Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հոգեկան առողջություն

Կրոնական աղանդների ազդեցությունը մարդու հոգեվիճակի վրա. harmonia.am

Կրոնական աղանդների ազդեցությունը մարդու հոգեվիճակի վրա. harmonia.am

Աղանդները գոյություն են ունեցել դեռևս անտիկ շրջանում` մարդկանց հոգեվիճակի վրա թողնելով շատ խոր ազդեցություն: Դրանք մարդկանց գրավում են երազանքների իրականացման, ներդաշնակ կյանքի ապահովման, սոցիալական բարեկեցության, հոգու փրկության և մահից հետո հավիտենական կյանքի արժանանալու խոստումներով:

 

«Աղանդ» հասկացությունը ծագել է լատիներեն «secta» բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է դպրոց, ուսմունք: Առօրյա լեզվում «աղանդ» բառը զուգորդվում է «secare» բայի հետ, որը նշանակում է բաժանել, մասնատել: Այսպիսով, աղանդ ասելով մարդիկ սկսեցին հասկանալ կրոնական հանրություն կամ խումբ, որը բացառապես տարբերվում է ավանդական կրոնից:

 

Ժամանակակից անգլիական գրականության մեջ «աղանդ» բառը հաճախ փոխարինվում է «դեստրուկտիվ պաշտամունք» արտահայտությամբ: Սակայն, որոշ հեղինակներ, օրինակ` Շտամը, կարծում է, որ ավելի ճիշտ է կիրառել ոչ թե «դեստրուկտիվ պաշտամունք», այլ «ինքնաքայքայիչ պաշտամունք» արտահայտությունը:

 

Աղանդավորների վրա մեծ ազդեցություն է թողնում նրանց կյանքում  նոր իմաստի հայտնվելն ու անվտանգության զգացումի ձեռքբերումը: Այն մարդիկ, ովքեր հոգեբանական տրավմայի արդյունքում հայտնվել են ճգնաժամի մեջ, ավելի հեշտությամբ են ներքաշվում աղանդավորների շարքերը, քանի որ նրանք տոգորված են լինում իրենց հոգեկան ծանր ապրումները հաղթահարելու ցանկությամբ: Ամենից հաճախ աղանդի մեջ ընկնում են այն մարդիկ, ովքեր իրենց միայնակ են զգում կամ գտնվում են խոր սթրեսային կամ դեպրեսիվ վիճակում: Այս երևույթները ուսումնասիրող մասնագետները կարծում են, որ աղանդավորական խմբերի անդամ դառնալը հանգեցնում է հուզական ռեգրեսիայի, որի արդյունքում էլ փոխվում է մարդու կյանքի մոտեցումները աշխարհում տեղի ունեցող երևույթների հանդեպ և աստիճանաբար կտրվում է իրականության հետ կապը: Աղանդների կողմից առաջարկվող փախուստը դեպի տեսիլքային աշխարհ հանգեցնում է ինքնամեկուսացման: Նման իրավիճակում չի բացառվում հոգեկան հիվանդություններ ձեռք բերելու վտանգը, այդ թվում շիզոֆրենիայի: Դրա հետ մեկտեղ նվազում է տոլերանտությունը (հանդուրժողականությունը) դժվարությունների հանդեպ, և մարդ դժվարանում է լուծել նույնիսկ առօրյա խնդիրները: Մարդկանց մեծամասնությունը ներքաշվում են աղանդավորների խմբերը հատկապես ճգնաժամային իրավիճակներում: Այնտեղ հայտնվելուց հետո իրականություն վերադառնալը բավականին դժվար է, քանի որ աուտոսուգեստիայի միջոցով մարդ համոզում է ինքն իրեն, որ հենց այդ խմբում  է նա ստանում այն ամենն, ինչ իրեն իրականում անհրաժեշտ է: Աղանդավորական խմբում գտնվելը ուղեկցվում է նրանից խորը հոգեբանական դեստրուկտիվ կախվածությամբ: Որոշ հեղինակներ այդ հոգեկան փոփոխությունները անվանում են հոգեկանի ռուինիզացիա, որի դեպքում մարդ ավելի ու ավելի դժվարությամբ է կարողանում օգտագործել իր մտավոր և կամային հնարավորությունները:

 

Հովիվը (գուրու) դիտարկվում է աղանդավորների կողմից որպես աստվածային կերպար, որն օժտված է փրկության գերհնարավորություններով և կարող է մարդկանց ցույց տալ ճշմարիտ ուղին: Հովիվը աղանդավորներին դարձնում է իր ինքնակամ հետևորդները, որոնք կուրորեն ենթարկվում են նրան և անում այն ամենն, ինչ պահանջվում է նրա կողմից: Աղանդներում հոգու փրկության հույսը հանգեցնում է սեփական <<Ես>>-ի կորստի: Աղանդավորները ընկալում են իրենց խումբը որպես քույրերի և եղբայրների կատարյալ հանրություն, որոնք ոգեշնչված են միևնույն գաղափարով և հետապնդում են միևնույն նպատակը: Նրանք խզում են կապերը բոլոր այն մարդկանց հետ, ովքեր դեմ են իրենց գաղափարներին կամ փորձում են խոչընդոտել այդ խմբերին մասնակցելուն:

 

Աղանդավորական խմբերում առկա դինամիկայի վտանգը կայանում է նրանում, որ հոգեբանական մանիպուլյացիան տեղի է ունենում աննկատ, աստիճանաբար և չի գիտակցվում աղանդավորների կողմից: Այդ խմբի նոր անդամների մոտ ստեղծվում է ինքնակամ վարքի ու ինքնաբուխ հույզերի տպավորություն:Նրանք համոզված են, որ իրենց առաջարկվող համոզմունքները լիովին համապատասխանում են իրենց սեփական գաղափարներին:

 

Շտամն առանձնացնում է աղանդավորների հրահանգավորման հետևյալ փուլերը.

 

 1. Քարոզչության փուլը իրականացվում է այն մարդկանց կողմից, ովքեր ինտուիտիվ զգում են պոտենցիալ աղանդավորին: Այս փուլում տեղի է ունենում հուզական ապակայունացման և հակասությունների մեջ խճճվելու գործընթացը: Քարոզող աղանդավորը փորձում է շահել մարդկանց վստահությունը, դրսևորում է օգնություն ցուցաբերող վարք` փորձելով նրանց կանգնեցնել ճշմարիտ ուղու վրա:

 

2.Այս փուլում խմբի քարոզող անդամը փորձում է մարդկանց գրավել տարբեր լեկցիաների, սեմինարների, գրքերի ընթերցանության, խմբակային երգեցողության, համապատասխան տեսանյութերի և ֆիլմերի դիտմամբ: Նկատվում է մարդկանց նոր պարտականություններով ծանրաբեռնելու միտում, որպեսզի նրանք ժամանակ չունենան այդ ամենի շուրջ ինքնուրույն վերլուծություններ կատարել: Ողջունում են այնպիսի հաճոյախոսություններով ու գովասանքներով, ինչպես օրինակ. «Ինչ լավ է, որ դու եկար, մենք  շատ ուրախ ենք քեզ տեսնելու համար» և այլն: Այսպիսով, մարդ դրական հոգեբանական աջակցություն է ստանում խմբի անդամների կողմից: Աղանդի մեջ ներքաշվելով` մարդու մտքերն ու զգացմունքները վերահսկվում են: Քարոզող աղանդավորները փորձում են մարդկանց ներշնչել, որ աղանդավորական խմբում  մնալը նրանց կմոտեցնի նոր ճշմարտության բացահայտմանը:

 

Շատ աղանդներին բնորոշ է տոտալիտար համակարգը, որն ունի խմբակային ստիպողականության և խմբի անդամների հնազանդության միտում, ընդհուպ մինչև մասսայական ինքնասպանությունը, այսինքն` տոտալիտար աղանդները իրենցից լուրջ սոցիալական վտանգ են ներկայացնում: Մի շարք տոտալիտար աղանդներում կիրառվում է հիպնոսը: Մարդու գիտակցությունը փոխարինվում է վարքագծային կարծրատիպերի լրակազմով: Հոգեբանները դա անվանում են աղանդավորական կեղծ անձ: Ուստի հարկ է նշել, որ հասարակության մաքսիմալ տեղեկացվածությունը այդ վտանգի վերաբերյալ անհրաժեշտ է տոտալիտար աղանդների դեմ արդյունավետ պայքարելու նպատակով: 

Սկզբնաղբյուր. harmonia.am
Լուսանկարը. drugoi.livejournal.com
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Սեզոնային դեպրեսիաներ. հարցազրույց Գայանե Ղալումյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com
Սեզոնային դեպրեսիաներ. հարցազրույց Գայանե Ղալումյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com

–   Ի՞նչ ասել է սեզոնային դեպրեսիա:

–   Սեզոնային և հետտոնական դեպրեսիաները սկսում են, երբ տոնական վիճակներն ավարտվում են, սպասելիքները վերանում են...

Բժշկի ընդունարանում
Արտասվելն օգտակար է. armeniamedicalcenter.am
Արտասվելն օգտակար է. armeniamedicalcenter.am

Եթե չլիներ մարդու լաց լինելու ունակությունը, նա նման կլիներ ռոբոտի: Արցունքներն արտահայտում են մեր վիշտը, հիասթափությունը, անօգնականությունը, երբեմն նաև՝ ուրախությունը...

Հոգեկան ապրումների կապը հիվանդությունների հետ. armeniamedicalcenter.am
Հոգեկան ապրումների կապը հիվանդությունների հետ. armeniamedicalcenter.am

Մարդու կյանքը, իհարկե գունավորվում է վառ էմոցիաներով, ինչպես դրական, այնպես էլ՝ բացասական, հատկապես սթրեսներով և ապրումներով...

Թերապիա
Նոյեմբերի 16-ը Հանդուրժողականության (կամ տոլերանտության) միջազգային օրն է:
Նոյեմբերի 16-ը Հանդուրժողականության (կամ տոլերանտության) միջազգային օրն է:

1955 թ. նոյեմբերի 16-ին ՅՈՒՆԵՍԿՈ-Ի անդամ-պետությունները Դեկլարացիա ընդունեցին հանդուրժողականության սկզբունքների վերաբերյալ: 1996 թ. ՄԱԿ-ի Գլխավոր Անսամբլեան առաջարկեց անդամ-պետություններին ամեն տարի նոյեմբերի 16-ը նշել...

Հրատապ թեմա Հայաստանում Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեպրեսիա. հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է Գայանե Մարգարյանը. armeniamedicalcenter.am
Դեպրեսիա. հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է Գայանե Մարգարյանը. armeniamedicalcenter.am

Դեպրեսիա բառը տրամադրության անկում է նշանակում: Սովորական վատ տրամադրությունը և դրա հետ...

«Ուզում եմ՝ չեմ կարող» կամ «չեմ ուզում՝ պարտավոր եմ» մտքերը նևրոզի «թշնամիներն են». armeniamedicalcenter.am
«Ուզում եմ՝ չեմ կարող» կամ «չեմ ուզում՝ պարտավոր եմ» մտքերը նևրոզի «թշնամիներն են». armeniamedicalcenter.am

Շրջապատում հաճախ լսում ենք` «նևրոզ ունեմ» և շատ դեպքերում, մարդիկ չկարևորելով հիվանդության լրջությունն ու չգնահատելով ռիսկերը, շրջանցում են այն, իսկ արդյունքում բախվում լուրջ խնդիրների: Մարդիկ անլուրջ են վերաբերվում երևույթին՝ մտածելով...

Հոգեկան և վարքի խանգարումներ Բժշկի ընդունարանում
Հոգեբանին հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com
Հոգեբանին հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com

1.  Ո՞վ է հոգեբանը:

Հոգեբանը զբաղվում է հոգեբանական  բնույթի խնդիրներով և աշխատում է առողջ մարդկանց հետ ՝ նևրոզներ, վախեր կյանքի դժվար...

Ես
Ինչպես կառավարել սեփական հույզերը. izmirlianmedicalcenter.com
Ինչպես կառավարել սեփական հույզերը. izmirlianmedicalcenter.com

Հույզերի տիրապետության տակ են մեր մտքերը և գործողությունները: Երբեմն մարդուն կարող է թվալ, որ ինքը ոչինչ չի կարողանում անել իր հույզերի հետ: Ընդունակությունը տիրապետել ինքդ քեզ և զսպել հույզերը կարևոր և արժեքավոր ունակություն է...

Որտեղ են կուտակվում բացասական հույզերը
Որտեղ են կուտակվում բացասական հույզերը

Մի տեսություն կա, որի համաձայն` ցանկացած հիվանդություն` հարբուխ թե քաղցկեղային ուռուցք, բանականությունը, մարմինն ու հույզերը միավորող համակարգում առաջացած խանգարման ազդանշան է...

Ես
Վիրավորանքի զգացումը և նրա կործանարար ազդեցությունը առողջության և հոգեկանի վրա. izmirlianmedicalcenter.com
Վիրավորանքի զգացումը և նրա կործանարար ազդեցությունը առողջության և հոգեկանի վրա. izmirlianmedicalcenter.com

Յուրաքանչյուրին ծանոթ է վիրավորանքի զգացումը: Մարդն իր կյանքի ընթացքում պարբերաբար իր հանդեպ զգում է խղճահարություն այն բանի համար, որ իր հետ անարդար են վարվել, ոնչին ինքն արժանի չէ...

Սթրեսի 5 արտասովոր նախանշան. news.am
Սթրեսի 5 արտասովոր նախանշան. news.am

Գլխացավ, վաղ առավոտից հոգնածություն, գրգռվածություն, վատ տրամադրություն. սրանք ամենեւին էլ սթրեսի միակ նախանշանները չեն: Ստորեւ ներկայացվում է սթրեսի 5 արտասովոր նախանշան...

Թերապիա
Փսիխոսոմատիկ հիվանդությունների հանդեպ հատկապես խոցելի են լարված մտավոր աշխատանքով զբաղված անձիք. հոգեբույժ Գայանե Մարգարյան. armeniamedicalcenter.am
Փսիխոսոմատիկ հիվանդությունների հանդեպ հատկապես խոցելի են լարված մտավոր աշխատանքով զբաղված անձիք. հոգեբույժ Գայանե Մարգարյան. armeniamedicalcenter.am

Մեր զրուցակիցն է «Արմենիա» ՀԲԿ փսիխոսոմատիկ բաժանմունքի վարիչ, հոգեբույժ Գայանե Ասատուրի Մարգարյանը...

Բժշկի ընդունարանում Թերապիա
Սթրեսը և քաղաքակրթությունը. izmirlianmedicalcenter.com
Սթրեսը և քաղաքակրթությունը. izmirlianmedicalcenter.com

Քաղաքակրթության զարգացմանը զուգընթաց կտրուկ բարձրացել է ժամանակակից մարդու ինքնագիտակցությունը, և նա ամեն օր հայտնվում է առավել սթրեսային իրավիճակներում, քան նրա նախնիները հեռավոր անցյալում...

Հոգեսոմատիկա. ինչի՞ մասին են խոսում հիվանդությունները. galatv.am
Հոգեսոմատիկա. ինչի՞ մասին են խոսում հիվանդությունները. galatv.am

Հոգեսոմատիկա` գիտություն է հոգու եւ մարմնի մասին, բժշկության մեջ ուղղություն է, որը զբաղվում է առողջության վրա մեր էմոցիաների, վախերի եւ հոգեբանական արգելափակումների ազդեցությամբ...

Թերապիա
Ինչպե՞ս հաղթահարել սթրեսը, անհանգստությունն ու վախը. tert.am
Ինչպե՞ս հաղթահարել սթրեսը, անհանգստությունն ու վախը. tert.am

Մարդիկ հաճախ են հայտնվում ցայտնոտի մեջ և իրենց համար արհեստականորեն սթրեսային իրավիճակներ ստեղծում, որոնք կարելի է նաև հեշտությամբ շրջանցել: Այս մասին գրում է Business insider-ը` ներկայացնելով...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ