Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ուրո-անդրոլոգիա

 

 

 

Առնանդամի ցավ. urolog.am

Առնանդամի ցավ. urolog.am

Առնանդամը տղամարդու վերարտադրողական համակարգի արտաքին սեռական օրգաններից է: Այն ծառայում է միզապարկից մեզի արտազատման, սերմնաժայթքման համար, ինչպես նաև կոպուլատիվ օրգան է: Տարբերում են օրգանի հետևյալ մասերը. առնանդամի արմատը կամ հիմքը, մարմինը կամ ցողունը և գլխիկը: Առնանդամի ցողունը բաղկացած է երկու խորշիկավոր և մեկ սպունգանման մարմնից: Խորշիկավոր և սպունգանման մարմինը բաղկացած են կարծր սպիտակուցային թաղանթից, որից դեպի ներս գնում են բազմաթիվ ծալքեր՝տրաբեկուլաներ, որոնց միջև առաջանում են «խորշեր» կամ լակունաներ:

Խորշիկավոր մարմինը տեղակայված է ծայրամասում, սպունգանման մարմինը` նրանց միջև գտնվող ակոսում, հարելով ստորին մակերևույթին՝ իր հաստության միջով անցնող միզատար խողովակի կամ միզուկի հետ միասին: Խորշիկավոր մարմինն  առնանդամի վերջում ավարտվում է կոնաձև հաստացմամբ՝ առնանդամի գլխիկով: Գլխիկի եզրը՝ ծածկելով խորշիկավոր մարմինների եզրերը, սերտաճում է վերջիններիս հետ՝ առաջացնելով հաստացում (պսակ), որի հետևում տեղակայվում  է պսակային ակոսը: 

Գլխիկը ծածկված է բարակ նուրբ մաշկով, որը պարունակում է սմեգմա արտադրող մեծ քանակությամբ գեղձեր: Առնանդամի գլխիկը և մարմինը պարունակում են մեծ քանակությամբ լակունաներ, որոնք սեռական գրգռման ժամանակ լցվում են արյունով: Բացի այդ, նրա վրա կան մեծ քանակությամբ նյարդային վերջավորություններ, ինչը նրան դարձնում է առնանդամի ավելի զգայուն մաս:


Արտաքինից առնանդամի գլխիկը ծածկված է  բարակ, հեշտ շարժվող մաշկով, որն ավարտվում է ծայրային թլիպով՝ վերևում վերածվելով ցայլային մաշկի, իսկ ներքևում` ամորձապարկի մաշկի:  Առնանդամի ստորին մակերևույթի մաշկին առկա կարը հետևում շարունակվում է ամորձապարկի և շեքի մաշկի վրա:  .

Առնանդամի մարմնի առաջային հատվածում մաշկն առաջացնում է ծալք՝ ծայրային թլիպ, որն ամբողջությամբ կամ` մասամբ, ծածկում է առնանդամի գլխիկը: Եթե ծայրային թլիպը լիովին ծածկում է գլխիկը, ապա հեշտությամբ հետ է շարժվում՝ մերկացնելով գլխիկը: Առնանդամի հետին մակերևույթին ծայրային թլիպը միանում է գլխիկին երկայանական ծալքով, այսպես կոչված՝ սանձիկով: Առնանդամի գլխիկի և թլիպի միջև կա ճեղքաձև խոռոչ, որը վերջնական ձևավորվում է երկու տարեկան հասակում: Պրեպուցիալ պարկում սովորաբար կուտակվում է սմեգման:

Առնանդամի ցավի պատճառները

Առնանդամի ցավը կամ` դիսպարեունիան, հաճախ առաջանում է հեշտոցի անբավարար լուբրիկացիայի (կանանց մոտ` խոնավացման) հետևանքով: Այս վիճակը կարող է առնանդամի չթլպատված մասի ցավոտ ձգման պատճառ լինել՝ ընդհուպ, մինչև պատռվածքի կամ հեմատոմայի առաջացում: 

Առնանդամի ցավը կարող է առաջանալ նաև անոթային խանգարումների և վարակի հետևանքով: Վարակային գործընթացը, որն ընդգրկում է գլխիկը կամ պրեպուցիալ պարկը, կոչվում է բալանիտ և պոստիտ: Բալանոպոստիտի հիմնական պատճառը, սովորաբար, պրեպուցիալ պարկում պարունակվող սմեգմայի կուտակումն է:

Միկրոօրգանիզմները հեշտությամբ են թափանցում սմեգմա և բազմանում՝ առաջացնելով առնանդամի գլխիկի և թլիպի բորբոքում: Այս հիվանդությունը, սովորաբար առաջանում է այն մարդկանց մոտ, ովքեր առանձնակի ուշադրություն չեն դարձնում սեռական օրգանների հիգիենային կամ ֆիմոզ (ծայրային թլիպի նեղացում) ունեցող տղամարդկանց մոտ: Հազվադեպ բալանոպոստիտ առաջանում է շաքարային դիաբետով հիվանդների մոտ և շատ հազվադեպ հանդիպում են ալերգիկ բալանոպոստիտներ:  

Բալանոպոստիտն արտահայտվում է առնանդամի գլխիկի կարմրածությամբ, գլխիկի այտուցվածությամբ, պրեպունցիալ պարկից տհաճ հոտով թարախային արտադրությամբ: Գլխիկի շրջանում առաջանում է քոր և այրոց: Գլխիկի բացման և սեռական հարաբերության ժամանակ առաջանում են տհաճ զգացողություններ: Սովորաբար, բալանոպոստիտը լավ բուժվում է, սակայն չբուժելու դեպքում կառաջանան բարդություններ: Տեղի է ունենում գլխիկի խոցոտում, կարմրածությունն ու այտուցն ավելանում են, վերջում հնարավոր է առնանդամի թարախային ախտահարում և գանգրենա: Ձգձվող երկարատև գործընթացի դեպքում առաջանում է ֆիմոզ կամ պարաֆիմոզ:

Արյունամատակարարման խանգարման հետևանքով առաջացած առնանդամի ցավը կարող է ուղեկցվել գլխիկի վրա նեկրոզի և իշեմիայի զոնաների առաջացմամբ և հաճախ դիտվում է շաքարային դիաբետով հիվանդների մոտ:

Սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունները կսրեղ են արտահայտվել մաշկի զգալի ախտահարումներից (օրինակ` կանդիլոմաներ) մինչև սեռական օրգանների մաշկի ցավոտ բշտիկների առաջացում  (ինչպես հերպեսային վարակի դեպքում): Սիֆիլիսը, գոնորեան և վեներական աճուկային լիմֆոգրանուլեման կարող են արտահայտվել, համապատասխանաբար` շանկրով, դիզուրիայով կամ լիմֆադենոպաթիայով:

Առնանդամի կորացում և ցավ կարող է առաջանալ Պեյրոնի հիվանդության դեպքում (խորշիկավոր մարմնիկների սպիտակուցային թաղանթի ֆիբրոզ), որն արտահայտվում է առնանդամի ցողունի երկայնքով շոշափվող կարծրացած հատվածով: 

Պեյրոնի հիվադության դեպքում  (սեռական անդամի ֆիբրոպլաստիկ կարծրացում) սեռական անդամի խորշիկավոր մարմնիկների սպիտակուցային թաղանթի սահմաններում զարգանում են ֆիբրոսկլերոտիկ փոփոխություններ (սպի): Առնանդամի շոշափման ժամանակ առկա է կարծր հանգույց: Գոյացությունն անցավ է, հարակից հյուսվածքներում` կիսաշարժուն և ունի աճառի կարծրություն: Կորացումը և ցավային զգացողություններն ուժեղանում են էրեկցիայի ժամանակ և կարող են բարդացնել սեռական ակտը:

Այս հիվանդությունը հաճախ դիտվում է 40-60 և ավելի տարիքի տղամարդկանց մոտ: Մինչև 30 տարեկանը շատ հազվադեպ է հանդիպում: Ֆիբրոզացման տեղակայմամբ և չափով պայմանավորված՝ էրեկցիայի ժամանակ առնանդամը կորանում է դեպի վեր կամ` դեպի կողմ:

Կավերնիտն առնանդամի խորշիկավոր մարմնիկների բորբոքումն է: Կավերնիտը կարող է առաջանալ որպես ուրեթրիտի բարդություն՝ առնանդամի վնասվածքից հետո:  Վարակը կարող է խորշիկավոր մարմնիկներ անցնել հեմատոգեն (արյան միջոցով) ճանապարհով հեռակա օջախներից` անգինայի, գրիպի, սինուսիտների, օստեոմիելիտի, կարիեսի, ֆուրունկուլյոզի դեպքում:


Կավերնիտն սկսվում է սուր՝ բարձր ջերմությամբ, սարսուռով, գլխացավերով, առնանդամի ցավերով: Առնանդամում ցավեր են առաջանում, ձևավորվում է ինֆիլտրատ (կարծրացում), որը լավ շոշափվում է:  Բուժման բացակայության դեպքում ինֆիլտրատի տեղում աբսցես է առաջանում (թարախակույտ): Հետագա ընթացքի դեպքումաբսցեսը բացվում է, իսկ ախտահարված կավերնոզ մարմինը դատարկվում է և էրեկցիայի ժամանակ արյունով չի լցվում, ինչը բերում է էրեկցիայի ժամանակ առնանդամի ձևախախտման (կորացման): Կավերնոզ մարմնի աբսցեսը կարող է բացվել նաև միզատար խողովակի մեջ, այս դեպքում կարող են հաջորդել էրեկտիլ ֆունկիայի խանգարումներ, ինչպես նաև վերջինիս կորուստ:

Ցավն առնանդամում (միզատար խողովակում), սովորաբար, կապված է բորբոքային գործընթացի հետ՝ միզատար խողովակում քարերի կամ աղերի առկայությամբ պայմանավորված: Միզուկի քարը բերում է միզարձակման ժամանակ ցավերի առաջացման, միզարձակման դժվարեցման, մեզի շիթի թուլացման և վերջինիս ձևի փոփոխության: Միզատար խողովակի լուսանցքի քարով լրիվ խցանման դեպքում առաջանում է սուր միզակապություն: Հիվանդության տևական ընթացքը առաջացնում է ուրեթրիտ, պարաուրեթրիտ, պրոստատիտ, խոցերի և ուրեթրալ խուղակների առաջացում: Սուր ուրեթրիտի ժամանակ ցավերն արտահայտված են և տանջալի, քրոնիկական ընթացքի դեպքում ցավերն ավելի թույլ ինտենսիվության են և ընկալվում են որպես այրոցի զգացում:

Այլ պատճառներ

Առնանդամի ցավը կարող է կապված չլինել միզարձակման հետ և կրի մշտական բնույթ. դա, սովորաբար, լինում է կոլիկուլիտի դեպքում (սերմնաթմբիկի բորբոքում), ցավը կարող է առաջանալ կամ ուժեղանալ սեռական ակտի վերջում: Առնանդամի ցավ դիտվում է.

  • սալջարդի,
  • հոդախախտի,
  • կոտրվածքի,
  • սեռական անդամի օղակման դեպքերում: 


Սեռական անդամի սալջարդ առաջանում է չգրգռված օրգանի վրա վնասող ուժի ազդեցության հետևանքով: Բժշկության մեջ գոյություն ունի «սեռական անդամի կոտրվածք» հասկացությունը, որին բնորոշ է սպիտակուցային թաղանթի և խորշիկավոր մարմնիկների հյուսվածքների վնասումը: «Կոտրվածք» տեղի է ունենում գրգռված սեռական անդամի բռնի ուժով կորացման դեպքում՝ հաճախ «ագրեսիվ» սեռական ակտերի ժամանակ: 

Սեռական անդամի հոդախախտն ավելի հազվադեպ է հանդիպում, քան պատռվածքը: Այս վնասումների մեխանիզմը մոտավորապես նույնն է՝ ազդեցությունը գրգռված սեռական անդամի վրա:  Սեռական անդամի հոդախախտի  ժամանակ տեղի է ունենում խիտ ձգանների պատռվածք, որոնք միացնում են խորշիկավոր մարմնիկները ցայլոսկրերի և առնանդամը ցայլային սիմֆիզին  միացնող կապանների հետ: 
Սեռական անդամի վնասման յուրօրինակ տեսակ է օղակումը: Երեխաների մոտ նմանատիպ վնասումները չարաճճիության հետևանք են, իսկ մեծահասակների մոտ` կամ ձեռնաշարժության հետևանք, կամ անմիզապահությունն արգելակելու փորձի, կամ էրեկցիան պահելու հետևանք:  Կոնսերվատիվ բուժման ենթարկվում է սեռական անդամի սալջարդը, վնասվածքների մյուս տեսակները բուժվում են վիրաբուժական ճանապարհով:

Պրիապիզմը ախտաբանական վիճակ է, որի ժամանակ տղամարդու մոտ առաջանում է սեռական անդամի անադեկվատ, երկարատև (ավելի քան վեց ժամ), ցավոտ էրեկցիա՝ խորշիկավոր մարմնիկների արյունալեցմամբ, որը կապված չէ սեռական գրգռման հետ և  չի անհետանում սեռական հարաբերությունից հետո: Պրիապիզմն առաջանում է, օրինակ, կենտրոնական նյարդային համակարգի որոշ ախտահարումների ժամանակ, տեղային ախտաբանական գործընթացների ժամանակ, հնարավոր է նաև պրիապիզմի դեղորայքային ձևը:

Սկզբնաղբյուր. urolog.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Փաստեր սպերմատոզոիդների մասին. urolog.am
Փաստեր սպերմատոզոիդների մասին. urolog.am

Ամեն ինչ չէ, որ յուրաքանչյուրս գիտենք սպերմատոզոիդների մասին։ Այս հետաքրքրաշարժ փաստերի մասին շատերը դեռ չեն լսել...

Առողջ տղամարդ
Կարո՞ղ է, արդյոք, պրոստատիտը բերել անպտղության. urolog.am
Կարո՞ղ է, արդյոք, պրոստատիտը բերել անպտղության. urolog.am

Դժվար թե գտնվի մեկը, ով գոնե ընդհանուր գծերով չգիտի այս պրոստատիտ հիվանդության մասին։ Իսկ երբևիցե մտածե՞լ եք, թե ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ քրոնիկական պրոստատիտը։ Երբ մարդու մոտ բորբոքվում է ծնկան հոդը, ապա նա դժվարությամբ է...

ՏՂԱՄԱՐԴ: Հիվանդություններ Անպտղություն
Ինչպե՞ս բարելավել սերմնահեղուկի ցուցանիշները պրոստատիտի ժամանակ. urolog.am
Ինչպե՞ս բարելավել սերմնահեղուկի ցուցանիշները պրոստատիտի ժամանակ. urolog.am

Քրոնիկական պրոստատիտի ժամանակ սերմնահեղուկի որակի վատացումն ապացուցված փաստ է։

Շագանակագեղձը հանդիսանում է հավելյալ սեռական գեղձ, որի հիմնական ֆունկցիան արտազատուկի արտադրումն է...

Արտադրություն սեռական օրգանից. ո՞ր ախտանիշենրի դեպքում զգոն լինել. urolog.am
Արտադրություն սեռական օրգանից. ո՞ր ախտանիշենրի դեպքում զգոն լինել. urolog.am

Տղամարդու մոտ առնանդամից արտադրությունը կարող է նորմայի տարբերակ լինել, սակայն կարող է հանդիսանալ նաև տարբեր հիվանդությունների ախտանիշ: Հենց այդ պատճառով պետք է հասկանալ, թե որ դեպքերում է անհրաժեշտ...

ՏՂԱՄԱՐԴ: Հիվանդություններ
Շագանակագեղձի ցավ (Prostate pain). urolog.am
Շագանակագեղձի ցավ (Prostate pain). urolog.am

Շագանակագեղձի տրամագիծը 3-4 սմ է: Մի կողմից այն արտադրում է այնպիսի նյութեր, որոնք նպաստում են սերմնահեղուկի նորմալ հասունացմանը և սպերմատազոիդների ակտիվության պահպանմանը, մյուս կողմից մասնակցում է տեստոստերոնի փոխանակությանը...

ՏՂԱՄԱՐԴ: Հիվանդություններ
Քրոնիկական պրոստատիտը՝ որպես շագանակագեղձի քաղցկեղի պատճառ. oncology.am
Քրոնիկական պրոստատիտը՝ որպես շագանակագեղձի քաղցկեղի պատճառ. oncology.am

Չարորակ ուռուցքների մեծ մասի զարգացման ռիսկի գործոններից մեկը քրոնիկական բորբոքումն է: Այն որոշակի դեր է խաղում շագանակագեղձի քաղցկեղի կանցերոգենեզում...

Ուռուցքաբանություն
Ցավ ամորձիներում. urolog.am
Ցավ ամորձիներում. urolog.am

Տղամարդու հիմնական վերարտադրողական ֆունկցիան իրականացնում են ամորձիները: Նրանց ֆունկցիան կարող է խանգարվել, և այդ ժամանակ առաջանում են նվացող, պուլսացող կամ կրակող բնույթի ցավեր...

ՏՂԱՄԱՐԴ: Հիվանդություններ
Սեռական հոգեբանություն (ակնարկ). urolog.am
Սեռական հոգեբանություն (ակնարկ). urolog.am

Սեռական բժշկությունը հատուկ ուղղություն չէ, հոգեբանության մաս է կազմում, սակայն կարևոր է թե՛ մարմնական և թե՛ հոգեբանական բժշկության ցանկացած ոլորտում բուժական և կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման ժամանակ...

Սեքսոլոգիա
Ֆիտոթերապիայի կիրառումը շագանակագեղձի բուժման մեջ. urolog.am
Ֆիտոթերապիայի կիրառումը շագանակագեղձի բուժման մեջ. urolog.am

Շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիան տարածված հիվանդություն է տարեց մարդկանց շրջանում: Հատկապես հանդիպում է 40 տարեկանից հետո, այսպես՝ 60 տարեկան տղամարդկանց 50%-ից ավելին ունեն շագանակագեղձի...

ՏՂԱՄԱՐԴ: Հիվանդություններ
Էրեկտիլ դիսֆունկցիան և քնի օբստրուկտիվ ապնոէի համախտանիշը (Obstructive sleep apnea syndrome and erectile dysfunction). urolog.am
Էրեկտիլ դիսֆունկցիան և քնի օբստրուկտիվ ապնոէի համախտանիշը (Obstructive sleep apnea syndrome and erectile dysfunction). urolog.am

Քնի օբստրուկտիվ ապնոէի համախտանիշը համարվում է էրեկտիլ դիսֆունկցիայի ամենաքիչ ուսումնասիրված ռիսկի գործոնը:  Նոր հետազոտության մեջ փորձել են որոշել քնի օբստրուկտիվ համախտանիշով հիվանդների մոտ էրեկտիլ...

Առողջ տղամարդ Քուն, քնի խանգարումներ
Սեռական հերպես (Genital Herpes). urolog.am
Սեռական հերպես (Genital Herpes). urolog.am

Սեռական օրգանների հերպեսային ախտահարման հարուցիչը հասարակ հերպես վիրուսն է (ՀՀՎ): Գոյություն ունի հերպես վիրուսի երկու տեսակ՝ տիպ 1-ը առավելապես ախտահարում է մաշկը և շրթունքների, աչքի, քթի լորձաթաղանթները...

Վարակաբանություն
Ուրեթրիտ (Urethrtis). urolog.am
Ուրեթրիտ (Urethrtis). urolog.am

Միզուկաբորբը դա միզուկի լորձաթաղանթի ախտահարումն է բակտերիալ կամ վիրուսային ինֆեկցիայով: Հիվանդության զարգացման ընթացքում տեղի է ունենում միզուկի այտուց և բորբոքում...

ՏՂԱՄԱՐԴ: Հիվանդություններ
Ինչո՞ւ են տղամարդիկ արթնանում էրեկցիայով Why Do Men Get Morning Erections. urolog.am
Ինչո՞ւ են տղամարդիկ արթնանում էրեկցիայով Why Do Men Get Morning Erections. urolog.am

Առնանդամի առավոտյան էրեկցիան կամ գիշերային այտուցվածությունը ոչ միայն հետաքրքիր ֆիզիոլոգիական երևույթ է, այլ նաև բնութագրում է տղամարդու սեռական ֆունկցիան...

Սեքսոլոգիա ՏՂԱՄԱՐԴ: Ինտիմ  
Սկլերոտիկ որքին (lichen sclerosus). urolog.am
Սկլերոտիկ որքին (lichen sclerosus). urolog.am

Սկլերոտիկ որքինը սեռական օրգանների մաշկի քրոնիկական բորբոքային հիվանդություն է: Հիվանդության պատճառները մինչև վերջ պարզ չեն:  Սակայն բուժման բացակայության դեպքում այն բերում է սեռական օրգանների սպիական փոփոխությունների առաջացման...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ