Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ֆարմացևտ պրակտիկ 11-12.2007 (8-9)

Մեր ջուրն աշխարհում երկրորդ տեղն է զբաղեցնում...

Մեր ջուրն աշխարհում երկրորդ տեղն է զբաղեցնում...

Հայաստանի մասին խոսելիս մեզանից շատերը անմիջապես հիշում են Արարատ լեռը, Գառնին, Գեղարդը ու երեքհազարամյա Էրեբունի ամրոցը։Հիշում ենք նաև այն, որ միմիայն շշալցված ջրեր խմող արտասահմանցիներին դեռ մի քանի տարի առաջ հպարտությ ամբ պատմում էինք մեր հայրենիքի՝ «աշխարհում երկրորդ տեղը զբաղեցնող» քաղցրահամ ջրի մասին, որը կարելի է ըմպել՝ ընդամենը ծորակը բացելով։

 

Բացի այդ, սիրում էինք պատմել Երևանի բազմաթիվ ցայտաղբյուրների մասին, որոնք թարմություն ու զովություն էին պարգևում մեր քաղաքի բնակիչներին, մանավանդ տարվա ամենաշոգ օրերին։Քաղաքն ուներ նաև բազմաթիվ բաց ու փակ լողավազաններ, որտեղ նույն այդ շոգից փրկություն էին գտնում մեր քաղաքի փոքրիկ բնակիչները։

 

Անցան տարիներ... Ինչպիսի՞ն է հիմա Երևանի ջրային ռեսուրսների իրավիճակը, և արդյոք ո՞ր տեղն է զբաղեցնում ծորակից ոչ միշտ հոսող հայկական ջուրը։

 

Նախ անդրադառնանք ջրի մաքրման մեթոդին։ Զարգացած երկրներում վաղուց արդեն հրաժարվել են ջուրը քլորացման միջոցով ախտահանելու եղանակից, որը ոչ միայն բացասաբար է ազդում ջրի համային որակի վրա, այլև ուղղակի վտանգավոր է մարդու առողջության համար։ Դրա փոխարեն կա, օրինակ, օզոնացման մեթոդը, որը ենթադրում է հիմնական մայրուղիների սկզբնական հատվածում ջրի օզոնացում, ինչը չունի բացասական ազդեցություն ինչպես մարդու առողջության վրա, այնպես էլ համային որակի։ Այս մեթոդը հնարավոր կլիներ կիրառել նաև մեր քաղաքում, եթե չլիներ մի բայց... Այն է` ներքին ցանցի ծայրագույն աստիճանի մաշվածությունը և ջրերի աղտոտման շատ բարձր հավանականությունը։ Այս փաստից ելնելով` համապատասխան մարմինները ստիպված են ջրի ճանապարհի ամբողջ ընթացքում ախտահանել այն` կրկին վերադառնալով հին ու տհաճ մեթոդին` ջրի քլորացմանը։

 

Եթե ջրի ախտահանման պարագայում կարելի է ընդունել պատասխանատուների այն բացատրությունները, թե երկիրը դեռևս չունի համապատասխան հնարավորություններ, ապա առնվազն անհասկանալի է Երևանում ցայտաղբյուրների թվի տարեցտարի նվազումը։ Շուտով, կարծում ենք, սրանք նույնպես Երևանի կանաչ գոտիների ու ճարտարապետական ու պատմական արժեք ներկայացնող շինությունների հետ միասին կհայտնվեն մեր քաղաքի «Կարմիր գրքում»։ Հետաքրքիր է` իսկ ի՞նչ պետք է անի երևանյան շոգին իրեն վատ զգացող այն ծերունին կամ մանուկը, որը հնարավորություն չունի մոտակա սրճարանից շշալցված ջուր գնելու։ Նույն այդ մանուկները վերջին տարիներին զրկվեցին նաև բոլորի համար մատչելի լողավազաններից, և այսօր արդեն ոչ վճարունակ ավելի ու ավելի շատ փոքրիկների կարելի է տեսնել քաղաքային շատրվաններում ու լճակներում, որոնք բացարձակապես նախատեսված չեն նման հանգստի համար։ Ավելին, նման տեղերում լողալն արգելված է։ Ի դեպ` արգելքի մասին։ Փորձեցինք քաղաքում այդպիսի արգելող ցուցատախտակներ գտնել. չգտանք։ Միայն Հրազդանի կիրճում թերևս մի քանի ժանգոտած թիթեղների վրա կարելի է տեսնել նմանատիպ նշումներ։ Ցավալի է, բայց փաստ, որ, ի տարբերություն այլ երկրների, Հայաստանում այս ոլորտը շարունակում է քայքայվել` մշտական վախի մթնոլորտի մեջ պահելով մեր քաղաքացիներին։

 

Կարծում ենք՝ համապատասխան մարմինները հսկայական աշխատանք ունեն անելու։ Իսկ մենք՝ հասարակ քաղաքացիներս, պետք է չզարմանանք՝ լսելով բռնկված համաճարակների մասին լուրերը և արտասահմանցիներին Հայաստանի մասին պատմելիս (գոնե առայժմ), ցավոք, չպետք է գովաբանենք մեր երբեմնի սառնորակ ու մաքուր ջուրը...

Հեղինակ. Վահե Տեր-Մինասյան
Սկզբնաղբյուր. ՀՀ - Ամսագիր ''Ֆարմացևտ պրակտիկ'' 11-12-2007 (8-9)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հայաստանի բժիշկ-ուսանողների գիտական ասոցիացիա
Հայաստանի բժիշկ-ուսանողների գիտական ասոցիացիա

Հայաստանի բժիշկ-ուսանողների գիտական ասոցիացիան` (ՀԲՈՒԳԱ) հիմնադրվել է 1991 թ., իսկ արդեն 1994-ին պաշտոնապես գրանցվել է Հայաստանի Հանրապետության Արդարադատության նախարարության կողմից:...

Ասոցիացիաներ
Դեղագործական ընկերությունների դերը բժիշկների իրազեկման գործում
Դեղագործական ընկերությունների դերը բժիշկների իրազեկման գործում

Հարգելի՛ ընթերցողներ, դեղագործական ընկերությունները հաճախ ոչ միայն տեղեկություն են տարածում նոր դեղամիջոցների վերաբերյալ, այլև հանրության ուշադրությունն են սևեռում զանազան լուրջ խնդիրների վրա...

Թվեր և փաստեր Իրադարձություններ Հայաստանում
Բժիշկ-գեղանկարիչ Հ.Մ. Մանվելյան
Բժիշկ-գեղանկարիչ  Հ.Մ. Մանվելյան

''Բժիշկ-արվեստագետ'' խորագրի մեր հերթական հյուրն է ԵՊԲՀ նյարդաբանության ամբիոնի վարիչ բ.գ.դ. Հովհաննես Մորիսի Մանվելյանը:
Մեր հարցազրույցի ընթացքում փորձեցինք պարզել, թե ինչպես...

Բժիշկ-արվեստագետ
Անքնություն - վաղեմի թշնամին` նոր դեմքով
Անքնություն - վաղեմի թշնամին` նոր դեմքով

Այս հոդվածի վերնագրի ընտրությունը պատահական չէ։ Վերջին տասնամյակների ընթացքում անքնությունը (այսուհետև՝ ինսոմնիա) լրջորեն ուսումնասիրվում է համաշխարհային բժշկագիտության մեջ, և, շատ հարցեր բացահայտվելուն...

Քուն, քնի խանգարումներ
Աբորտ. ընտրության ազատություն
Աբորտ. ընտրության ազատություն

Աբորտը միակ բժշկական միջամտությունն է, որի արդյունքում մասնակիցներից մեկին՝ կնոջ առողջությանը հասցվում է զգալի վնաս, իսկ մյուսին՝ դեռ լույս աշխարհ չեկած փոքրիկին, զրկում կյանքի իրավունքից...

Թվեր և փաստեր Հղիություն, ծննդաբերություն Առողջ կին Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Հրատապ թեմա Հայաստանում
Արական սեռի հորմոն
Արական սեռի հորմոն

Ֆրանսիացի հայտնի մարդաբան և բժիշկ Բերտրանը «SANTE» («Առողջապահություն») ամսագրում տպագրված իր հոդվածում ընթերցողին մի օրիգինալ հարց է տալիս. - «Ո՞րն է տղամարդու և կնոջ միջև եղած հիմնական տարբերությունը»...

Սեռական կյանք Առողջ տղամարդ Ուրո-անդրոլոգիա
E վիտամին
E վիտամին

Տոկոֆերոլը, ըստ քիմիական բաղադրության, պատկանում է սպիրտների դասին։ Տոկոֆերոլը բազմացման վիտամին է, որը բարենպաստ ազդեցություն է թողնում սեռական և որոշ այլ գեղձերի աշխատանքի...

Վիտամիններ և միներալներ
Սպիտակ խալաթից լաքաները վերացնելու խորհուրդներ
Սպիտակ խալաթից լաքաները վերացնելու խորհուրդներ

Մասնագետի խալաթը պետք է լինի նույնքան մաքուր և անբասիր, որքան նրա հեղինակությունը։ Մինչդեռ... չես հասցնում աչքդ թարթել, մեկ էլ նկատում ես, որ խալաթիդ թևքի վրա դեղաքսուքից, յոդից կամ մեկ այլ դեղամիջոցից...

Օգտակար խորհուրդներ
Վիտամինների պահոց ողջ տարվա համար
Վիտամինների պահոց ողջ տարվա համար

Մեր օրերում գրեթե յուրաքանչյուր քաղաքաբնակ տառապում է վիտամինային քաղցից, հատկապես գարնանը, քանի որ ձմռան երկրորդ կեսին արդեն բանջարեղենի և մրգերի մեծ մասը կորցնում են իրենց վիտամինային պաշարները...

Սնունդը և առողջությունը
Իրական կյանքի մտացածին սարսափները
Իրական կյանքի մտացածին սարսափները

Էկրանների վրա ցուցադրվող և իրականում տեղի ունեցող դաժանություններ

Շատ արկածային և մարտաֆիլմեր ակամայից իրական ոճրագործություններ կատարելու համար ''մասնագիտական տեղեկատու'' են դառնում

Հոգեկան առողջություն

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ