7 խորհուրդ մելանոմայի վերաբերյալ. oncology.am

1. Ի՞նչ է մելանոման
Մելանոման չարորակ ուռուցք է, որն առավել հաճախ ախտահարում է մաշկը: Այն զարգանում է մելանոցիտներից, որոնք պատասխանատու են մելանին գունանյութի արտադրության համար: Այն սկզբում դրսևորվում է խալի ձևով, պիգմենտային բծերի, մաշկի գոյացությունների (նևուսներ) ձևով: Հատկապես վտանգավոր են այն խալերը, որոնք  առաջանում են հասուն տարիքում:

Կանանց մոտ ախտանիշները հաճախ արտահայտվում են կրծքերի և ոտքերի վրա, տղամարդկանց մոտ՝ ձեռքերի, կրծքի, մեջքի վրա: Ըստ վիճակագրության, գոյացությունները կարող են առաջանալ ոչ միայն մաշկի վրա, այլ նաև աչքի, ուղեղի թաղանթի, քթի լորձաթաղանթի վրա, բերանի խոռոչում, հեշտոցում, ուղիղ աղիքում:

2. Հատկապես ու՞մ է սպառնում մելանոման
 

• 70-ից բարձր տարիքի մարդկանց,
• բաց, գրեթե սպիտակ մաշկ ունեցող մարդկանց, ում մոտ ի սկզբանե մաշկում մելանին գունանյութի պարունակությունը քիչ է,
• նրանց, ովքեր ունեն գենետիկորեն պայմանավորված կարմիր մազեր և պեպեններ,
• նրանց հարազատներին և երեխաներին, ում ազգակիցների մոտ եղել են մաշկային հիվանդություններ,  քաղցկեղ, մելանոմա,
• մարմնի վրա մեծ քանակությամբ խալեր ունեցող մարդկանց (եթե խալերի քանակը 50-ից ավելի է, արդեն վտանգավոր է),
• նրանց, ում մարմնի վրա կան  պիգմենտային բծեր, նևուսներ (բնածին բծեր): Սակայն, եթե այդ տեղում մազեր են աճում, ապա մաշկի այդ հատվածը չարորակ ձևի չի վերածվում,
• նրանց, ովքեր ունեցել են մաշկի այրվածք: Այրվածքի վաղեմությունը նշանակություն չունի:

3. Ի՞նչ անել, որպեսզի չհիվանդանալ
 

• օրվա ընթացքում արևի տակ հարկ է գտնվել միայն մինչև ժամը 11-ը և ժամը 16-ից հետո, քանի որ ամենավտանգավոր ժամանակահատվածն է, երբ արևը զենիթում է,
• արևայրուք ընդունել պաշտպանիչ քսուկներով և լողանալ գլխարկով,
• մազերը կտրել, մատնահարդարում և ոտնահարդարում իրականացնել միայն մասնագիտացված սրահներում, որոնք արտոնագիր ունեն,
• մարմնի դաջվածքներ և ականջների դակում իրականացնել միայն տարվա ցուրտ եղանակին:

4. Ինչպե՞ս ճանաչել մելանոման

• վտանգ է, երբ խալերը կամ պիգմենտային բծերը սկսում են փոխել իրենց ձևը, չափը և գույնը,
• գոյացության տրամագիծն ավելի քան 5 մմ է,
• խալն անհարթ եզրեր ունի,
• եթե նախկին հարթ բծերը հանկարծ սկսում են դառնալ ծավալային,
• պարբերաբար առաջանում է արյունահոսություն, այրոց, գոյացության մակերեսին ձևավորում են կեղևներ:

5. Եթե առաջանում են մելանոմայի մետաստազներ, ապա.
 

• առաջանում են մշտական գլխացավեր,
• առաջանում են ենթամաշկային կարծրացումներ,
•     քրոնիկական հազ է սկսվում,
•     ավշային հանգույցները մեծանում են,
•     առանց տեսանելի պատճառների սկսվում է քաշի արագ կորուստ:

6. Ինչպե՞ս բուժել մելանոման

Մաշկի գոյացության ցանկացած փոփոխություն պետք է ցույց տալ բժշկին: Սովորաբար բժիշկները կասկածելի նորագոյացությունները հեռացնում են՝ չսպասելով նրանց չարորակի վերածվելուն: Այն իրակացվում է երեք եղանակով.

• վիրահատական ,
• լազերային,
• ռադիոալիքային:

7. Կարելի՞ է ապրել մելանոմայով

Մելանոմայի դեպքում կանխատեսումը պայմանավորված է ուռուցքի զարգացման աստիճանով և նրա հայտնաբերման վաղեմությամբ: Վաղ շրջանում հիվանդությունը բուժումն առավել արդյունավետ է: Հիվանդության I և II փուլերում հիվանդների ապրելիությունը բուժումից հետո կարող է հասնել 85%:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ