Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հոգեկան առողջություն

Նկարչի անձը

Նկարչի անձը

Գեղարվեստական գործունեությունը միշտ էլ համարվել է աշխարհի հոգևոր յուրացման բարձրագույն ձևերից մեկը: Դրա կարևորագույն տարբերակիչ առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ այն կրում է զգայական-պատկերավոր բնույթ. զգացմունքներն ու պատկերները կազմում են այն հիմնական նյութը, որոնցով աշխատում է նկարիչը: Այդ է պատճառը, որ «արվեստի հասցեատերը» համարվում է, առաջին հերթին, ոչ թե նկարչի միտքը, այլ նրա հույզերն ու զգացմունքները:

 

Գեղարվեստական գործունեությունը հիմնականում կրում է անգիտակցական բնույթ, ինչպես նաև առանձնանում է ազատության բարձրագույն աստիճանով. ըստ էության, նկարչի գործունեությունն իրենից երևակայական խաղ է ներկայացնում հույզերի, զգացմունքների, պատկերների, գույների, ներկերի հետ, խաղ, որի նպատակը մարդկանց հույզերի վրա առանձնահատուկ ազդեցություն թողնելն է :

 

XX դարում գեղարվեստական գործունեության բնույթի, ձևերի ու մեխանիզմների մասին ամենահետաքրքիր գաղափարներն առաջ քաշվեցին հենց հոգեբանության կողմից: Հոգեբանության շրջանակներում ամենաառանձնահատուկ գեղարվեստա-էսթետիկական կոնցեպցիաները առաջ է քաշել Զ. Ֆրեյդը: Ֆրեյդի հետաքրքրությունն ուղղված էր հատկապես նկարչի անձին, նրա զարգացմանը` սկսած մանկության տարիներից: Նրան նաև շատ հետաքրքրում էր նկարչի հոգեկան աշխարհի ու նրա ստեղծագործությունների միջև գոյություն ունեցող կապը: Ֆրեյդը հատուկ ուսումնասիրության ենթարկեց Իբսենի, Լեոնարդո դա Վինչիի, Դոստոևսկու ստեղծագործությունները` դրանով իսկ հիմք դնելով այսօր լայն տարածում գտած հոգեբանության և էսթետիկայի հատման կետում գտնվող ուղղության` արվեստի հոգեվերլուծության զարգացմանը: Ըստ Ֆրեյդի` նկարիչը բավականին ընդհանրություններ ունի նևրոտիկի հետ, քանի որ թե՛ մեկը, թե՛ մյուսը շեղվում են իրական, հաճախ անարդար ու դաժան աշխարհից` հօգուտ սեփական երևակայության ու երազանքների աշխարհի, որտեղ նրանք իրենց ամենակարող են զգում` ունակ բավարարելու իրենց բոլոր ցանկությունները, հատկապես` էրոտիկ: Եթե մարդկանց մեծամասնությունն ամաչում է իրենց որոշ ցանկություններից և թաքցնում դրանք, ապա նկարիչները դրանք ի ցույց են դնում` էսթետիկորեն ձևափոխված տեսքով: Ըստ Ֆրեյդի` ստեղծագործական արվեստը էգոցենտրիկ է, այսինքն` գրողի ուշադրության կենտրոնում հենց ինքն է, այլ խոսքերով` իր ստեղծագործության գլխավոր հերոսի մեջ հեղինակը տեսնում է ինքն իրեն: Սակայն կարդացողն ընդհակառակը, տեսնում է ոչ թե գրողին, այլ հենց իրեն: Այլ խոսքերով` նկարիչը մեզ բերում է մեր իսկ սեփական երևակայությամբ հիանալու վիճակին:

 

Ստեղծագործական արվեստի մեխանիզմը, ըստ Ֆրեյդի, արտահայտվում է հետևյալ կերպ. «Խոր հոգեկան ապրումները նկարչի մեջ արթնացնում են հիշողություններ, որոնք վերաբերում են հատկապես նրա մանկությանը, իսկ դրանք էլ իրենց հերթին արտահայտվում են նրա ստեղծագործություններում: Վերջինիս մեջ կարելի է բացահայտել ինչպես նոր առիթի, այնպես էլ հին հիշողությունների տարրեր»:

 

Դրա էությունը հանգեցնում է հետևյալ դրույթների.

 

  1. Նկարիչն իր ստեղծագործությունների միջոցով իրականացնում է իր բոլոր այն մանկական երազանքները, որոնք չի կարողացել իրականացնել իրական կյանքում:

  2.  Արվեստը նկարչի համար հոգեթերապիայի կարևորագույն միջոց է. այն փրկում է նրան հոգեկան հիվանդություններից: Մշակույթի պատմության մեջ կան այս ճշմարտությունը հաստատող մի շարք օրինակներ: Օրինակ. Գոգոլը հավաստիացնում էր, որ նա ձերբազատվել էր մի շարք թերություններից ու բացասական սովորություններից` դրանք վերագրելով իր ստեղծագործությունների հերոսներին: Գերմանացի գրող Գերման Գեսսեն Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցելուց հետո հայտնվեց ծանրագույն դեպրեսիայի մեջ: Մի քանի տարի շարունակ նա փորձում էր բուժվել տարբեր կլինիկաներում մինչ իր` «Տափաստանային գայլ» վեպին ձեռնամուխ լինելը: Հենց ստեղծագործական արվեստը օգնեց նրան ազատվել դեպրեսիայից: Այն փրկեց նաև Ալեքսանդր Սոլժենցինի և Էնտոնի Բյորջեսի կյանքը. առաջինը հրաշքով փրկվեց ստամոքսի քաղցկեղից, երկրորդը` գլխուղեղի անվիրահատելի ուռուցքից:

  3.  Արվեստին մոտ գտնվելը բուժիչ է նաև հասարակության համար, քանի որ նպաստում է հոգեբանական լարվածության նվազեցմանը, ինչպես նաև ինքնաճանաչմանն ու տրավմատիկ իրադարձությունների վերապրելուն:
    Հարկ է ավելացնել, որ ֆրեյդյան հոգեբանության կարևորագույն հասկացություններից է սուբլիմացիան: Այն հոգեբանական պաշտպանական մեխանիզմ է, որի դեպքում սեքսուալ էներգիան փոխարինվում է գործունեության տարբեր տեսակներով:
    Ֆրեյդի ստեղծագործական արվեստի տեսության թերությունները կապված են սեռականության դերի ու մանկական տրավմատիկ փորձի կատարելագործման հետ: Այդուհանդերձ, այսօր էլ Ֆրեյդի հոգեբանա-էսթետիկական հայացքները շարունակում են բարձր գնահատվել հոգեբանների կողմից: Հետազոտողները փորձում են շեշտը դնել ոչ թե թերությունների, այլ նրա ստեղծագործական արվեստի տեսության առավելությունների վրա` ձգտելով պարզել արվեստի բացահայտման թաքնված իմաստը: 

Սկզբնաղբյուր. harmonia.am
Լուսանկարը. iveinternet.ru
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Սեզոնային դեպրեսիաներ. հարցազրույց Գայանե Ղալումյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com
Սեզոնային դեպրեսիաներ. հարցազրույց Գայանե Ղալումյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com

–   Ի՞նչ ասել է սեզոնային դեպրեսիա:

–   Սեզոնային և հետտոնական դեպրեսիաները սկսում են, երբ տոնական վիճակներն ավարտվում են, սպասելիքները վերանում են...

Բժշկի ընդունարանում
Արտասվելն օգտակար է. armeniamedicalcenter.am
Արտասվելն օգտակար է. armeniamedicalcenter.am

Եթե չլիներ մարդու լաց լինելու ունակությունը, նա նման կլիներ ռոբոտի: Արցունքներն արտահայտում են մեր վիշտը, հիասթափությունը, անօգնականությունը, երբեմն նաև՝ ուրախությունը...

Հոգեկան ապրումների կապը հիվանդությունների հետ. armeniamedicalcenter.am
Հոգեկան ապրումների կապը հիվանդությունների հետ. armeniamedicalcenter.am

Մարդու կյանքը, իհարկե գունավորվում է վառ էմոցիաներով, ինչպես դրական, այնպես էլ՝ բացասական, հատկապես սթրեսներով և ապրումներով...

Թերապիա
Նոյեմբերի 16-ը Հանդուրժողականության (կամ տոլերանտության) միջազգային օրն է:
Նոյեմբերի 16-ը Հանդուրժողականության (կամ տոլերանտության) միջազգային օրն է:

1955 թ. նոյեմբերի 16-ին ՅՈՒՆԵՍԿՈ-Ի անդամ-պետությունները Դեկլարացիա ընդունեցին հանդուրժողականության սկզբունքների վերաբերյալ: 1996 թ. ՄԱԿ-ի Գլխավոր Անսամբլեան առաջարկեց անդամ-պետություններին ամեն տարի նոյեմբերի 16-ը նշել...

Հրատապ թեմա Հայաստանում Հիշարժան տարեթվեր Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեպրեսիա. հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է Գայանե Մարգարյանը. armeniamedicalcenter.am
Դեպրեսիա. հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է Գայանե Մարգարյանը. armeniamedicalcenter.am

Դեպրեսիա բառը տրամադրության անկում է նշանակում: Սովորական վատ տրամադրությունը և դրա հետ...

«Ուզում եմ՝ չեմ կարող» կամ «չեմ ուզում՝ պարտավոր եմ» մտքերը նևրոզի «թշնամիներն են». armeniamedicalcenter.am
«Ուզում եմ՝ չեմ կարող» կամ «չեմ ուզում՝ պարտավոր եմ» մտքերը նևրոզի «թշնամիներն են». armeniamedicalcenter.am

Շրջապատում հաճախ լսում ենք` «նևրոզ ունեմ» և շատ դեպքերում, մարդիկ չկարևորելով հիվանդության լրջությունն ու չգնահատելով ռիսկերը, շրջանցում են այն, իսկ արդյունքում բախվում լուրջ խնդիրների: Մարդիկ անլուրջ են վերաբերվում երևույթին՝ մտածելով...

Հոգեկան և վարքի խանգարումներ Բժշկի ընդունարանում
Հոգեբանին հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com
Հոգեբանին հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com

1.  Ո՞վ է հոգեբանը:

Հոգեբանը զբաղվում է հոգեբանական  բնույթի խնդիրներով և աշխատում է առողջ մարդկանց հետ ՝ նևրոզներ, վախեր կյանքի դժվար...

Ես
Ինչպես կառավարել սեփական հույզերը. izmirlianmedicalcenter.com
Ինչպես կառավարել սեփական հույզերը. izmirlianmedicalcenter.com

Հույզերի տիրապետության տակ են մեր մտքերը և գործողությունները: Երբեմն մարդուն կարող է թվալ, որ ինքը ոչինչ չի կարողանում անել իր հույզերի հետ: Ընդունակությունը տիրապետել ինքդ քեզ և զսպել հույզերը կարևոր և արժեքավոր ունակություն է...

Որտեղ են կուտակվում բացասական հույզերը
Որտեղ են կուտակվում բացասական հույզերը

Մի տեսություն կա, որի համաձայն` ցանկացած հիվանդություն` հարբուխ թե քաղցկեղային ուռուցք, բանականությունը, մարմինն ու հույզերը միավորող համակարգում առաջացած խանգարման ազդանշան է...

Ես
Վիրավորանքի զգացումը և նրա կործանարար ազդեցությունը առողջության և հոգեկանի վրա. izmirlianmedicalcenter.com
Վիրավորանքի զգացումը և նրա կործանարար ազդեցությունը առողջության և հոգեկանի վրա. izmirlianmedicalcenter.com

Յուրաքանչյուրին ծանոթ է վիրավորանքի զգացումը: Մարդն իր կյանքի ընթացքում պարբերաբար իր հանդեպ զգում է խղճահարություն այն բանի համար, որ իր հետ անարդար են վարվել, ոնչին ինքն արժանի չէ...

Սթրեսի 5 արտասովոր նախանշան. news.am
Սթրեսի 5 արտասովոր նախանշան. news.am

Գլխացավ, վաղ առավոտից հոգնածություն, գրգռվածություն, վատ տրամադրություն. սրանք ամենեւին էլ սթրեսի միակ նախանշանները չեն: Ստորեւ ներկայացվում է սթրեսի 5 արտասովոր նախանշան...

Թերապիա
Փսիխոսոմատիկ հիվանդությունների հանդեպ հատկապես խոցելի են լարված մտավոր աշխատանքով զբաղված անձիք. հոգեբույժ Գայանե Մարգարյան. armeniamedicalcenter.am
Փսիխոսոմատիկ հիվանդությունների հանդեպ հատկապես խոցելի են լարված մտավոր աշխատանքով զբաղված անձիք. հոգեբույժ Գայանե Մարգարյան. armeniamedicalcenter.am

Մեր զրուցակիցն է «Արմենիա» ՀԲԿ փսիխոսոմատիկ բաժանմունքի վարիչ, հոգեբույժ Գայանե Ասատուրի Մարգարյանը...

Բժշկի ընդունարանում Թերապիա
Սթրեսը և քաղաքակրթությունը. izmirlianmedicalcenter.com
Սթրեսը և քաղաքակրթությունը. izmirlianmedicalcenter.com

Քաղաքակրթության զարգացմանը զուգընթաց կտրուկ բարձրացել է ժամանակակից մարդու ինքնագիտակցությունը, և նա ամեն օր հայտնվում է առավել սթրեսային իրավիճակներում, քան նրա նախնիները հեռավոր անցյալում...

Հոգեսոմատիկա. ինչի՞ մասին են խոսում հիվանդությունները. galatv.am
Հոգեսոմատիկա. ինչի՞ մասին են խոսում հիվանդությունները. galatv.am

Հոգեսոմատիկա` գիտություն է հոգու եւ մարմնի մասին, բժշկության մեջ ուղղություն է, որը զբաղվում է առողջության վրա մեր էմոցիաների, վախերի եւ հոգեբանական արգելափակումների ազդեցությամբ...

Թերապիա
Ինչպե՞ս հաղթահարել սթրեսը, անհանգստությունն ու վախը. tert.am
Ինչպե՞ս հաղթահարել սթրեսը, անհանգստությունն ու վախը. tert.am

Մարդիկ հաճախ են հայտնվում ցայտնոտի մեջ և իրենց համար արհեստականորեն սթրեսային իրավիճակներ ստեղծում, որոնք կարելի է նաև հեշտությամբ շրջանցել: Այս մասին գրում է Business insider-ը` ներկայացնելով...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ