Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հոգեկան առողջություն

Դեպրեսիա. հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է Գայանե Մարգարյանը. armeniamedicalcenter.am

Դեպրեսիա. հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է Գայանե Մարգարյանը. armeniamedicalcenter.am

Դեպրեսիա բառը տրամադրության անկում է նշանակում: Սովորական վատ տրամադրությունը և դրա հետ կապված դեպրեսիան կարող են լինել միանգամայն առողջ մարդու մոտ՝ պայմանավորված այս կամ այն հուզական լարվածությամբ (անախորժություն ընտանիքում, աշխատավայրում): Սովորական տրամադրության անկումն առողջ մարդկանց մոտ տևում է մի քանի ժամից մի քանի օր, մի քանի շաբաթ և ոչ  ավելի: Եթե դեպրեսիան տևում է մի քանի շաբաթից ավելի և դրա համար առանձնապես պատճառներ չկան, ապա այն արդեն հիվանդագին դեպրեսիա է, և պետք է դիմել մասնագետի: Առողջ մարդու մոտ դեպրեսիան անցնում է, երբ նա դիմում է ընկերոջը, բարեկամին, խոսում է, շփվում, լսում:

Ի՞նչ մասնագետի դիմել դեպրեսիայի դեպքում:

Դեպրեսիայի դեպքում պետք է տարբերակել սովորական տրամադրության անկումը և հիվանդագին վիճակը: Եվ ըստ այդմ էլ հասկանալի կլինի, թե ում դիմել՝ հոգեբանի, հոգեբույժի, թե թույլ տալ, որ մարդն ինքը վերադառնա իր նորմալ վիճակին:

Ինչո՞վ են տարբերվում սովորական վատ տրամադրությունը, կենցաղային հարցերի նկատմամբ ռեակցիաները, ապաթիան և դեպրեսիան:

Սովորական վատ տրամադրության դեպքում մարդն անտրամադիր է, տխուր, բայց շարունակում է աշխատել, զբաղվել առօրյա գործերով, կատարել իր պարտականությունները: Իսկ հիվանդագին տրամադրության անկման՝ դեպրեսիայի դեպքում, մարդը դառնում է անաշխատունակ, լրիվ կորցնում է հետաքրքրությունները, փորձում է իր պարտականությունները ձևական կատարել, ինչն էլ նրան շատ դժվարությամբ է տրվում: Բնորոշ է քնի խանգարումը, ցավերը մարմնի տարբեր մասերում՝ գլխացավը, ցավերը գոտկային շրջանում: Այդ ամենն ունի երկարատև բնույթ, տևում է մի քանի շաբաթից ավելի և անհրաժեշտ է անպայման  դիմել բժշկի:

Որո՞նք են դեպրեսիայի հաճախ հանդիպող պատճառները:

Դեպրեսիայի համար մեծ նշանակություն ունի ժառանգական  գործոնը: Նևրոտիկ դեպրեսիայի ժամանակ վատ տրամադրության պատճառը սուր հոգեկան ապրումներն են: Իսկ  հոգեկան հիվանդությունների սահմաններում առաջացած դեպրեսիայի պատճառը հաճախ շատ դժվար է հասկանալ:  Եթե դեպրեսիան էնդոգեն է, այսինքն մարդու մեջ ի ծնե կա նախատրամադրվածություն,  չնչին առիթ է պետք, որ արդեն հասուն տարիքում հիվանդությունն արտահայտվի:

Որո՞նք են դեպրեսիայի պատճառները և ընթացքի առանձնահատկությունները դեռահասի մոտ:

Դեռահասների մոտ դեպրեսիայի ամենատարածված պատճառներն են՝ անհաջող սերը, խնդիրները ծնողների հետ, ծնողների պահանջները, դիտողությունները, որոնք բերում են երեխայի  ինքնագնահատականի անկման: Շատ կարևոր է դեռահասին ոգևորելը, գովաբանելը:

Դեռահասների մոտ ամենահաճախն է դեպրեսիա լինում և դա ամենավտանգավոր դեպրեսիան է, որը կարող է, ցավոք սրտի, ավարտվել սուիցիդով /ինքնասպանությամբ/:

Ինչպե՞ս կայունացնել մարդու հուզական շեմը՝ խուսափելով նևրոզից դեպրեսիա անցումից :

Մարդիկ իրարից տարբերվում են իրենց բնավորությամբ. ոմանք ունեն ներդաշնակ բնավորություն, երբ ճիշտ է ընկալվում իրական կյանքը,  ոմանք էլ ունեն բնավորության շեշտվածություն. շուտ վիրավորվում են,  զայրանում, ներշնչվում, տագնապում: Սակայն դա դեռ հիվանդություն չէ: Իհարկե, շատ կարևոր է այդ շեշտվածությունը ճիշտ ընկալելը, որովհետև այն տարիների ընթացքում բերում է  հիվանդագին երևույթների, բացասական կամ հոգեկան ապրումների,  որոնցից էլ կարող է զարգանալ հիվանդությունը:

Պետք չէ խուսափել հոգեբաններից: Դրական է այն, որ ներկայումս  դպրոցներում, անգամ բուհերում կան հոգեբաններ: Եվ եթե ուսուցիչը կամ դասախոսը երեխայի մոտ նկատում է բնավորության շեշտվածության նշաններ (շուտ վիրավորվելը, վախկոտությունը, չշփվելը) երեխային ուղղորդում է հոգեբանի մոտ:

Արդյոք պե՞տք է բուժել նևրոզը:

Նևրոզն անկասկած բուժել է պետք, որովհետև, չնայած դա դեռ հոգեկան հիվանդություն չէ,  բայց արդեն սահմանային վիճակ է: Նևրոզի ախտանիշներն են՝ ճնշող գլխացավը, տրամադրության տատանումը, լացկանությունը, դյուրագրգիռ լինելը, կյանքի նկատմամբ հետաքրքրության  կորուստը, տարբեր բնույթի ցավերը սրտի շրջանում, աղիներում, գոտկատեղում:

Հաճախ նևրոզով հիվանդները դիմում են տարբեր մասնագետների՝ նյարդաբանի, թերապևտի՝ խուսափելով դիմել հոգեբույժի: Մինչդեռ այլ մասնագետները, տարբեր հետազոտություններ և դեղեր նշանակելով, երկրաձգում են հիվանդագին վիճակը՝ ոչնչով չկարողանալով օգնել հիվանդին:

Չբուժված նևրոզը  կարող է որոշ ժամանակ անց բերել նևրոտիկ անձի զարգացման: Այդ փուլում արդեն  հնարավոր է, որ ոչ մի բժիշկ չկարողանա նրան լիարժեք օգնել: Նա միշտ դժգոհ է, ունի տրամադրության անկում, անաշխատունակ է: Այնպես որ, նևրոզն անպայման պետք է բուժել և այն պետք է բուժի հոգեբույժը:

Ինչպե՞ս ախտորոշել դեպրեսիան:

Դեպրեսիան ախտորոշվում է նախ գանգատների հիման վրա: Դրանք են՝ առանց պատճառի արտահայտված տրամադրության անկումը,  ընդհանուր թուլությունը, ախորժակի անկումը, լացկանությունը, անտարբերությունը սեփական կյանքի, հարազատների, մտերիմների, պարտականությունների նկատմամբ:

Արդյոք դեպրեսիային բնորո՞շ է սեզոնայնությունը:

Այո՛: Երկբևեռ պսիխոզի ժամանակ էնդոգեն դեպրեսիայի սրացում հիմնականում լինում է աշնանը և գարնանը:

Դեպրեսիայի ի՞նչ տեսակներ են տարբերում:

Տարբերում են կենցաղային (ոչ հիվանդագին) դեպրեսիա, հոգեկան հիվանդությունների սահմաններում արտահայտվող դեպրեսիա և ռեակտիվ դեպրեսիաներ: Վերջին 20-30 տարիների ընթացքում դեպրեսիան փոխել է իր կլինիկական  արտահայտման ձևերը: Ներկայումս կարող է դեպրեսիան արտահայտվել սոմատիկ որևէ գանգատով միայն՝ գլխացավ, սրտի  ցավ և այլն: Դա քողարկված, սոմատոգեն դեպրեսիան է:


Դեպրեսիայի մյուս տեսակը ռեակտիվ դեպրեսիան է, որն առաջանում է սուր հոգեկան ապրումից: Դա կարող է լինել  հարազատի կորուստ, հրդեհ, սթրես առաջացնող որևէ այլ իրավիճակ: Ռեակտիվ դեպրեսիան ավելի հեշտ է անցնում կամ ենթարկվում բուժման:

Միայն հոգեբույժը՝ հիվանդի հետ զրուցելիս, կարող է պարզել դեպրեսիայի առկայությունը:

Ի՞նչ է պսիխոտիկ դեպրեսիան:

Պսիխոտիկ դեպրեսիան հոգեկան հիվանդությունների, շիզոֆրենիայի ժամանակ արտահայտվող դեպրեսիան է: Այն կարող է հիվանդության համախտանիշներից մեկը լինել և կոչվում է բիպոլյար աֆեկտիվ դեպրեսիա: Նախկինում  այն անվանվում էր մանիակալ-դեպրեսիվ պսիխոզ: Այս դեպրեսիան պետք է բուժել արդեն ոչ միայն հակադեպրեսանտներով, այլև հակապսիխոտիկ դեղորայք ավելացնելով:

Որո՞նք են դեպրեսիայի առավել վտանգավոր և ուշադրության  արժանի ախտանիշները:

Դեպրեսիայի ուշ հայտնաբերումը և ժամանակին չբուժելը կարող է բերել շատ վտանգավոր վիճակի՝ ինքնամեղադրման, ինքնանվաստացման և անգամ ինքնասպանության մտքերի: Նման դեպքերում անհապաղ պետք է դիմել հոգեբույժի: Անգամ հաճախ հարկ է լինում ստացիոնար բուժում անցկացնել, որովհետև դա կարող է տանել ինքնասպանության իրականացման: Ըստ վիճակագրության՝ 1-2 անգամ ինքնասպանության մասին արտահայտվելը, այնուամենայնիվ վաղ թե ուշ բերում է գործողության՝ սուիցիդի:

Ո՞րն է դեպրեսիվ տրիադան:

Դեպրեսիվ տրիադան արտահայտվում է հոգեկան հիվանդությունների ժամանակ և իր մեջ ներառում է Պրոտոպոպովի տրիադան՝ հաճախասրտություն, բբերի լայնացում, փորկապություն:

Ի՞նչ ընթացք ունի դեպրեսիան նյարդաբանական, նյարդավիրաբուժական և այլ օրգանական հիվանդությունների ժամանակ:

Գանգուղեղային վնասվածքների ժամանակ դեպրեսիայի առաջացումը շատ բնորոշ է, բացի այդ կարող են նաև այլ հոգեկան ախտանիշներ առաջանալ: Կաթվածի, ուռուցքային և այլ օրգանական հիվանդությունների դեպքում նույնպես հիվանդի մոտ կարող է դեպրեսիա առաջանալ, որովհետև հիվանդն սկսում է վախենալ հիվանդության կրկնությունից, առաջանում է տագնապային վիճակ, որն էլ տանում է դեպրեսիայի: :

Հնարավո՞ր է ինքնուրույն հաղթահարել դեպրեսիան, և ի՞նչ միջոցներ են անհրաժեշտ դրա համար:

Եթե դեպրեսիան չի կրում հիվանդագին բնույթ, մարդն ինքն իրեն կարող է օգնել: Հատկապես դա հեշտ է հայկական իրականության մեջ, որովհետև հայերը սիրում են կիսվել հարևանի, հարազատի, ընկերոջ հետ, հաճախ սուրճի սեղանի շուրջ խոսում են, արտահայտվում, լսում, խորհուրդ ընդունում և բժշկի կարիք այլևս չի առաջանում:

Բայց եթե դեպրեսիան հիվանդագին բնույթ է կրում, երկարատև է, օրգանական բնույթի է, էնդոգեն է կամ հոգեկան հիվանդության սահմաններում է, պետք է միայն և միայն հոգեբույժի դիմել:

Ինչպե՞ս տրամադրել հիվանդներին, որ նրանք հոգեբանին, հոգեթերապևտին և հոգեբույժին դիմեն առանց նախապաշարումների:

Ցավոք սրտի, մեզ մոտ կան նախապաշարումներ հոգեբանին, հոգեբույժին դիմելու հարցում: Բայց վերջին տարիներին որոշ տեղաշարժեր են նկատվում, եթե ոչ հոգեբույժի, ապա արդեն երբեմն դիմում են հոգեբանի և հոգեթերապևտի: Սակայն դա շատ քիչ տոկոս է կազմում: Հիմնականում հիվանդը, նրա հարազատները զգուշանում են հասարակական կարծիքից՝ մոռանալով, որ կարևորը մարդու հոգեկան առողջությունն է:

Որո՞նք են դեպրեսիայի բուժման մեթոդները :

Կենցաղային դեպրեսիան բուժման կարիք կարող է չունենալ: Որոշ դեպքերում հարազատների խորհուրդները, հոգեբանի մոտ լինելը, հոգեթերապևտի մոտ կարճատև բուժումն օգնում են:

Քաղաքակրթության բարդությունները, սոցիալական, սոցիալ- հոգեբանական վիճակը բերում են տագնապային վիճակների, անհանգստության, դեպրեսիայի և պետք է անպայման դեղորայք օգտագործել:

Բայց եթե դեպրեսիան հիվանդագին՝ պսիխոտիկ դեպրեսիա է, իհարկե շատ ավելի լուրջ բուժում է պահանջում, և հիմնական դեղորայքը հակադեպրեսանտներն են, որոնց խումբը շատ մեծ է:

Որո՞նք են հակադեպրեսանտների, նեյրոլեպտիկների կողմնակի ազդեցությունները: Որքանո՞վ է այդ խմբերի նոր սերունդը  անվտանգ:

Ո՛չ միայն հակադեպրեսանտները, այլ ցանկացած դեղ կարող է կողմնակի ազդեցություն ունենալ: Նեյրոլեպտիկների հաճախ հանդիպող կողմնակի ազդեցություններ են՝ թքարտադրությունը, ձեռքերի դողը, քայլվածքի փոփոխությունը: Բայց պետք է երկու չարիքից մեկն ընտրել և, բնականաբար,  հոգեկան վիճակի կարգավորումն ավելի կարևոր է:   Ավելի անվնաս են համարվում մի խումբ  նոր դեղեր՝ զիպրեքս, զոլամաքս, օլազապին և այլն, որոնք բավականին թանկ են: Իհարկե գոյություն չունի բացարձակ առանց երկրորդական ազդեցության դեղ, իսկ դրանից հնարավորինս խուսափելու համար պետք է ճիշտ ընտրել դեղը, դեղաչափը՝ հաշվի առնելով հիվանդի քաշը, ներքին օրգանների վիճակը և շատ այլ գործոններ:

Հարկ է նշել նաև, որ դեղերն ունեն  խիստ անհատական ազդեցություն. և երբեմն  լավ համարվող դեղերը կարող են հասարակներից ավելի քիչ օգնել:

Կարևոր դեր ունի նաև բժշկի ճիշտ ընտրությունը, որի վերաբերմունքը նույնպես կարևոր է հիվանդի բուժման ընթացքի համար:

Հնարավո՞ր է կանխարգելել դեպրեսիան:

Եթե դա հոգեկան հիվանդություն է, հնարավոր չէ: Իսկ եթե ռեակտիվ դեպրեսիա է, կանխարգելել հնարավոր է: Մի բարի խոսքը նման դեպքերում շատ մեծ օգնություն է: Այդ է պատճառը, որ շատ հայեր արտասահմանում չեն դիմանում, որովհետև այնտեղ չկա հայ հարևանը, ընկերը, բարեկամը, որի հետ կարող է նստել, խոսել, կիսվել:

Հարցերին պատասխանեց Արմենիա հանրապետական բժշկական կենտրոնի հոգեսոմատիկ բաժնի վարիչ, Հայբուսակ ինստիտուտի դոցենտ Գայանե Մարգարյանը

Սկզբնաղբյուր. armeniamedicalcenter.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Սեզոնային դեպրեսիաներ. հարցազրույց Գայանե Ղալումյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com
Սեզոնային դեպրեսիաներ. հարցազրույց Գայանե Ղալումյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com

–   Ի՞նչ ասել է սեզոնային դեպրեսիա:

–   Սեզոնային և հետտոնական դեպրեսիաները սկսում են, երբ տոնական վիճակներն ավարտվում են, սպասելիքները վերանում են...

Բժշկի ընդունարանում
Արտասվելն օգտակար է. armeniamedicalcenter.am
Արտասվելն օգտակար է. armeniamedicalcenter.am

Եթե չլիներ մարդու լաց լինելու ունակությունը, նա նման կլիներ ռոբոտի: Արցունքներն արտահայտում են մեր վիշտը, հիասթափությունը, անօգնականությունը, երբեմն նաև՝ ուրախությունը...

Հոգեկան ապրումների կապը հիվանդությունների հետ. armeniamedicalcenter.am
Հոգեկան ապրումների կապը հիվանդությունների հետ. armeniamedicalcenter.am

Մարդու կյանքը, իհարկե գունավորվում է վառ էմոցիաներով, ինչպես դրական, այնպես էլ՝ բացասական, հատկապես սթրեսներով և ապրումներով...

Թերապիա
Նոյեմբերի 16-ը Հանդուրժողականության (կամ տոլերանտության) միջազգային օրն է:
Նոյեմբերի 16-ը Հանդուրժողականության (կամ տոլերանտության) միջազգային օրն է:

1955 թ. նոյեմբերի 16-ին ՅՈՒՆԵՍԿՈ-Ի անդամ-պետությունները Դեկլարացիա ընդունեցին հանդուրժողականության սկզբունքների վերաբերյալ: 1996 թ. ՄԱԿ-ի Գլխավոր Անսամբլեան առաջարկեց անդամ-պետություններին ամեն տարի նոյեմբերի 16-ը նշել...

Հրատապ թեմա Հայաստանում Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
«Ուզում եմ՝ չեմ կարող» կամ «չեմ ուզում՝ պարտավոր եմ» մտքերը նևրոզի «թշնամիներն են». armeniamedicalcenter.am
«Ուզում եմ՝ չեմ կարող» կամ «չեմ ուզում՝ պարտավոր եմ» մտքերը նևրոզի «թշնամիներն են». armeniamedicalcenter.am

Շրջապատում հաճախ լսում ենք` «նևրոզ ունեմ» և շատ դեպքերում, մարդիկ չկարևորելով հիվանդության լրջությունն ու չգնահատելով ռիսկերը, շրջանցում են այն, իսկ արդյունքում բախվում լուրջ խնդիրների: Մարդիկ անլուրջ են վերաբերվում երևույթին՝ մտածելով...

Հոգեկան և վարքի խանգարումներ Բժշկի ընդունարանում
Հոգեբանին հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com
Հոգեբանին հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com

1.  Ո՞վ է հոգեբանը:

Հոգեբանը զբաղվում է հոգեբանական  բնույթի խնդիրներով և աշխատում է առողջ մարդկանց հետ ՝ նևրոզներ, վախեր կյանքի դժվար...

Ես
Ինչպես կառավարել սեփական հույզերը. izmirlianmedicalcenter.com
Ինչպես կառավարել սեփական հույզերը. izmirlianmedicalcenter.com

Հույզերի տիրապետության տակ են մեր մտքերը և գործողությունները: Երբեմն մարդուն կարող է թվալ, որ ինքը ոչինչ չի կարողանում անել իր հույզերի հետ: Ընդունակությունը տիրապետել ինքդ քեզ և զսպել հույզերը կարևոր և արժեքավոր ունակություն է...

Որտեղ են կուտակվում բացասական հույզերը
Որտեղ են կուտակվում բացասական հույզերը

Մի տեսություն կա, որի համաձայն` ցանկացած հիվանդություն` հարբուխ թե քաղցկեղային ուռուցք, բանականությունը, մարմինն ու հույզերը միավորող համակարգում առաջացած խանգարման ազդանշան է...

Ես
Վիրավորանքի զգացումը և նրա կործանարար ազդեցությունը առողջության և հոգեկանի վրա. izmirlianmedicalcenter.com
Վիրավորանքի զգացումը և նրա կործանարար ազդեցությունը առողջության և հոգեկանի վրա. izmirlianmedicalcenter.com

Յուրաքանչյուրին ծանոթ է վիրավորանքի զգացումը: Մարդն իր կյանքի ընթացքում պարբերաբար իր հանդեպ զգում է խղճահարություն այն բանի համար, որ իր հետ անարդար են վարվել, ոնչին ինքն արժանի չէ...

Սթրեսի 5 արտասովոր նախանշան. news.am
Սթրեսի 5 արտասովոր նախանշան. news.am

Գլխացավ, վաղ առավոտից հոգնածություն, գրգռվածություն, վատ տրամադրություն. սրանք ամենեւին էլ սթրեսի միակ նախանշանները չեն: Ստորեւ ներկայացվում է սթրեսի 5 արտասովոր նախանշան...

Թերապիա
Փսիխոսոմատիկ հիվանդությունների հանդեպ հատկապես խոցելի են լարված մտավոր աշխատանքով զբաղված անձիք. հոգեբույժ Գայանե Մարգարյան. armeniamedicalcenter.am
Փսիխոսոմատիկ հիվանդությունների հանդեպ հատկապես խոցելի են լարված մտավոր աշխատանքով զբաղված անձիք. հոգեբույժ Գայանե Մարգարյան. armeniamedicalcenter.am

Մեր զրուցակիցն է «Արմենիա» ՀԲԿ փսիխոսոմատիկ բաժանմունքի վարիչ, հոգեբույժ Գայանե Ասատուրի Մարգարյանը...

Բժշկի ընդունարանում Թերապիա
Սթրեսը և քաղաքակրթությունը. izmirlianmedicalcenter.com
Սթրեսը և քաղաքակրթությունը. izmirlianmedicalcenter.com

Քաղաքակրթության զարգացմանը զուգընթաց կտրուկ բարձրացել է ժամանակակից մարդու ինքնագիտակցությունը, և նա ամեն օր հայտնվում է առավել սթրեսային իրավիճակներում, քան նրա նախնիները հեռավոր անցյալում...

Հոգեսոմատիկա. ինչի՞ մասին են խոսում հիվանդությունները. galatv.am
Հոգեսոմատիկա. ինչի՞ մասին են խոսում հիվանդությունները. galatv.am

Հոգեսոմատիկա` գիտություն է հոգու եւ մարմնի մասին, բժշկության մեջ ուղղություն է, որը զբաղվում է առողջության վրա մեր էմոցիաների, վախերի եւ հոգեբանական արգելափակումների ազդեցությամբ...

Թերապիա
Ինչպե՞ս հաղթահարել սթրեսը, անհանգստությունն ու վախը. tert.am
Ինչպե՞ս հաղթահարել սթրեսը, անհանգստությունն ու վախը. tert.am

Մարդիկ հաճախ են հայտնվում ցայտնոտի մեջ և իրենց համար արհեստականորեն սթրեսային իրավիճակներ ստեղծում, որոնք կարելի է նաև հեշտությամբ շրջանցել: Այս մասին գրում է Business insider-ը` ներկայացնելով...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ