Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ֆարմացևտ պրակտիկ 11-12.2007 (8-9)

E վիտամին

E վիտամին

Տոկոֆերոլը, ըստ քիմիական բաղադրության, պատկանում է սպիրտների դասին։ Տոկոֆերոլը բազմացման վիտամին է, որը բարենպաստ ազդեցություն է թողնում սեռական և որոշ այլ գեղձերի աշխատանքի վրա. վերականգնում է սեռական ֆունկցիաները, նպաստում է հղիության ընթացքում պտղի, այնուհետև` նորածնի զարգացմանը։

 

Բնական հակաօքսիդացման միջոց է, խոչընդոտում է վիտամին A-ի օքսիդացմանը և բարենպաստ ազդեցություն է գործում լյարդում վերջինիս կուտակման վրա.։ Խոչընդոտում է օրգանիզմի համար թունավոր ճարպային թթվի ազատ ռադիկալների և գերօքսիդների, ինչպես նաև մեմբրանների և բջջային կառուցվածքների լիպիդների օքսիդացման սթրեսի զարգացմանը։

 

Վիտամին E-ն նպաստում է օրգանիզմի կողմից սպիտակուցների և ճարպերի յուրացմանը, մասնակցում մաշկային շնչառության գործընթացին, ազդում ուղեղի, արյան, նյարդերի, մկանների աշխատանքի վրա, ինչպես նաև նպաստում է վերքերի ապաքինմանն ու կասեցնում ծերացման գործընթացը։

 

E հիպովիտամինոզը կարող է զարգանալ զգալի ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունից հետո։ Մկաններում կտրուկ իջնում է միոզինի, գլիկոգենի, կալիումի, մագնիումի, ֆոսֆորի և կրեատինի քանակությունը։ Նման դեպքերում հիմնական ախտանիշներն են հիպոտոնիան և մկանների թուլությունը։ Վիտամին E-ից զրկված փորձնական խմբի կենդանիների մոտ հայտնաբերվել են կմախքային մկաններում և սրտամկանում դեգեներատիվ փոփոխություններ, մազանոթների բարձր թափանցելիություն և բեկունություն։ Պտղի մոտ առաջանում է արյունահոսություն և ներարգանդային մահ։ Նկատվում են նաև նյարդային բջիջներում դեգեներատիվ փոփոխություններ ու լյարդի հյուսվածքի ախտահարում։ Նորածինների մոտ վիտամին E-ի պակասով կարող է պայմանավորված լինել հեմոլիտիկ դեղնախտը, իսկ կանանց մոտ` վիժելու հակումները, ինչպես նաև էնդոկրին և նյարդային խանգարումները։

 

Տոկոֆերոլներ պարունակում են հիմնականում բուսական մթերքը։ Դրանցով առավել հարուստ են չզտված բուսական յուղերը` սոյայի, բամբակի, արևածաղկի, գետնընկույզի, եգիպտացորենի, չիչխանի և այլ բույսերի։

 

Ամենից շատ վիտամինաակտիվ տոկոֆերոլ կա արևածաղկի յուղում։ Գրեթե ցանկացած սնունդ պարունակում է վիտամին E, բայց այն առավել շատ է հացահատիկի և լոբազգիների մեջ, ինչպես նաև կաղամբի, լոլիկի, հազարի, սպանաղի, մաղադանոսի և մասուրի մեջ։ Որոշ քանակություն պարունակում են ճարպերը, միսը, ինչպես նաև ձուն, կաթը և տավարի լյարդը։

 

Չափահասների մոտ տոկոֆերոլի օրական պահանջը կազմում է 12-15 մգ, իսկ երեխաների մոտ` կյանքի առաջին տարիներին` 5 մգ։

 

Վիտամին E-ն բավականին դիմացկուն է, չի քայքավում ալկալիների և թթուների ազդեցությամբ, ինչպես նաև տաքացնելու կամ եռացնելու դեպքում (դիմանում է մինչև 2000°C ջերմաստիճանին)։

 

Այսպիսով, եփման, չորացման, պահածոյացման և մանրէազերծման ժամանակ վիտամին E-ն հիմնականում պահպանվում է։

 

Վիտամինը կարող է կուտակվել օրգանիզմում, որի հետևանքով էլ ավիտամինոզն անմիջապես չի սկսվում։

Սկզբնաղբյուր. ՀՀ - Ամսագիր ''Ֆարմացևտ պրակտիկ'' 11-12-2007 (8-9)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հայաստանի բժիշկ-ուսանողների գիտական ասոցիացիա
Հայաստանի բժիշկ-ուսանողների գիտական ասոցիացիա

Հայաստանի բժիշկ-ուսանողների գիտական ասոցիացիան` (ՀԲՈՒԳԱ) հիմնադրվել է 1991 թ., իսկ արդեն 1994-ին պաշտոնապես գրանցվել է Հայաստանի Հանրապետության Արդարադատության նախարարության կողմից:...

Ասոցիացիաներ
Դեղագործական ընկերությունների դերը բժիշկների իրազեկման գործում
Դեղագործական ընկերությունների դերը բժիշկների իրազեկման գործում

Հարգելի՛ ընթերցողներ, դեղագործական ընկերությունները հաճախ ոչ միայն տեղեկություն են տարածում նոր դեղամիջոցների վերաբերյալ, այլև հանրության ուշադրությունն են սևեռում զանազան լուրջ խնդիրների վրա...

Թվեր և փաստեր Իրադարձություններ Հայաստանում
Բժիշկ-գեղանկարիչ Հ.Մ. Մանվելյան
Բժիշկ-գեղանկարիչ  Հ.Մ. Մանվելյան

''Բժիշկ-արվեստագետ'' խորագրի մեր հերթական հյուրն է ԵՊԲՀ նյարդաբանության ամբիոնի վարիչ բ.գ.դ. Հովհաննես Մորիսի Մանվելյանը:
Մեր հարցազրույցի ընթացքում փորձեցինք պարզել, թե ինչպես...

Բժիշկ-արվեստագետ
Մեր ջուրն աշխարհում երկրորդ տեղն է զբաղեցնում...
Մեր ջուրն աշխարհում երկրորդ տեղն է զբաղեցնում...

Հայաստանի մասին խոսելիս մեզանից շատերը անմիջապես հիշում են Արարատ լեռը, Գառնին, Գեղարդը ու երեքհազարամյա Էրեբունի ամրոցը։Հիշում ենք նաև այն, որ միմիայն շշալցված ջրեր խմող...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
Անքնություն - վաղեմի թշնամին` նոր դեմքով
Անքնություն - վաղեմի թշնամին` նոր դեմքով

Այս հոդվածի վերնագրի ընտրությունը պատահական չէ։ Վերջին տասնամյակների ընթացքում անքնությունը (այսուհետև՝ ինսոմնիա) լրջորեն ուսումնասիրվում է համաշխարհային բժշկագիտության մեջ, և, շատ հարցեր բացահայտվելուն...

Քուն, քնի խանգարումներ
Աբորտ. ընտրության ազատություն
Աբորտ. ընտրության ազատություն

Աբորտը միակ բժշկական միջամտությունն է, որի արդյունքում մասնակիցներից մեկին՝ կնոջ առողջությանը հասցվում է զգալի վնաս, իսկ մյուսին՝ դեռ լույս աշխարհ չեկած փոքրիկին, զրկում կյանքի իրավունքից...

Թվեր և փաստեր Հղիություն, ծննդաբերություն Առողջ կին Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Հրատապ թեմա Հայաստանում
Արական սեռի հորմոն
Արական սեռի հորմոն

Ֆրանսիացի հայտնի մարդաբան և բժիշկ Բերտրանը «SANTE» («Առողջապահություն») ամսագրում տպագրված իր հոդվածում ընթերցողին մի օրիգինալ հարց է տալիս. - «Ո՞րն է տղամարդու և կնոջ միջև եղած հիմնական տարբերությունը»...

Սեռական կյանք Առողջ տղամարդ Ուրո-անդրոլոգիա
Սպիտակ խալաթից լաքաները վերացնելու խորհուրդներ
Սպիտակ խալաթից լաքաները վերացնելու խորհուրդներ

Մասնագետի խալաթը պետք է լինի նույնքան մաքուր և անբասիր, որքան նրա հեղինակությունը։ Մինչդեռ... չես հասցնում աչքդ թարթել, մեկ էլ նկատում ես, որ խալաթիդ թևքի վրա դեղաքսուքից, յոդից կամ մեկ այլ դեղամիջոցից...

Օգտակար խորհուրդներ
Վիտամինների պահոց ողջ տարվա համար
Վիտամինների պահոց ողջ տարվա համար

Մեր օրերում գրեթե յուրաքանչյուր քաղաքաբնակ տառապում է վիտամինային քաղցից, հատկապես գարնանը, քանի որ ձմռան երկրորդ կեսին արդեն բանջարեղենի և մրգերի մեծ մասը կորցնում են իրենց վիտամինային պաշարները...

Սնունդը և առողջությունը
Իրական կյանքի մտացածին սարսափները
Իրական կյանքի մտացածին սարսափները

Էկրանների վրա ցուցադրվող և իրականում տեղի ունեցող դաժանություններ

Շատ արկածային և մարտաֆիլմեր ակամայից իրական ոճրագործություններ կատարելու համար ''մասնագիտական տեղեկատու'' են դառնում

Հոգեկան առողջություն

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ