Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Նարկոլոգիա և տոքսիկոլոգիա

Հայկական իժի (Vipera raddei) կծելու դեպք

Դեպքը կատարվել է փորձառու սողունաբանի` տողերի հեղինակի հետ, ուստի նկարագրությունների հավաստիությունը հեռու է վախի հետ կապված չափազանցված լինելուց:

 

Դեպքը պատահել է 2008թ. մայիսի 18-ին, Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքից 10-12 կմ դեպի հյուսիս, Կապուտան գյուղի դիմաց ընկած հատվածում: Ժամը 13-ին եղանակը պարզ, արևոտ էր: Այս անգամ oձը երկու ատամներով կծել էր աջ ձեռքիս 1-ին և 2-րդ մատները (բութ մատս և ցուցամատս): Դա իմ աշխատանքային գործունեության ընթացքում 14-րդ և ամենածանր թունավորումն էր: Օձի մարմնի երկարությունը` 105 սմ էր: Վերքից ոչ մեծ քանակությամբ արյուն էր հոսում: Անմիջապես սկսեցի բերանով թույնը ծծել և թքել: Ցուցամատիս վերքի վրա մնացել էր ջարդված ատամի կտորը, որը դուրս եկավ արյան հետ: Մոտ երկու րոպե հետո մատներիս շրջանում ուժեղ ցավ սկսվեց: Այնուհետև ձեռքս այտուցվելու հետ ցավը սկսեց տարածվել դաստակով դեպի վեր: Քայլելիս զգացի, որ հավասարակշռությունս սկսեց խախտվել: Արտասահմանցի ուղեկցիս` Ջեֆը մեքենայից հանեց վակուումային ծծիչ սարքը և փորձեց արտածծել թույնը, սակայն վերքից արդեն արյուն դուրս չէր գալիս: Աշխատանքը շարունակելն անհնարին էր և մոտ 10 րոպե հետո շարժվեցինք դեպի Երևան: Նույն այդ պահին երիկամների ուժեղ նոպա սկսվեց, որը ոչ մի րոպե չէր դադարում: Ամենայն հավանականությամբ, դա կապված էր նախկինում երիկամումս եղած քարերի հետ: Մեքենան քշելիս ձեռքս ուժեղ ցավում էր, բայց մինչև Սևան-Երևան ընդհանուր մայրուղի դուրս գալը ինքնազգացողությունս այդքան էլ վատ չէր: Այստեղ արդեն աչքերիս առաջ տեսադաշտը սկսեց լողալ: Կանգ առանք և մեքենան սկսեց վարել մյուս ուղեկիցս` Գոռը: Անսպասելի սրտխառնոց ու փսխում սկսվեց, հետ տվեցի: Զանգեցի Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետի դասախոս Սիլվա Ամիրյանին և որդուս` ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության ինստիտուտի գիտաշխատող Լևոն Աղասյանին: Բուժման համար անհրաժեշտ միջոցների մասին պատվիրեցի Ս. Ամիրյանին: Հանրապետական հիվանդանոցի թունավորումների բաժանմունքում ձեռնարկեցին առաջին բժշկական օգնությունը. ներերակային` Ռինգերի լուծույթ, ֆիզլուծույթ` կալցիումի քլոր, միզամուղներ, սրտի աշխատանքը և զարկերակային Ճնշումը կարգավորող դեղամիջոցներ, ցավազրկողներ` անալգին/դիմեդրոլ, անտիբիոտիկներից` ցեֆազոլին: Ձեռքիս ամբողջ մակերեսի վրա քսեցին հեպարինի քսուք` մատներից մինչև ուսագոտին, այսինքն` կատարվում էր սիմպտոմատիկ բուժում: Ձեռքիս այտուցը աստիճանաբար տարածվում էր դեպի վեր և երեկոյան հասավ մինչև ուսագոտին, իսկ առավոտյան այտուցվել էր նաև մարմնիս ամբողջ աջ մասը` մինչև գոտկատեղը: Գիշերը ձեռքիս և երիկամներիս ցավից չէի կարողանում քնել: Երեկոյան բութ մատիս առաջին ֆալանգի մաշկի վրա նեկրոզի երևույթներ և բշտեր առաջացան: Ջերմությունս 37,40C էր: Աջ (կծած) ձեռքիս այտուցված հատվածի ջերմությունն անհամեմատ բարձր էր ձախինից: Զարկերակային արյան ճնշումս 80/40 մմ/սս էր, պուլսս մեկ րոպեում` 95-106 զարկ:

 

19.05.2008թ.: Ամբողջ գիշեր ցավերը չէին դադարում: Հաճախակի ցավազրկողներ էին սրսկում, սակայն ապարդյուն: Ձեռքիս բազկի և նախաբազկի վրա կարմիր և սև հատվածներ էին հայտնվել, որոնք նախադաստակի սկզբնամասից կոշտացած և փոքրիկ կոշտուկների տեսք ունեին, շարունակվում էին 15-20 սմ ցած, իսկ մնացած հատվածն ամբողջովին այտուցված էր: Բուժումը նույնն էր, ինչ նախորդ օրը, բայց ես հրաժարվեցի հեպարին քսելուց: Ձեռքիս և նույնիսկ մարմնիս հատվածների դիրքի փոփոխելն ահավոր ցավ էր պատճառում: 

 

20.05.2008թ.: ՈՒռուցքն ավելի էր մեծացել, այտուցները շատացել և մաշկիս գույնը ավելի մգացել: Ներարկումները փորձում էին կատարել փոփոխակի, մաս-մաս, լուծույթում դեղը նոսրացնելու նպատակով: Շատ ցավոտ էր անտիբիոտիկների և անալգին/դիմեդրոլի խառնուրդի ներարկումը: Օրվա վերջում այտուցները սկսել էին պակասել, սակայն ամբողջ ձեռքիս մկանների և հոդերիս ցավերը չէին մեղմանում: Դրանք զուգորդվում էին ձեռքիս մեջ երբեմն ի հայտ եկող էլեկտրական հոսանքից առաջացող ցավի զգացման հետ և մեղմանում էին միայն դիկլոֆենակ սրսկելուց հետո: Երեկոյան կաթիլային ներարկման համակարգն անջատեցին:

 

21.05.08թ.: Հիվանդության պատմության մատյանում գրանցվեց հետևյալը. ՙԱյտուցն այլևս չի մեծանում, սակայն չի էլ փոքրանում, իսկ ձեռքի սևությունն ավելի է տարածվում: Բութ մատի վրա նեկրոզված բշտիկը ծակելուց հետո ցավը մեղմանում է, բայց մի քանի ժամ անց բուշտը նորից է լցվում հեղուկով և ցավը սաստկանում է՚: Ժամանակ առ ժամանակ բուշտը նորից ծակելու կարիք էր զգացվում: Ժամը 16-ին բժիշկների խորհրդին հակառակ` հիվանդանոցից դուրս գրվեցի: 

 

22.05.08թ.: Տանը գիշերը ցավերը վերսկսվեցին և թուլանում էին միայն դիկլոֆենակ ընդունելուց հետո: Կետորոլակը չէր օգնում, ուստի միայն դիկլոֆենակ և անտիբիոտիկ էի սրսկվում և ձեռքիս հեպարին էր քսվում: Այտուցն ու կարմրությունն աստիճանաբար սկսեցին պակասել: Բուժումը շարունակվեց մայիսի 23-ին և 24-ին:

 

24-ին առավոտից միչև երեկոյան ժամը 21-ը միացված էր հեղուկներ ներարկող համակարգը, այդ ընթացքում 2-ական դեղաչափ Ռինգերի և Ֆիզիոլոգիական լուծույթներ ընդունեցի:

 

25.05.08թ.: Անտիբիոտիկային և հեպարինային բուժումը շարունակվում էր: Ցավերը միայն ցավազրկողների միջոցով էին հանգստանում: Ուռուցքը և այտուցները աստիճանաբար իջնում էին, կողային հատվածի ուռուցքը դեռ կար և քայլելիս զգացնել էր տալիս:

 

26-ին և 27-ին այտուցները պակասել էին, բայց դեռ ստիպված էի ցավերը մեղմացնելու համար օրը 3 անգամ դիկլոֆենակի (50մգ) հաբեր ընդունել, հեպարինը քսում էի օրը 2 անգամ:

 

Հաջորդ օրն ինքնազգացողությունս համեմատաբար լավ էր, չնայած բութ մատիս ցավը և անզգայունության երևույթները շարունակվում էին: Դաստակիս և ձեռքիս մկանային ու հոդային ցավերը տանելի էին դարձել, սակայն որպես սողունաբանի` հարցն ինձ համար դեռևս ավարտված չէր: Ջեֆի և Գոռի հետ նորից գնացինք Աբովյան: Բռնեցի ինձ կծած օձին նույն դեպքի վայրում, որին ճանաչեցի ջարդված ատամով, մանրամասն ուսումնասիրելուց և նկարագրելուց հետո բաց թողեցի: 

 

28.05.08 - 23.06.08թթ. ընկած ժամանակահատվածում խմել եմ կետոնալ, այտուցված ձեռքիս քսել հեպարին` օրը 2 անգամ, նեկրոզված աջ ձեռքիս բութ մատի եղունգի հատվածը մշակել ռիվանոլի թրջոցներով և ֆուրացիլինի քսուքով: Հաջորդ օրերին ձեռքիս ցավերը, ինչպես նաև դաստակիս և բութ մատիս այտուցվածությունն ու անզգայունությունը դեռևս պահպանվում էին: Բուժումը շարունակում էի այրվածքների կենտրոնում: 

 

Ներկայումս որպես հետևանք բութ մատիս առաջին ֆալանգի անզգայունությունը պահպանվում է, իսկ եղանակային ցուրտ պայմաններում անզգայանում են և ցավեր են սկսվում նաև ցուցամատիս և բութ մատիս հոդից ցած ընկած հատվածում:

Հեղինակ. Արամ Աղասյան ՀՀ բնապահպանության նախարարության բնության հատուկ պահպանվող տարածքների բաժնի պետ, ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 2.2010 (287)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Բոտուլիզմ, սնկային և սպիրտային թունավորումներ. հարցերին պատասխանում է թունաբան Միքայել Գաբրիելյանը. armeniamedicalcenter.am
Բոտուլիզմ, սնկային և սպիրտային թունավորումներ. հարցերին պատասխանում է թունաբան Միքայել Գաբրիելյանը. armeniamedicalcenter.am

Օրգանիզմի թունավորումների առաջացման պատճառները բազմաթիվ են՝ սննդային, ալկոհոլային, սնկային, բոտուլիզմ, շարքը կարելի է անվերջ թվել: «Արմենիա» ԲԿ բժիշկ-թունաբան, ՀՀ ԱՆ գլխավոր մասնագետ Միքայել Գաբրիելյանի հետ...

Բժշկի ընդունարանում
Էպշտեյն-Բարի վիրուսը որպես հոգնածության պատճառ
Էպշտեյն-Բարի վիրուսը որպես հոգնածության պատճառ

Այս հիվանդության հարուցիչն այնքանով է տարածված, որքանով քիչ է ուսումնասիրված Էպշտեյն-Բարի վիրուսը կամ հերպեսի վիրուսի 4-րդ տեսակը: Ինչպես հաստատում են մասնագետները...

Վարակաբանություն Առողջապահության լրատու 16-17.2012
Սննդային թունավորումներ
Սննդային թունավորումներ

Որոշ թույներ մարդու մարմին ներթափանցում են սննդի հետ։ Սննդային թունավորումներն իրենց հերթին բաժանվում են երկու տեսակի՝ մանրէային և քիմիական թունավորումներ...

Առաջին նախաբժշկական օգնություն
Միջատների խայթոցի դեմ
Միջատների  խայթոցի դեմ

Ամռան ամենատճաճ երևույթներից մեկը մոծակների խայթոցն է: Սակայն, եթե մոծակների դեմ հնարավոր է հատուկ սարքերի միջոցով պայքարել, ապա մեղուների ու կրետների խայթոցից խուսափելն ավելի բարդ է...

Առաջին նախաբժշկական օգնություն Առողջապահության լրատու 10-11.2012
Թմրամոլության դեմ պայքարն անվերջ թեմա է...Թմրանյութերը տարեկան սպանում են մոտ 200 000 մարդու:
Թմրամոլության դեմ պայքարն անվերջ թեմա է...Թմրանյութերը տարեկան սպանում են մոտ 200 000 մարդու:

1987 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան որոշում է ընդունել հունիսի 26-ը նշել որպես Թմրամիջոցների օգտագործման և դրանց ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարի միջազագային օր...

Առողջապահության լրատու 10-11.2012
Սնկային թունավորումներ. Ի՞նչ անել
Սնկային թունավորումներ. Ի՞նչ անել

ԱԻՆ-ից հայտնում են ու կոչ անում բնակիչներին գնումներ չկատարել փողոցային առևտրի կետերից` փոխարենն օգտվելով անասնաբուժական և սանիտարական ծառայություն ունեցող շուկաներից ու խանութներից...

Առաջին նախաբժշկական օգնություն
Սննդային թունավորումներն աղտոտված մթերքի արդյունք են
Սննդային թունավորումներն աղտոտված մթերքի արդյունք են

Սննդային թունավորումներն առաջանում են սննդի հետ աղիների մեջ թունավոր նյութերի կամ մանրէների թափանցմամբ: Հաճախ սննդային թունավորումների հանգեցնում են ստաֆիլակոկն ու աղիքային ցուպիկը...

Առողջապահության լրատու 8-9.2012
Քրոնիկական հոգնածության համախտանիշ
Քրոնիկական հոգնածության համախտանիշ

Քրոնիկական հոգնածության համախտանիշը միայն աշխատամոլների մոտ չէ, որ լինում է: Եվ, ընդհանրապես, սովորական հոգնածության հետ այն ընդհանրապես կապ չունի: Բժիշկները որոնում են քրոնիկական հոգնածության...

Հոգեկան առողջություն Ես Առողջապահության լրատու 6-7.2012
Օձի խայթոցից տարեկան 30 հազար մարդ է մահանում
Օձի խայթոցից տարեկան 30 հազար մարդ է մահանում

Գրեթե ամեն օր արտակարգ իրավիճակների նախարարության պաշտոնական կայքում տեղադրվում են օձի խայթելու դեպքերի վերաբերյալ հաղորդագրություններ: Առողջապահության նախարարի մամուլի քարտուղար Շուշան Հունանյանը...

Հրատապ թեմա Աշխարհում
Ինչպե՞ս զերծ մնալ ամանորյա թունավորումներից
Ինչպե՞ս զերծ մնալ ամանորյա թունավորումներից

Շուկայում վաճառված սատկած ձիու մսի օգտագործման հետևանքով «Նորք» ինֆեկցիոն հինանդանոց դիմողներ չեն եղել: Այս մասին Panorama.am-ի թղթակցի հետ զրույցում հայտնեց հանրապետության գլխավոր վարակաբան, հիվանդանոցի տնօրեն Արա Ասոյանը...

Հրատապ թեմա Հայաստանում ԼՈՒՐԵՐ: Կանխարգելում և բուժում տանը
Մեթադոնային փոխարինող բուժումը` արդեն Հայաստանում

Պատմական ակնարկ

Որպես ցավազրկող միջոց, մեթադոնը հայտնագործել են գերմանացի գիտնականներ Բոկմյուլը և Էրխարտը, Գերմանիայում, երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին...

Առողջապահություն 1.2010
Ինչ են անում օձերը ձմռանը
Ինչ են անում օձերը ձմռանը

Հավանաբար դժվար է նշել կենդանիների մի այնպիսի խումբ, որը առաջացնի այնպիսի զգուշավորություն ու զգաստացնող հետաքրքրություն և վախի զգացում, ինչպիսին օձերն են...

Թվեր և փաստեր Առողջապահություն 4.2009
Ի՞նչ է բոտուլիզմը
Ի՞նչ է բոտուլիզմը

Բոտուլիզմի մասին շատ ենք կարդացել, բայց մեկ անգամ եւս որոշեցինք անդրադառնալ` տեսնելով մեր տնային տնտեսուհիների սեզոնային ակտիվ եռուզեռը պահածոներ պատրաստելու գործում...

Սնունդը և առողջությունը
Քրոնիկ հոգնածության համախտանիշը որպես հիվանդություն
Քրոնիկ հոգնածության համախտանիշը որպես հիվանդություն

Այս հիվանդությանը թե՛ մերօրյա քաղաքակրթության հետևանք և թե՛ տեխնիկական առաջընթացի տխրահռչակ ''ձեռքբերում'' են անվանում։ Այն սկսվում է աննկատ, զարգանում աստիճանաբար և դժվարությամբ է ախտորոշվում...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 4-5.2007 (4-5)

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ