Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հանրահռչակ բժիշկերի կյանքից

Վահան Արծրունի

Վահան Արծրունի

Գիտության վաստակավոր գործիչ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահան Արծրունին ծնվել է 1857թ., Նոր Բայազետում:

 

Սկզբնական կրթությունն ստացել է Թբիլիսիում, որտեղ ուսանողական հակապետական կազմակերպությունների աշխատանքներին մասնակցելու համար վտարվել է գիմնազիայից և ուսումը շարունակելու նպատակով մեկնել է Ֆրանսիա:

 

1885 թ. նա ավարտել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը: Մասնագիտացել է քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդությունների բնագավառում: Այնուհետև պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա: 1889 թ. վերադարձել է Թբիլիսի և նշանակվել քաղաքի սանիտարական բժիշկ:

 

Վ. Արծրունին զգալի աշխատանք է կատարել նաև դպրոցական հիգիենայի ասպարեզում: Նրա ջանքերով հայկական որոշ դպրոցներում սկսում են դասավանդել հիգիենա: Վ Արծրունին ակտիվորեն մասնակցել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի հիմնադրման, ապա` բժշկական ինստիտուտի կազմավորման աշխատանքներին: Նա հիմնադրել է մարդու նորմալ անատոմիայի ամբիոնը և այն ղեկավարել մինչև իր կյանքի վերջը: Վ. Արծրունին ամբիոնին կից ստեղծել է նաև անատոմիական թանգարան, որն այժմ կրում է նրա անունը:

 

Քանի որ մայրենի լեզվով չկար մարդու անատոմիայի դասագիրք, նա 1922-24թթ. ընթացքում հրատարակեց չորս մասից բաղկացած «Մարդակազմություն» դասագիրքը: Մեծ է Վ. Մ. Արծրունու ծառայությունը հայ բժշկական տերմինաբանության ստեղծման ասպարեզում: Նրան հաջողվեց ստեղծել «Ռուս-լատին-հայերեն» բժշկագիտական բառարան և այն հրատարակել 1924թ.: Այդ բառարանը զգալի դեր է խաղացել և շարունակում է խաղալ ինչպես մայրենի լեզվով բժշկագիտության դասավանդման, այնպես էլ մասնագիտական գրականություն ստեղծելու գործում:

 

1926 թ. Վ. Արծրունուն շնորհվում է պրոֆեսորի կոչում, իսկ 10 տարի անց, առանց դիսերտացիայի պաշտպանության` բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճան: Նա պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով և «Աշխատանքային արիության համար» մեդալով:

 

Երևանի պետական բժշկական համալսարանում առաջադեմ ուսանողներին տրվում է նրա անունով անվանական կրթաթոշակ:

 

Վահան Արծրունու հուշերից


...Համալսարանի բակում գտնվում էր նախկին հիվանդանոցի լվացքատունը` մի քանի ցածրիկ սենյակներ, նրանց կից` ձախ թևին ախոռն էր, կառապանի սենյակը, որի տանիքին դրված էր խոտի դեզը, իսկ ախոռի առջև բարձրանում էր ձիերի աղբակույտը` ծակված ձյունով: Լվացքատան սենյակներից մեկը վերածվեց լսարանի, իսկ երկուսը` հերձարանի: Վերջիններից մեկը ծառայում էր և´ իբրև հերձարան, և´ իբրև դիականոց, այնպես որ` մենք պետք է աշխատեինք անտանելի գարշահոտության և խոնավության մեջ: Դռներն ունեին լայն ճեղքեր, լուսամուտները կոտրված էին, տանիքը ծակ էր, որտեղից երևում էր երկինքը:

 

Համալսարանի հին շենքի ստորին հարկում մի մութ սենյակ կար, որտեղ դրված էին մի քանի աշակերտական սեղաններ և մի փոքրիկ գրատախտակ: Այդ սենյակում էլ սկսեցի կարդալ առաջին դասախոսություններս: Ուսանողներից մեկը մի լամպ ճարեց, որը կոտրված էր ու ծխում էր: Լամպը դնելու սեղան չկար, և ուսանողներից մեկը բռնել էր այն ձեռքին:

Սկզբնաղբյուր. Ապագա բժիշկ (1267-68) 10-11.2012 Հունիս
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Փետրվարի 12-ին ծնվել է մեծ բնախույզ Չարլզ Դարվինը
Փետրվարի 12-ին ծնվել է մեծ բնախույզ Չարլզ Դարվինը

«Մարդը դառնում է առաջին բացահայտողը` ցանկացած երևույթի ծագումն իմանալու ձգտմամբ»

Այս պատմության հերոսը Չարլզ անունով մի երիտասարդ անգլիացի է, ով ապրել է նախանցած դարում...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
1859 թ. հունվարի 9-ին ծնվել է ռուս հայտնի բժիշկ-հոգեբույժ Պյոտր Պետրովիչ Կաշենկոն
1859 թ. հունվարի 9-ին ծնվել է ռուս հայտնի բժիշկ-հոգեբույժ Պյոտր Պետրովիչ Կաշենկոն

Պյոտր Պետրովիչ Կաշենկոն ծնվել է 1859 թ. հունվարի 9-ին (1858 թ. դեկտեմբերի 28) Եյսկ քաղաքում (այժմ՝ Կրասնոդարի երկրամաս): Նրա հայրը եղել է ռազմական բժիշկ...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հունվարի 8-ին ծնվել է ամերիկացի հոգեբան և մանկավարժ Կարլ Ռոջերսը
Հունվարի 8-ին ծնվել է  ամերիկացի հոգեբան և մանկավարժ Կարլ Ռոջերսը

Կարլ Ռոջերսը ծնվել է 1902 թ. հունվարի 8-ին Իլինոյս նահանգում: Նա սովորել է Վիսկոնսինի համալսարանում և պատրաստվում էր քահանայի կարիերային՝ Նյու-Յորքի ճեմարանում: Ճեմարանում հետաքրքրվեց հոգեբանությամբ և ընդունվեց...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեկտեմբերի 27-ին ծնվել է ֆրանսիացի մանրէաբան և քիմիկոս Լուի Պաստերը
Դեկտեմբերի 27-ին ծնվել է ֆրանսիացի մանրէաբան և քիմիկոս Լուի Պաստերը

Լուի Պաստերը՝ ժամանակակից մանրէաբանության և իմունոլոգիայի հիմնադիրը, ծնվել է 1822 թ. դեկտեմբերի 27-ին ֆրանսիական Դոլ գյուղում: Նա քոլեջում հաջողությամբ ավարտեց իր ուսումն ու ընդունվեց Բարձրագույն դպրոց...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեկտեմբերի 25 ծնվել է Ժյուլեն Օֆրե դե Լամետրին
Դեկտեմբերի 25 ծնվել է Ժյուլեն Օֆրե դե Լամետրին

Ժյուլեն Օֆրե դե Լամետրին ծնվել է 1709 թ. դեկտեմբերի 25-ին Սեն-Մալոյում: Փարիզում ուսումնասիրել է աստվածաբանություն: Շատերին թվում էր, որ ճակատագիրը Լամետրիի համար նախատեսել էր, որ նա դառնալու...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեկտեմբերի 22-ին ծնվել է ռուս ռազմական բժիշկ, ռուսական համաճարակաբանության հիմնադիր Դանիել Սամոյլովիչը
Դեկտեմբերի 22-ին ծնվել է ռուս ռազմական բժիշկ, ռուսական համաճարակաբանության հիմնադիր Դանիել Սամոյլովիչը

Դանիել Սամոյլովիչ ծնվել է 1744 թ. դեկտեմբերի 22-ին Յանովկա գյուղում, քահանայի ընտանիքում: Մեծ բժշկի ազգանունը ծնվելու ժամանակ եղել է Սուշկովսկի, սակայն Կիևի հոգևոր ակադեմիա ընդունվելիս ազգանունը փոխելու...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
1859 թ. դեկտեմբերի 15-ին ծնվել է Լյուդվիգ Զամենհոֆը
1859 թ. դեկտեմբերի 15-ին ծնվել է Լյուդվիգ Զամենհոֆը

Լյուդվիգ Լազար Զամենհոֆը ծնվել է 1859 թ. դեկտեմբերի 15-ին  Ռուսական կայսրության  Գրոդնենի նահանգի Բելոստոկ քաղաքում: Մանկության  տարիներին տղան հետևում էր ռասաների միջև անըմբռնողության նկարներին...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
1825 թ. նոյեմբերի 29-ին ծնվել է ֆրանսիացի հոգեբան Ժան-Մարտեն Շարկո, ով հորինել է «Շարկո» հակադեպրեսանտ-ցնցուղը
1825 թ. նոյեմբերի 29-ին ծնվել է ֆրանսիացի հոգեբան Ժան-Մարտեն Շարկո, ով հորինել է «Շարկո» հակադեպրեսանտ-ցնցուղը

Ժան-Մարտեն Շարկոն ծնվել է 1825 թ. նոյեմբերի 29-ին՝ Փարիզում: Սեն-Լուիի դպրոցն ավարտելուց հետո նա ընդունվել է փարիզի համալսարանի բժկական ֆակուլտետը...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
1887թ. նոյեմբերի 25-ին ծնվել է ռուս գենետիկ, սելեկցիոներ Նիկոլայ Վավիլովը
1887թ. նոյեմբերի 25-ին ծնվել է ռուս գենետիկ, սելեկցիոներ Նիկոլայ Վավիլովը

Նիկոլայ Իվանովիչ Վավիլովը ծնվել է 1887 թ. նոյեմբերի 25-ին՝ Մոսկվայում, առևտրականի ընտանիքում: Մանուկ ժամանակ սիրել է հետևել բույսերին և կենդանիներին, հետաքրքրվել բուսաբանությամբ: Իր գիտելիքները ավելացրել է հայրական...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
1810 թ. նոյեմբերի 25-ին ծնվել է ռուս վիրաբույժ, զինադաշտային վիրաբուժության հիմնադիր, մանկավարժ, ակադեմիկ Նիկոլայ Պիրոգովը
1810 թ. նոյեմբերի 25-ին ծնվել է ռուս վիրաբույժ, զինադաշտային վիրաբուժության հիմնադիր, մանկավարժ, ակադեմիկ Նիկոլայ Պիրոգովը

Նիկոլայ Իվանովիչ Պիրոգովը ծնվել է 1810 թ. նոյեմբերի 25-ին՝ Մոսկվայում: Դպրոցն ավարտելուց հետո որոշում է բժիշկ դառնալ և ընդունվում ՄՊՀ բժշկական ֆակուլտետ: Այնուհետև ուսուցումը շարունակում է արտասահմանում: Հինգ տարի աշխատում է մերձբալթյան...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
1888 թ. նոյեմբերի 24-ին ծնվել է հոգեբան, գրող Դեյլ Քարնեգին
1888 թ. նոյեմբերի 24-ին ծնվել է հոգեբան, գրող Դեյլ Քարնեգին

Քարնեգիի գրքերը հրատարակվել են աշխարհի տարբեր երկրներում միլիոնավոր օրինակներով, իսկ նրա՝ մարդկանց միջև արդյունավետ փոխհարաբերությունների կազմակերպման հայացքները մինչ օրս չեն կորցրել իրենց արդիականությունը...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Նոյեմբերի 15-ին ծնվել է մանկական հոգեբան, պրոֆեսոր, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ավգուստ Կրոգը
Նոյեմբերի 15-ին  ծնվել է մանկական հոգեբան, պրոֆեսոր, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ավգուստ Կրոգը

Ավգուստ Կրոգը ծնվել է  1874թ. նոյեմբերի 15-ին Գրենայում (Դանիա): Դեռ մանկուց նա հետաքրքություն էր ցուցաբերում գիտության նկատմամբ, շատ ժամանակ էր անց կացնում դրսում՝ հետևելով միջատներին...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
1895-ի նոյեմբերի 8-ին ֆիզիկոս Վիլհելմ Ռենտգենը բացահայտել է «ռենտգենյան ճառագայթները»
1895-ի նոյեմբերի 8-ին ֆիզիկոս Վիլհելմ Ռենտգենը բացահայտել է «ռենտգենյան ճառագայթները»

118 տարի առաջ գերմանացի ֆիզիկոս Վիլհելմ Ռենտգենը՝ Վյուրցբուրգյան համալսարանի (Բավարիա) պրոֆեսորը և ռեկտորը, համալսարանական լաբորատորիայում միայնակ փորձարկումներ իրականացնելիս...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հոկտեմբերի 24-ին (1493 թ.) ծնվել է Պարացելսը
Հոկտեմբերի 24-ին (1493 թ.) ծնվել է Պարացելսը

1493 թ. հոկտեմբերի 24-ին բժշկի ընտանիքում ծնվել է Պարացելսը (Ֆիլիպ Աուրեոլ Թեոֆրաստ Բոմբաստ ֆոն Գոգենհեյմ): Գոգենհեյմերի ընտանիքը սերում էրհին ազնվական տոհմից: Բայց,ավելի ուշ,գիտնականը կնախընտրի իրեն Պարացելս կոչել, որը լատիներեն նշանակում...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Հոկտեմբերի 16-ին ծնվել է Ուիլիամ Մորտոն. մոռացված հերոսի ստվերը
Հոկտեմբերի 16-ին ծնվել է Ուիլիամ Մորտոն. մոռացված հերոսի ստվերը

Անեսթեզիան նյարդերի զգայունության կրուստն է: Արհեստական անեսթեզիան կիրառվում է վիրահատությունների ժամանակ անզգայացման նպատակով...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ