Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ստոմատոլոգիա

Դեղաբուժման հիմնավորումը հղիների ու սնուցող մայրերի ստոմատոլոգիական հիվանդությունների բուժման ժամանակ

Դեղաբուժման հիմնավորումը հղիների ու սնուցող մայրերի ստոմատոլոգիական հիվանդությունների բուժման ժամանակ

Ստոմատոլոգիական բուժման ժամանակ կիրառվող հակաբիոտիկների և այլ հակամանրէային դեղերի ազդեցությունը պտղի վրա

 

Հղիության ժամանակ կարող է բարձրանալ հակաբիոտիկների նկատմամբ զգայունությունը և երկարել օրգանիզմից դրանց դուրսբերման փուլը, ինչն առանձնապես էական է տոքսիկոզով և երիկամների` հղիությունից առաջ ծագած ախտահարմամբ հղիների համար:

 

β-լակտամային հակաբիոտիկներ


Պենիցիլինները (հատկապես, կիսասինթետիկ ածանցյալները) ունակ են թափանցել ընկերքային պատնեշով, սակայն թունային ազդեցություն այս դեպքում չի ծագում: Ընկերքային պատնեշով թափանցելու աստիճանը հակադարձ կախվածության մեջ է արյան պլազմայի սպիտակուցների հետ կապվելու աստիճանից: Այս դեղերը զուրկ են արատածին ու սաղմնաթունային հատկություններից և կարող են հղիության ժամանակ կիրառվել, եթե բուժվողը դրանց նկատմամբ ալերգիա չունի:

 

Կրծքով սնուցելիս, ազդեցության այս ոլորտի հակաբիոտիկների կիրառումը կարող է հանգեցնել երեխայի աղիքային մանրէամիջավայրի փոփոխության, կանդիդոզի, փորլուծության, վիտամինաքաղցի, ալերգացմանը:

 

Ցեֆալոսպորիններ: Պտղի վրա վնասող ազդեցություն չի հայտնաբերվել: Կարող են կիրառվել հղիության ժամանակ (H.A.Hirch 1971, Վ.Կուկես 1999): Դրանք կիրառելիս, պետք է հաշվի առնել թերպրոթրոմբինարյունության և լյարդում K վիտամինի փոխանակության նվազման արդյունքում արյունահոսության զարգացման վտանգը: Կրծքով սնուցելիս` կողմնակի ազդեցությունը կարող է դրսևորվել պտղի գերզգայունության և Կումբսի դրական ռեակցիայի ձևով:

 

Լինկոզամիններ: Պտղի վրա լինկոմիցինի, կլինդամիցինի (դալացին C,  կլիմիցին) անբարենպաստ ազդեցության  մասին տեղեկություններ չկան: Լինկոմիցինն ու կլինդամիցինը կարելի է ընդունել ողջ հղիության ընթացքում:

 

Տետրացիկլիններ: Այս դեղախումբը հղիության ընթացքում չի կիրառվում: 1-ին եռամսյակում դրանք բացասաբար են ազդում պտղի մկանունքի վրա և ընկճում նրա կմախքի ձևավորումը: 2-րդ եռամսյակում կարող են հրահրել ոսպնյակի մթագնում, ունենալ լյարդաթունային ազդեցություն: 3-րդ եռամսյակում հարմարսողական ներմուծման ժամանակ կարող են հրահրել հղիի լյարդի սուր դեղին սնուցախանգար (dystrophia) և ենթաստամոքսային գեղձի սուր բորբոքում:

 

Ստոմատոլոգը պետք է անպայման տեղյակ լինի, որ տետրացիկլինի ներարկման հետ են կապում պտղի ոսկրածագման խանգարումն ու կոշտ հյուսվածքներում տետրացիկլինի կուտակումը` հանգեցնելով էմալի հետագա թերաճին ու «դեղին» ատամներին (P.A.Davis, KLittle, W.Aherme, 1962):

 

Տետրացիկլինները գոյացնում են կալցիումի օրտոֆոսֆատի հետ խելատային համալիրներ և ներառվում կալցիֆիկացման փուլում ոսկրերի և ատամների բաղադրության մեջ:

 

Ֆենիկոլներ: Քլորամֆենիկոլը (լևոմիցետին) ունակ է հրահրել արատածին ազդեցություն: Ընկճում է հյուսվածքային շնչառությունը, սիրտ-անոթային համակարգը, ինչը կարող է հանգեցնել սրտային անբավարարության զարգացման (նորածինների «գորշ համախտանիշ»): Առավել վտանգավորն արյունաստեղծ օրգանների` թերաճային սակավարյունությամբ վնասումն է (Հ.Կյումերլե, Կ.Բրենդելա, 1987):

 

Կրծքով սնուցման ժամանակ ապահովվում են կաթի մեջ դեղի մեծ խտություններ, որը կարող է բերել ոսկրուղեղային արյունաստեղծման ընկճմանը, դեղնուկի զարգացմանը կամ աղու մանրէամիջավայրի խանգարմանը:

 

Մակրոլիդներ: Տեղեկություններ չկան այնպիսի դեղերի արատածին ազդեցության մասին, ինչպիսին են էրիթրոմիցինը, միդեկամիցինը (մակրոպեն), օլեանդոմիցինը, կլարիթրոմիցինը (կլարիցին, կլասիդ), ազիթրոմիցինը (սումամեդ), ռօքսիթրոմիցինը (ռուլիդ), սակայն առկա են գերբիլիռուբինարյունության և սաղմնածագման տվյալներ, ինչի առնչությամբ էլ հղիության ժամանակ պետք է խուսափել մակրոլիդներ նշանակելուց (Հ.Կյումերլե, Կ.Բրենդելա, 1987):

 

Կան նաև կրծքի կաթի մեջ կլարիթրոմիցինի և էրիթրոմիցինի թափանցման մասին տվյալներ (Յու.Բելոուսով, Մ.Լեոնովա, 2002):

 

Ամինոգլիկոզիդներ (ստրեպտոմիցին, ամիկացին, կանամիցին, գենտամիցին): Հղիության ժամանակ նշանակվում են կենսական ցուցումներով: Կողմնակի ազդեցությունների շարքում նշվում են մոր երիկամների, մոր և մանկան գանգանյարդերի VIII զույգի ախտահարում, պտղի ոսկրաձևավորման զանազան խանգարումներ (Հ.Կյումերլե, Կ.Բրենդելա, 1987, Վ.Կուկես, 1990): Բարդությունների հավանականություննն ավելի բարձր է ստրեպտոմիցինի կիրառման պայմաններում:

 

Ֆտորքվինոլոններ: Նալիդիքսաթթուն (նևիգրամոն, նեգրամ), պիպեմիդաթթուն (պալին), նորֆլօքսացինը (լօքսոն, նոլիցին, նորբակտին, նորիլետ, նորմաքս), օֆլօքսացինը (զանցին, օֆլոցին, տարիվիդ, տարիֆերիդ, տարիցին) հեշտությամբ թափանցում են ընկերքային պատնեշով և կուտակվում շուրջպտղային ջրերում: Կենդանիների վրա հետազոտությունների ընթացքում հայտնաբերվել է, որ դրանք հրահրում են պտղի քոնդրոպաթիա և, թեպետ մարդու պտղի վրա դրանց արատածին ազդեցությունը չի հաստատվել, խորհուրդ է տրվում խուսափել հղիներին ֆտորքվինոլոններ նշանակելուց: Կրծքով սնուցման ժամանակ տևական կիրառումը կարող է մանկիկի վրա թունային ազդեցություն ունենալ:

 

Սուլֆանիլամիդներ: Տևական ազդեցութան սուլֆանիլամիդներ (սուլֆադիմետոքսին, սուլֆանել), ինչպես նաև զուգորդված ձևերը` սուլֆանիլամիդներ + տրիմեթոպրիմ (կո-տրիմօքսազոլ, բակտրիմ, բիսեպտոլ, սեպտրիմ և այլն) խորհուրդ չի տրվում կիրառել, քանի որ դրանք կարող են հղիության վերջում ցուցաբերել արատածին ազդեցություն, որը կդրսևորվի պտղի կամ նորածնի «կորիզային» դեղնուկով, մեթհեմոգլոբինարյունությամբ, էրիթրոցիտների արյունալուծարմամբ, բիլիռուբինային ուղեղախտով: Կոտրիմօքսազոլը կարող է տրիմեթոպրիմի հաշվին լրացուցիչ խանգարել մոր և պտղի ֆոլաթթվային փոխանակությունը: Պտղի համար նվազագույն վտանգ  ունի սուլֆապիրիդինը: Կրծքով սնուցման փուլում սուլֆանիլամիդները, ակտիվորեն կուտակվելով կաթի մեջ, կարող են հրահրել մանկան գերբիլիռուբինարյունություն, արյունալուծիչ սակավարյունություն (հատկապես, գլյուկոզո-6-ֆոսֆատդեհիդրոգենազայի պակասորդի ժամանակ), երիկամների, լյարդի ախտահարում և ալերգիա: Հակացուցված են նաև կրծքով սնուցվող մինչև 6 ամսական մանկիկներին:

 

Նիտրոիմիդազոլի ածանցյալներ: Մետրոնիդազոլը (մետրոգիլ, տրիխոպոլ, ֆլագիլ) զգալիորեն մեծացնում է մարդու լիմֆոցիտներում պտղի վրա քաղցկեղածին ազդեցություն ունեցող քրոմոսոմային աբերացիաների հաճախությունը: Հղիության 1-ին եռամսյակում կարող է ի հայտ գալ սաղմնաթունային ներգործություն, ինչի կապակցությամբ էլ նիտրոիմիդազոլի ածանցյալներ այս փուլում չեն կիրառվում: 2-րդ և 3-րդ եռամսյակներում դրանք նշանակվում են միայն կենսական ցուցումներով: Կրծքով սնուցման ժամանակ հնարավոր են նորածնի անախորժակությունը, փսխումն ու դիսկրազիան:

 

Հակասնկային դեղեր են` լևորինը, ամֆոտերիցինը, գրիզեոֆուլվինը, նիստատինը, նատամիցինը (պիմաֆուցին), կլոտրիմազոլը, ֆլուկոնազոլը (դիֆլուկան) և այլն: Փորձում հայտնաբերվել է ամֆոտերիցինի և գրիզեոֆուլվինի արատածին ազդեցությունը: Նշված չեն նիստատինի, նատամիցինի, կլոտրիմազոլի, միկոնազոլի, բիֆոնազոլի արատածին և պտղաթունային ազդեցությունները: Մարդու կողմից տրիազոլային շարքի (ֆլուկոնազոլ կամ դիֆլուկան, իտրակոնազոլ) դեղեր ընդունելու տվյալները չեն պարունակում կիրառման վտանգի մասին տեղեկություններ, սակայն կենդանիների վրա փորձերում ի հայտ են բերվել դրանց մեծ դեղաչափերով թունայնությունը: Կրծքով սնուցման փուլում պետք է խուսափել լևորինի, գրիզեոֆուլվինի, ամֆոտերիցին B-ի, ֆլուկոնազոլի , իտրակոնազոլի կիրառումից:

 

Ստոմատոլոգիական պրակտիկայում կիրառվող ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերի (ՈՍՀԴ) ազդեցությունը պտղի վրա

Հղիության ժամանակ ցավազերծիչներ ընդունելու անհրաժեշտության դեպքում խորհուրդ է տրվում դրանք կիրառել փոքր դեղաչափերով ու կարճաժամկետ: Հղիության ուշ փուլերում դրանց ընդունումից հնարավոր են ժամկետանց հղիության, հղիի և պտղի արյունահոսության ձևով բարդություններ, բոտալյան ծորանի վաղաժամկետ փակում, թոքային գերճնշում և նորածնի երիկամների ֆունկցիայի խանգարում (Վ.Կուկես, 1999):

 

Մարդու պտղի վրա սալիցիլատների և ինդոմետացինի արատածին ազդեցության գրական տվյալները սակավաթիվ են: Սակայն կենդանիների վրա փորձերում ցույց է տրվել դրանց արատածնությունը: Հղիության ուշ փուլերում այդ դեղերի նշանակում խորհուրդ չի տրվում, քանի որ ացետիլսալիցիլաթթվի` նույնիսկ ախտանշանային ընդունումը (շաբաթական 1 անգամ ) կարող է պտղի վրա թողնել հետևյալ ազդեցությունները.

 

  • սաղմնաթունային` ընդհուպ մինչև սաղմի ներծծումը,
  • արատածին, որը հետծննդյան շրջանում դրսևորվում է սիրտ-անոթային շեղումներով (ձախ փորոքի թերաճ, թոքային գերճնշմամբ միջփորոքային միջնորմի արատ), ստոծանու ճողվածքներով,
  • պտղի աճի դանդաղում` հանգեցնելով բնածին թերաճի:

 

Պտղի քիմքի ճեղքվածքի 599 դեպքի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ նման 14,9% նորածին սալիցիլատների ազդեցությանն է ենթարկվել հղիության 1-ին, 11,5%` 2-րդ և 8%` 3-րդ եռամսյակում (I.Saxon, 1975):

 

Գրականության մեջ կան պտղի վրա այլ ՈՍՀԴ-երի` ինդոմետացինի, իբուպրոֆենի, նապրօքսինի, ֆլուֆենամաթթվի և այլ դեղերի ասպիրինանման ազդեցության տվյալներ: Վերոնշյալ դեղերի ընդունումը կարող է դառնալ թրոմբոցիտների վրա ներգործելու արդյունքում պտղի արյունահոսության պատճառ և թունային ներգործության արդյունքում հանգեցնել հղիության երկարաձգման: Ացետիլսալիցիլաթթվի ընդունումից հնարավոր է Ռեյի համախտանիշի զարգացում, դեղի կանոնավոր կիրառումը հրահրում է հակաագրեգանտային ազդեցություն: Ինդոմետացինի ընդունումից կարող են ծագել մանկիկի ցնցումներ:

 

Կրծքով սնուցման փուլում նորածնի վրա մյուս ոչ թմրաբեր ցավազերծիչների և ՈՍՀԴ-երի կողմնակի ազդեցությունների մասին տվյալներ չկան, բայց արտադրողների մեծամասնությունը խորհուրդ է տալիս խուսափել այդ փուլում դրանք կիրառելուց:

 

«Դեղեր և բժշկություն» 2012 (շարունակելի)

Սկզբնաղբյուր. Առողջապահության լրատու 14-15.2012
Աղբյուր. med-practic.com
Լուսանկարը. ipregnancy.ru
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Կարելի՞ է հղիության ժամանակ ատամ հեռացնել. tsnndatun.am
Կարելի՞ է հղիության ժամանակ ատամ հեռացնել. tsnndatun.am

Հաճախ հղիները խուսափում են ատամնաբույժին այցելել: Եվ` իզուր: Ապագա մայրը, մինչև երեխայի ծնունդը, պետք է ատամնաբույժի մոտ հետազոտվի 3 անգամից ոչ պակաս: Եթե խնդիր չկա՝ մասնագետը խորհուրդներ կտա հղիության ընթացքում բերանի...

Հղիություն, ծննդաբերություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Մեխակի փոշին և կոկոսի յուղը՝ ատամնացավի դեմ
Մեխակի փոշին և կոկոսի յուղը՝ ատամնացավի դեմ

Անպատեհ ի հայտ եկող ատամնացավը լուրջ անհանգստություն է, հատկապես  եթե սկսվում է հանգստյան օրերին կամ հատուկ իրադարձությունների նախօրեին, երբեմն էլ ստիպված ենք լինում օրերով...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Միջոց ատամնացավի դեմ. 168.am
Միջոց ատամնացավի դեմ. 168.am

Ժողովրդական բժշկությունն ունի բազմաթիվ բաղադրատոմսեր, որոնք օգնում են սաստիկ ատամնացավի դեպքում: takprosto կայքն առաջարկում է մի բաղադրատոմս, որը կօգնի ազատվել այդ տհաճ ցավից...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Ինչպես ազատվել ատամի ցավից տնային պայմաններում. 168.am
Ինչպես ազատվել ատամի ցավից տնային պայմաններում. 168.am

Ատամի արմատի ցանկացած վնասվածք անտանելի ցավ է առաջացնում։ Fithacker.ru կայքը գրում է, որ նյարդի վնասման մի քանի պատճառներ կան...

Ցավ Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Միջոց ստոմատիտի դեմ. 168.am
Միջոց ստոմատիտի դեմ. 168.am

Ստոմատիտը բերանի խոռոչի հիվանդություն է, բավականին ցավոտ է, կարող է ի հայտ գալ բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի տարբեր հատվածներում, լնդերի մոտ կամ լեզվի վերևի հատվածում...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Բերանի խոռոչը որպես Helicobacter pylori-ի ռեզերվուար
Բերանի խոռոչը որպես Helicobacter pylori-ի ռեզերվուար

Ստամոքսի և 12-մատնյա աղու խոցը ժամանակակից գաստրոէնտերոլոգիայի կարևորագույն խնդիրներից են։ Ամբողջ աշխարհում նկատվում է ստամոքսաղիքային տրակտի հիվանդությունների երիտասարդացում բացի դա տարեցների...

Պարօդոնտիտի դերը տարբեր օրգան-համակարգերի ախտահարումների էթիոպաթոգենեզում
Պարօդոնտիտի դերը տարբեր օրգան-համակարգերի ախտահարումների էթիոպաթոգենեզում

Բերանի խոռոչի օրգանների և հյուսվածքների տարբեր հիվանդությունների շարքում պարօդոնտի ախտահարումները մարդկային օրգանիզմի առավել հաճախ հանդիպող հիվանդություններն են։ Այս հիվանդություննները...

Սեռական հորմոնների դերը քրոնիկական գեներալիզացված պարօդոնտիտի պաթոգենեզում
Սեռական հորմոնների դերը քրոնիկական գեներալիզացված պարօդոնտիտի պաթոգենեզում

Հորմոններ են կոչվում ֆիզիոլոգիապես ակտիվ նյութերը, որոնք արտադրվում են հատուկ օրգաններով կամ մասնագիտացված բջիջների խմբերով, մտնում արյուն և ուրույն ազդեցություն են գործում առանձին օրգանների...

Ինչպես բուժել կարիեսը ընդամենը 4 բաղադրիչով. yourhit.ru
Ինչպես բուժել կարիեսը ընդամենը 4 բաղադրիչով. yourhit.ru

Ցանկալի արդյունքին հասնելու համար՝ պետք է մի փոքր փոփոխություն մտցնել սննդակարգում. շատացնել կաթնամթերքը, կանաչեղենը, ընկուզեղենը, ձուն, ծովամթերքը...

Անձնական խնամք
Ատամների փառն ընդմիշտ վերացնող բնական միջոց. openblog.am
Ատամների փառն ընդմիշտ վերացնող բնական միջոց. openblog.am

Այս բնական հականեխիչ միջոցը ո՛չ միայն կվերացնի ատամների փառը, այլ նաև կկանխարգելի բերանի խոռոչի բազմաթիվ հիվանդություններ...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ Անձնական խնամք
Ատամների ճերմակեցում տնային պայմաններում. newsfull.ru
Ատամների ճերմակեցում  տնային պայմաններում. newsfull.ru

Գաղտնիքը բացահայտելուց հետո ինքդ պարբերաբար կարող ես ճերմակեցնել ատամները տնային պայմաններում...

Օգտակար խորհուրդներ Անձնական խնամք
ՆՈՐՈՒՅԹ ՏԵԼԻԱ ՍՏՈՄ ժամանակակից ստոմատոլոգիայի և իմպլանտոլոգիայի կենտրոնում
ՆՈՐՈՒՅԹ ՏԵԼԻԱ ՍՏՈՄ ժամանակակից ստոմատոլոգիայի և իմպլանտոլոգիայի կենտրոնում

ՏԵԼԻԱ ՍՏՈՄ ժամանակակից ստոմատոլոգիայի և իմպլանտոլոգիայի կենտրոնն առաջարկում է ծառայություններ ապառիկ տարբերակով՝ 0% կանխավճար և 0% տոկոսադրույք...

Բժշկական կազմակերպություններ և կենտրոններ
Քրքումի փոշուց պատրաստված մածուկ` ատամների սպիտակեցման համար. tert.am
Քրքումի փոշուց պատրաստված մածուկ` ատամների սպիտակեցման համար. tert.am

Քրքումը զարմանահրաշ բույս է` օժտված բազմաթիվ բուժական հատկություններով: Ինչպես գրում է healthylifeland.com-ը` քրքումի փոշին հիանալի սպիտակեցնող միջոց է ատամների և մաշկի համար...

Անձնական խնամք
Տիբեթյան վանականը բացահայտում է ամուր և սպիտակ ատամներ ունենալու գաղտնիքը. tert.am
Տիբեթյան վանականը բացահայտում է ամուր և սպիտակ ատամներ ունենալու գաղտնիքը. tert.am

Աշխարհում հնագույն բժշկական համակարգերից մեկը տիբեթյանն է, որն իրենց մշակույթի կենտրոնական մասն է կազմում: Այն զգալի զարգացումներ է ապրել դարերի ընթացքում: Ինչպես ներկայացնում է Healthy food star-ը` տիբեթցի...

Օգտակար խորհուրդներ Անձնական խնամք
Ճերմակափայլ ատամների առավելություներն ու հակացուցումները. avanta.am
Ճերմակափայլ ատամների առավելություներն ու  հակացուցումները. avanta.am

Այսօր գեղեցիկ ու ճերմակ ատամները ոչ միայն առողջ լինելու նախապայման են, այլև մարդու բարեկեցության առաջին նախադրյալներից են, որի վառ ապացույցը համաշխարհային ճանաչում ունեցող մարդկանց՝ մինչ իրենց հայտնի դառնալը և դրանից...

Անձնական խնամք

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ