Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Նյարդաբանություն

Պարկինսոնիզմ

Պարկինսոնիզմ

Առաջին անգամ այս հիվանդությունը նկարագրել է անգլիացի բժիշկ Ջեյմս Պարկինսոնը: Նա նկատել էր, որ ինքն ունի մի հիվանդություն, որը ոչ մեկի կողմից չի նկարագրված և բնորոշվում է կարկամածությամբ, շարժումների դժվարացումով, մկանների տոնուսի բարձրացումով, հոգեկան որոշ խանգարումներով: Հետագայում այն անվանվեց պարկինսոնյան հիվանդություն (դողալուծանք): Արևմտյան երկրներում 100000 բնակչից 200-ը տառապում է այս հիվանդությամբ, որը մոտավորապես 1,5 անգամ ավելի հաճախ է հանդիպում տղամարդկանց շրջանում, քան` կանանց, ըստ որում, հիվանդանում են հիմնականում տարեց տղամարդիկ: Հիվանդությունը սկսվելու միջին տարիքը 55-ն է:

 

Պարկինսոնիզմը կենտրոնական նյարդային համակարգի առավել տարածված քրոնիկական խորացող ընթացքով հիվանդություն է, որին բնորոշ է շարժողական ֆունկցիաների խանգարումը: Այն սովորաբար սկսվում է գլխուղեղի ենթակեղևի հանգուցային բջիջների ախտահարման և դանդաղ քայքայման հետևանքով:

 

Հիվանդության առաջացման պատճառներն են գլխուղեղի բորբոքումը, գլխուղեղի արյան անոթների աթերոսկլերոզը, ծերացումը, դեղանյութերի երկարատև (առանց հսկողության) օգտագործումը, շրջակա միջավայրի թունավոր նյութերը, շմոլ գազով կամ մանգանով թունավորումը, ժառանգականությունը: Ի դեպ, հիվանդության 5-10%-ը ունի ժառանգական բնույթ, որին բնորոշ է հիվանդության սկիզբն ավելի վաղ տարիքում (20-50 տարեկան):

 

Հիվանդությունը պայմանավորված է գլխուղեղի ենթակեղևային գոյացություններում դոֆամինի (կատեխոլամինների փոխանակության արգասիք) անբավարարությամբ, որը հանգեցնում է գլխուղեղի միջնորդանյութերի հիմնական համակարգերի հավասարակշռության խախտման և շարժունակության խանգարման: 

 

Հիվանդության ընթացքում շարժումները դանդաղում են, մկանները լարվում, դեմքը` դառնում դիմականման, քայլվածքը` մանրաքայլ: Նկատվում է թքահոսություն, ընդհանուր կաշկանդվածություն: Հիվանդը դժվարությամբ է հագնվում, կոճակները կոճկում: Բնորոշ է սկզբում ձեռքերի, ապա` գլխի և ոտքերի դողը, որը սովորաբար սաստկանում է, երբ հիվանդը չի շարժվում կամ խիստ հուզվում է, և պակասում է շարժվելիս, իսկ քնած ժամանակ անհետանում է: Հեշտ է քայլում, եթե հատակի վրա կան կողմնորոշիչ նշաններ (օրինակ` գունավոր կամ գծավոր հատակ և այլն):

 

Հիվանդությունը բավական հաճախ բերում է թուլամտության, որն իր բնույթով «ենթակեղևային թուլամտություն է» համարվում: Գորշ նյութում հայտնաբերվում է նեյրոցիտների, դոֆամինի քանակի նվազում: Սա է պատճառը, որ թուլամտությանը բնորոշ է ոչ թե ճանաչողական պրոցեսների «անբավարարությունը», այլ արգելակումը, ինտելեկտուալ խնդիրներ լուծելու դժվարությունը` առանց օջախային ախտահարումների:

 

Թուլամտությունը զարգանում է հիվանդության ուշ շրջանում, հայտնաբերվում է հիվանդների 40-ից մինչև 80%-ի մոտ: Սկզբում այն գրեթե չի նկատվում և հիվանդները ի վիճակի են շարունակել իրենց առօրյա կյանքը, սակայն զարգացմանը զուգընթաց այն խորանում է:

 

Բժշկի խորհրդով տնային պայմաններում հիվանդներին կարելի է սովորեցնել մկանների լարվածությունը վերացնող տարբեր վարժություններ, որոշ տնային գործեր կատարել, նույնիսկ եթե դա շատ դժվար է, դեղանյութերն ընդունեն միայն բժշկի խորհրդով և հսկողությամբ: 

 

Նախընտրելի են կաթնեղենը, բուսական սնունդը, պետք է խուսափել տապակած կերակրատեսակներից: 

 

Պարկինսոնյան հիվանդության դրսևորումները երկար ժամանակ չեն խանգարում մասնագիտական գործունեությանը, առանձնապես մտավոր աշխատանքով զբաղվողներին: Երբ մկանների դողը և կաշկանդվածությունը շատ են ուժեղանում, կարելի է անցնել ավելի հեշտ աշխատանքի: Շատ կարևոր է ընթերցանությունը, շրջապատի նկատմամբ հետաքրքրության պահպանումը և այլն:

 

Բուժական մարմնամարզությունը, դեղորայքային բուժման հետ համակցված` բուժման արդյունավետ մեթոդ է: Կատարման առումով պարզ վարժությունները հիվանդության զարգացման բոլոր փուլերում օգնում են շարժումների կոորդինացիայի պահպանմանը, բացառությամբ կողմնորոշման խանգարման բարձիթողի վիճակի: Այս դեպքում վարժությունները կարող են նույնիսկ վնասել: Բուժական մարմնամարզության շնորհիվ կծկված մկանները ուղղվում են, հոդերի և ողնաշարի առանձին հատվածների շարժունակությունը` մեծանում, իսկ չափավոր քայլքը, մարզասարքերով, ինչպես նաև դրսում կատարած վարժությունները, լողը բարելավում են սրտանոթային և շնչառական համակարգերի աշխատանքը:

 

Բուժական վարժությունների համալիր

 

  1. Շնչառական վարժություն
    Նստած դիրքում ձեռքերը դրեք որովայնին, քթով դանդաղ խորը շնչեք, զգալով, թե ինչպես է կրծքավանդակը լայնանում: Հաշվելով մինչև 5-ը, բերանով դանդաղ արտաշնչեք: Վարժությունը կրկնեք 10 անգամ: 
     
  2. Ուսագոտու մկանների վարժություն
    Ելման դիրքը` նստած կամ կանգնած: Ձեռքի ափերը միացրեք և ձեռքերը լարեք: Հաշվեք մինչև 20-ը, ձեռքերը թուլացրեք և իջեցրեք ցած: Վարժությունը կրկնեք 5-10 անգամ: 
     
  3. Վերին ուսագոտու շարժունակությունը մեծացնող վարժություն
    Ելման դիրքը` նստած կամ կանգնած: Ձեռքերը դրեք ուսագլխին և տարածեք այնպես, որ թիակները առավելագույնս իրար մոտենան: Հաշվեք մինչև 5-ը, ձեռքերը թուլացրեք և վերադարձեք ելման դիրքի: Վարժությունը կրկնեք 10 անգամ:
     
  4. Ուսահոդերի շրջանաձև վարժություն

    Ելման դիրքը` նստած կամ կանգնած: Ուսերը շարժեք շրջանաձև` սկզբում առաջ, այնուհետև` հետ, յուրաքանչյուրը` 5 անգամ:
     

  5. Ուսահոդերի և արմնկահոդերի շարժունակությունը մեծացնող վարժություն  

    Ելման դիրքը` նստած: Մեկ մետրանոց փայտիկը երկու ձեռքով պահեք կրծքավանդակի մակարդակին և կատարեք թիավարի վարժություն մեկ աջ, մեկ ձախ ուղղությամբ: Վարժությունը կրկնեք 10 անգամ:
     

  6. Արմնկահոդերի և նախաբազուկ-դաստակային հոդերի շարժունակությունը բարելավող վարժություն 

    Ելման դիրքը` նստած: Ձեռքերը դրեք ծնկներին` ափերով ցած, այնուհետև ափերը շրջեք վեր: Վարժությունը սկզբում կատարեք դանդաղ` աստիճանաբար արագացնելով: Վարժությունը կատարեք 10 անգամ: Ելման դիրքը` նստած:

    Շրջանակաձև դանդաղ շարժումներով դաստակը պտտեք մեկ մի կողմ, մեկ մյուս` յուրաքանչյուր ուղղությամբ 5 անգամ:
     

  7. Ձեռքերի մատների վարժություն 
    Ելման դիրքը` նստած կամ կանգնած: Բութ մատով հերթականությամբ դիպեք 2, 3, 4 և 5 մատներին` աստիճանաբար ավելացնելով շարժման արագությունը: Վարժությունը կատարեք 10 անգամ:
     

  8. Ողնաշարի գոտկային հատվածի ճկունությունը վերականգնող վարժություն
    Ելման դիրքը` փորի վրա պառկած: Փորձեք 3-5 րոպե մարմնի լարվածությունը թուլացնել: Հենվելով արմունկներին` մարմնի վերին հատվածը բարձրացրեք, հաշվեք մինչև 20-ը, վերադարձեք ելման դիրքին: Վարժությունը կատարեք 10 անգամ:
     

  9. Մարմնի և ազդրերի մկանների ճկունությունը զարգացնող վարժություն
    Ելման դիրքը` մեջքի վրա պառկած: Ոտնաթաթերով հենվելով հատակին` ոտքերը ծալեք և փորձեք ծնկներով դիպչել մեկ աջ, մեկ ձախ կողմի հատակին: Յուրաքանչյուր անգամ հաշվեք մինչև 20-ը, վերադարձեք ելման դիրքի: Վարժությունը կատարեք 10 անգամ:
     

  10. Ոտքերի մկանների ճկունությունը զարգացնող վարժություն
    Ելման դիրքը` փորի վրա պառկած: Մեկ ոտքը ծալեք, մյուսը` պահեք ուղիղ: Ուղղված ոտքը առանց ծունկը ծալելու բարձրացրեք այնքան, ինչքան կարող եք: Այնուհետև դանդաղ իջեցրեք հատակին: Յուրաքանչյուր ոտքով կատարեք 10 անգամ:
     

  11. Կիսակքանստումներ
    Կանգնած վիճակում մեկ ձեռքով հենվեք աթոռի թիկնակին, մեջքը ուղիղ պահելով դանդաղ կքանստեք, վերադարձեք ելման դիրքի: Վարժությունը կատարեք 10 անգամ:
     

  12. Ծնկահոդի շարժումները բարելավող վարժություն
    Ելման դիրքը` նստած: Մի ոտքը ուղղեք, վերադարձեք ելման դիրքի: Յուրաքանչյուր ոտքով կատարեք 10 անգամ:
     

  13. Ոտքի թաթերի մկանների ճկունությունը զարգացնող վարժություն

    Կանգնեք ուղիղ` հենվելով աթոռի թիկնակին: Բարձրացեք ոտնաթաթերին և իջեք: Վարժությունը կատարեք 10 անգամ:

     

Հեղինակ. Օվսաննա Սիմոնյան Երևանի Մխիթար Հերացու անվան ՊԲՀ-ի վերականգնողական բժշկության ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 1.2013
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Կոմա. armeniamedicalcenter.am
Կոմա. armeniamedicalcenter.am

Կոման կենտրոնական նյարդային համակարգի առավելագույն արտահայտված ախտաբանական արգելակումն է, որն արտահայտվում է գիտակցության խորը կորստով, արտաքին գրգռիչների նկատմամբ ռեֆլեքսների բացակայությամբ և օրգանիզմի կենսական կարևոր ֆունկցիաների խանգարմամբ...

Կակազում. armeniamedicalcenter.am
Կակազում. armeniamedicalcenter.am

Կակազումը խոսքի դեֆեկտներից է, որի ժամանակ մարդը դժվար է խոսում: Նա նույն վանկը կարող է կրկնել մի քանի անգամ, որը, բնականաբար, ստեղծում է շփման որոշակի դժվարություններ: Հուզվելիս կակազելու արտահայտվածությունը, որպես օրենք, ուժեղանում է...

Տարաբնույթ հիվանդությունների դեպքում ցավային համախտանիշի բուժումը Cosman RF-ի միջոցով. nairimed.com
Տարաբնույթ հիվանդությունների դեպքում ցավային համախտանիշի բուժումը Cosman RF-ի միջոցով. nairimed.com

Միջողային ճողվածքների աբլացիա

Փոքր չափի ճողվածքի դեպքում մենք առաջարկում ենք բուժում Cosman RF տեխնոլոգիայով` ոչ վիրահաատական եղանակով...

Վիրաբուժություն Ցավ
Ցավային համախտանիշ կրծքավանդակում՝ նյարդաբանական հիվանդությունների ժամանակ. armeniamedicalcenter.am
Ցավային համախտանիշ կրծքավանդակում՝ նյարդաբանական հիվանդությունների ժամանակ. armeniamedicalcenter.am

Ողնաշարի օստեոխոնդրոզ

Դա միջողային սկավառակի դեգեներատիվ-դեստրուկտիվ ախտահարում է, որի ժամանակ առավել հաճախ պուլպոզ կորիզում...

Ցավ
Նյարդային անոռեքսիա. armeniamedicalcenter.am
Նյարդային անոռեքսիա. armeniamedicalcenter.am

Նյարդային անոռեքսիան` կյանքին սպառնացող սննդային վարքագծի խանգարումն է, որի ընթացքում տեղի է ունենում մարմնի սխալ ընկալում, մարմնի զանգվածի զգալի կորուստ, սննդի ընդունման սահմանափակում: Վերջին տասնամյակներում սննդային...

Ուղեղի մաքրում. քուն և նարկոզ. armeniamedicalcenter.am
Ուղեղի մաքրում. քուն և նարկոզ. armeniamedicalcenter.am

Ինչ-որ ժամանակ գիտնականները չէին հասկանում, թե ինչպե՞ս է ուղեղը՝ պահպանելով իր փակ էկոհամակարգը, իրականացնում բջջային մնացորդների հեռացումը: Այդպես էր մինչև 2012 թ-ը, քանի դեռ Ռոչեստերյան համալսարանի հետազոտողները չէին...

Էլեկտրոէնցեֆալոգրաֆիկ հետազոտություն. հարցազրույց «Արմենիա» ԲԿ նեյրոֆիզիոլոգ Աննա Չախոյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
Էլեկտրոէնցեֆալոգրաֆիկ հետազոտություն. հարցազրույց «Արմենիա» ԲԿ նեյրոֆիզիոլոգ Աննա Չախոյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ է էլեկտրոէնցեֆալոգրաֆիկ (ԷԷԳ) հետազոտությունը:

Էլեկտրոէնցելոգրաֆիան գլխուղեղի ֆունկցիոնալ, ոչ ինվազիվ հետազոտություն է բիոէլեկտրական ակտիվության գրանցման միջոցով...

Ախտորոշում Բժշկի ընդունարանում
Ալցհեյմերի հիվանդություն. 10 ամենատարածված մոլորությունները. izmirlianmedicalcenter.com
Ալցհեյմերի հիվանդություն. 10 ամենատարածված մոլորությունները. izmirlianmedicalcenter.com

Ալցհեյմերի հիվանդությունը ամենատարածված նեյրոդեգեներատիվ հիվանդություններից մեկն է , որի կապակցությամբ բազմաթիվ մոլորություններ կան: Այս հոդվածում  Դուք կիմանաք Ալցհեյմերի հիվանդության մասին 10 ամենատարածված միֆերի մասին...

Նյարդաբանին հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է բժիշկ-նյարդաբան Վարդան Խաչիյանը. izmirlianmedicalcenter.com
Նյարդաբանին հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է բժիշկ-նյարդաբան Վարդան Խաչիյանը. izmirlianmedicalcenter.com

Ո՞վ է նյարդաբանը:
Նյարդաբանը բժիշկ է, ով զբաղվում է նյարդաբանական հիվանդությունների ախտորոշմամբ և բուժմամբ...

Ալցհեյմերի հիվանդություն. հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է բժիշկ-նյարդաբան Վարդան Խաչիյանը. izmirlianmedicalcenter.com
Ալցհեյմերի հիվանդություն. հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է բժիշկ-նյարդաբան Վարդան Խաչիյանը. izmirlianmedicalcenter.com

Ի՞նչ է Ալցհեյմերի հիվանդությունը:

Ալցհեյմերի հիվանդությունը դասվում է կենտրոնական նյարդային համակարգի նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների...

Գլխապտույտ
Գլխապտույտ

Գլխապտույտը տարածության մեջ իրանի կողմնորոշման զգացման խանգարումն է: Մարդուն սկսում է թվալ, թե իրեն շրջապատող իրերը պտտվում են, կամ ինքն է պտտվում, տպավորություն է ստեղծվում, ասես հողը ոտքերի տակից հեռանում է...

Դիմային նյարդի բորբոքում
Դիմային նյարդի բորբոքում

Գանգուղեղային 12 զույգ նյարդերից եռորյակը թվով 5-րդն է: Եռորյակ նյարդի հիմնական ֆունկցիան դեմքի հատվածում զգայունության ապահովումն է: Դրանք տեղակայված են երկու կողմից: Եռորյակ նյարդը 3 ճյուղ ունի...

Ի՞նչ պետք է իմանալ կաթվածի մասին. հարցերին պատասխանում է նյարդաբան Էմմա Հարությունյանը. armeniamedicalcenter.am
Ի՞նչ պետք է իմանալ կաթվածի մասին. հարցերին պատասխանում է նյարդաբան Էմմա Հարությունյանը. armeniamedicalcenter.am

1. Ի՞նչ է կաթվածը

Ուղեղի կաթվածը՝ ուղեղի արյան շրջանառության սուր խանգարումը, վիճակ է, երբ տարբեր ախտաբանությամբ հիվանդի մոտ...

Բժշկի ընդունարանում
Նեյրոֆիզիոլոգիական ծառայությունը «Արմենիա» բժշկական կենտրոնում. armeniamedicalcenter.am
Նեյրոֆիզիոլոգիական ծառայությունը «Արմենիա» բժշկական կենտրոնում. armeniamedicalcenter.am

Մեր զրուցակիցն է  «Արմենիա» բժշկական կենտրոնի  նեյրոֆիզիոլոգիայի ծառայության ղեկավար Աննա Չախոյանը...

Բժշկի ընդունարանում Բժշկական կազմակերպություններ և կենտրոններ
Հարվածի տակ. ինչպե՞ս պաշտպանվել կաթվածից. ultraimaging.am
Հարվածի տակ. ինչպե՞ս պաշտպանվել կաթվածից. ultraimaging.am

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալներով կաթվածը ողջ աշխարհի բնակչության մահացության պատճառների մեջ գրավում է երրորդ տեղը՝ սրտային և ուռուցքային հիվանդություններից...

Ախտորոշում

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ