻՆՉ ԿԱՐՈՂ ԵՄ ՕԳՏԱԳՈՌՑԵԼ

ԿԱՐԻՆԵ

01.02.2014

ԻՍԿ ԱԼՈՃԻ ՊՏՈՒՂՆԵՐԻՑ ԹԵՅ ՊԱՏՐԱՍՏԵԼՈՒՑ ԻՆՉ ԲԱՂԱԴՐՈՒԹՅԱՄԲ ՊԱՏՐԱՍՏԵԼ

Մեդ-Պրակտիկ

12.10.2013

Հարգելի Եվա, բարև Ձեզ, ուտու՞մ են սզնին կորիզներով, թե՝ ոչ. նույնն է, թե հարցնեն՝ ուտու՞մ են կեռասը կամ բալը կորիզներով, սակայն, ի տարբերություն վերջին երկուսին, ավելի հավանական վտանգ են՝ աղիների անանցանելիություն առաջացնելու: Ուստի ցանկալի է ռիսկի չդիմել և ուտել առանց կորիզի:

eva

11.10.2013

Հարգելի med-practic-ի անձնակազմ, արդյոք կարելի՞ է ուտել հում սզնին կորիզներով:

Կարդացեք նաև

5 սննդատեսակներ, որոնք կօգնեն հաղթահարել անքնությունը
5 սննդատեսակներ, որոնք կօգնեն հաղթահարել անքնությունը

Առերես նայենք իրականությանը. մենք ապրում ենք ավերջ զարգացող հասարակությունում։ Երբեմն այնքան ենք շտապում, որ քունը երկրորդ պլանում ենք թողնում։ Ինքս լինելով զբաղված մայր՝ հասկանում եմ, թե ինչու...

Քուն, քնի խանգարումներ
Սննդի օգնությամբ հոգնածությունը հաղթահարելու 5 միջոց
Սննդի օգնությամբ հոգնածությունը հաղթահարելու 5 միջոց

Հոգնածության ժամանակ մեզանից շատերն արթուն մնալու համար նախընտրում են կոֆեին կամ քաղցրեղեն։  Երկուսն էլ ապահովում են էներգիայով, սակայն՝ ոչ երկարատև...

Օգտակար խորհուրդներ
Ի՞նչ սնունդ արժե օգտագործել սթրեսի ժամանակ՝ ճարպոտ սննդի փոխարեն. med.news.am
Ի՞նչ սնունդ արժե օգտագործել սթրեսի ժամանակ՝ ճարպոտ սննդի փոխարեն. med.news.am

Ոչ-ոք չի կարող սթրեսից խուսափել, այն կյանքի անբաժանելի մասն է համարվում եւ կարող է բացասաբար անդրադառնալ մարդու առողջության վրա, մանավանդ, եթե փորձում ենք ոչ կառուցողական եղանակներով...

Հոգեկան առողջություն Ճարպակալում Օգտակար խորհուրդներ
Սալորի 5 օգտակար հատկությունները. med.news.am
Սալորի 5 օգտակար հատկությունները. med.news.am

Ամռան հետ միասին մրգերի սեզոնն է բացվել: Բոլոր մրգերն, իհարկե, շատ օգտակար են առողջության համար, բայց սալորն առանձնանում է իր օգտակարությամբ...

Ամառային ուտեստներ` գեղեցիկ մաշկի համար. med.news.am
Ամառային ուտեստներ` գեղեցիկ մաշկի համար. med.news.am

Ամռան ամսիներին մաշկի անթերի տեսք ապահովելու համար հարկ է, օրինակ, խորոված համտեսելուց առաջ մի փոքր երկար մտածել, զգուշացնում է FoxNews-ը...

Առողջ և գեղեցիկ
6 սննդամթերք, որոնք պետք չէ սառնարանում պահել. med.news.am
6 սննդամթերք, որոնք պետք չէ սառնարանում պահել. med.news.am

Որեւէ սննդամթերք գնելուց կամ պատրաստելուց հետո հաճախ ենք ինքներս մեզ հարց տալիս` սառեցնե՞լ, թե՞` ոչ: Սակայն երբեմն սխալ որոշում ենք կայացնում` պայմաններ ստեղծելով...

Պլաստիկը մեր կյանքում. ankakh.com
Պլաստիկը մեր կյանքում. ankakh.com

Մեր կենցաղն անհնար է պատկերացնել առանց սննդային պլաստիկի: Ամառային շատ սրճարաններ կամ արագ սննդի կետեր օգտագործում են պլաստիկ ամաններ: Գրեթե բոլոր զովացուցիչներն ու շշալցված ջրերը պլաստիկի մեջ են...

Կիվին եւ սոխն ընդդեմ «բնական» հյութերի. բոլոր օգտակար եւ վնասակար սննդամթերքները մեկ հոդվածում
Կիվին եւ սոխն ընդդեմ «բնական» հյութերի. բոլոր օգտակար եւ վնասակար սննդամթերքները մեկ հոդվածում

Քանի որ այսօր Առողջ մարսողության միջազգային օրն է, NEWS.am Medicine-ը որոշել է հավաքել սննդի եւ սննդակարգի մասին բոլոր հետաքրքիր նյութերը մեկ հոդվածում...

Սննդակարգում շաքարի քանակը կրճատելու 10 միջոց. med.news.am
Սննդակարգում շաքարի քանակը կրճատելու 10 միջոց. med.news.am

Շաքար ավելացվում է նունյիսկ այն սննդամթերքի մեջ, որը ընդհանրապես քաղցր չի։ Թեպետ մասնագետները խորհուրդ են տալիս օրական օգտագործել վեց թեյի գդալից ոչ շատ շաքար...

Մայիսի 28-ին, 258 տարի առաջ, ստեղծվեց մայոնեզը
Մայիսի 28-ին, 258 տարի առաջ, ստեղծվեց մայոնեզը

Մայոնեզի ծագման մի քանի տարբերակներ կան: Առավել հուսալի տարբերակը վկայում է այն մասին, որ ողջ գործընթացը տեղի է ունեցել 1756 թ., ֆրանսիական Մաոն քաղաքում, երբ Յութնամյա պատերազմի սկզբում անգլիացիները...

Գիտե՞ք, որ...
Հինգ միջոց կծու կերակուրներից հետո բերանի այրոցներից խուսափելու համար. med.news.am
Հինգ միջոց կծու կերակուրներից հետո բերանի այրոցներից խուսափելու համար. med.news.am

Գաղտնիք չէ, որ կծու կերակուրներ ուտելուց հետո, թվում է, թե Ձեր լեզուն կրակի մեջ է։ Այս զգացումները կարող են շարունակվել մի քանի րոպեից մինչեւ մի քանի ժամ՝ ստիպելով Ձեզ խմել մի բաժակ ջուր...

Օգտակար խորհուրդներ
Նախաճաշը՝ սննդակարգի ամենակարեւոր բաղադրիչն է. med.news.am
Նախաճաշը՝ սննդակարգի ամենակարեւոր բաղադրիչն է. med.news.am

Ասում են, որ նախաճաշը օրվա սննդակարգի ամենակարեւոր բաղադրիչն է: Բայց այն իրո՞ք այդքան կարեւոր է: Մեզանից շատերը նախընտրում են արագ հագնվել եւ գնալ աշխատանքի...

ՆԱՆԵ. Մոլորակը բաց փորձադաշտ
ՆԱՆԵ. Մոլորակը բաց փորձադաշտ

«Օտարից ո՛չ կին առ, ո՛չ սննդամթերք»

Արտաշիր Երվանդունի արքա

Բոլոր ճանապարհները տանում են դեպի … Ո՞ւր… Անունները շատ են, ես բոլորը չեմ թվի, չնայած խոսքը մեկ բանի մասին է… Բայց դա թողնենք վերջում...

4 սննդամթերք, որոնք կարելի է ուտել առանց սահմանափակման. med.news.am
4 սննդամթերք, որոնք կարելի է ուտել առանց սահմանափակման. med.news.am

Երբ ձեր ափսեյի մեջ եղած սնունդը չի համապատասխանում չափաբաժիններին, ապա համարվում է, որ դուք շատ եք ուտում: Սակայն ստորեւ թվարկված 4 սննդամթերքը այնքան շատ առողջ եւ օգտակար սննդանյութեր են պարունակում...

Առողջ սնունդ ուտելու 7 միջոց. med.news.am
Առողջ սնունդ ուտելու 7 միջոց. med.news.am

Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի փորձագետների կողմից կատարված ճիշտ սնման հարցերով հետազոտությունը ցույց է տվել, որ օրական անհրաժեշտ է ուտել 7 չափաբաժին մրգեր եւ բանջարեղեն, ընդ որում, ցանկալի է, որ հիմնականում դրանք բանջարեղեն լինեն...

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ