Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն

Կերակրափող և ստամոքս

Կերակրափող և ստամոքս

Կերակրափողը կամ որկորը (նկար Ա) փափուկ հյուսվածքներից կազմված նեղ, երկար (մոտ 25 սմ) խողովակ է, որով անցնում է կերակուրը ըմպանից մինչև ստամոքս: Այն սկսվելով ըմպանից պարանոցային ողների առջևով և շնչափողի հետին պատին հպվելով` իջնում է կրծքավանդակով ցած ողնաշարի առջևով, ծակում ստոծանին և նրա տակ լայնանալով` դառնում է ստամոքս:

 

Կերակրափողն ունի երեք նեղացումներ, որոնցից առաջինը գտնվում է սկզբնական մասում, երկրորդը` շնչափողի երկատման տեղում, երրորդը` ստոծանու միջով անցնելու օղում: Այստեղով կերակրափողի հետ կողք-կողքի, կրծքավանդակից որովայնի խոռոչ է իջնում նաև գլխավոր զարկերակը` աորտան:

 

 

 

Նկար Բ. Կերակրափողի լայնակի կտրվածքը

 

1. մկանային շերտ  2. լորձաթաղանթ

3. արտաքին շերտ 4. ենթալորձային շերտ

 

   
  1. ըմպան
  2. աորտայի աղեղ
  3. շնչափողի երկատում
  4. կերակրափող
  5. ստամոքսի հատակ
  6. ստամոքսի մարմին
  7. մեծ կորություն
  8. տասներկումատնյա աղիք
  9. փոքր կորություն
  10. ստոծանի
  11. աորտա
  12. բարակ աղիք

 

Նկար Ա. Կերակրափող

  և ստամոքս

   

Կերակրափողը պասիվ խողովակ չէ. այն իր պատի հիմնական հաստությունը կազմող մկանային շերտի (նկար Բ) ակտիվ կծկումների շնորհիվ կերակրագունդը մղում է դեպի ստամոքս: Նրա լորձաթաղանթը կազմված է բազմաթիվ երկայնաձիգ ծալքերից, որոնք կերակրագնդի անցման ժամանակ կերակրափողին լայնանալու հնարավորություն են տալիս:

 

Բերանի խոռոչում սննդանյութը մեխանիկական և քիմիական որոշակի փոփոխությունների ենթարկվելուց հետո անցնում է ստամոքս, մնում 6-8 ժամ, ապա, աստիճանաբար, առանձին բաժիններով անցնում 12-մատնյա աղիք:

 

Լինելով մարսողական խողովակի լայնացած մասը, ստամոքսը կատարում է նաև պահեստի դեր` իր մեջ կուտակելով մեծ քանակությամբ սննդանյութ: Այն գտնվում է որովայնի խոռոչի վերին մասում, ստոծանու ձախ գմբեթի տակ (նկար Ա): Առջևից նրան ծածկում են աջ կողմից` լյարդը, ձախից` կողերը: Ստամոքսի ձևը և տարողությունը փոփոխական են, կախված նրա լցվածության աստիճանից: Ստամոքսն ունի առաջային և հետին պատեր ու երկու եզրեր, որոնք կոչվում են կորություններ (նկար Ա և Գ), ինչպես նաև մուտք և ելք, որոնց միջին մասը ստամոքսի մարմինն է: Մուտքից դեպի վեր` մինչև ձախ գմբեթաձև մասը, կոչվում է հատակ կամ թաղ:

 

Նկար Գ. Ստամոքսի ներքին կառուցվածքը Նկար Դ. Ստամոքսի մկանային շերտերը
  1. կերակրափողի ստամոքսային հատված
  2. ստամոքսի գագաթ
  3. հիմք
  4. մարմին
  5. մեծ կորություն
  6. փոքր կորություն
  7. ելքի սեղման
  8. լորձաթաղանթի ծալքեր
  9. 12-մատնյա աղիք

1, 2, 3. երկայնաձիգ մկաններ

4, 5, 6. շրջանաձև մկաններ

7. շեղ մկաններ

Կլինիկական տեսակետից մեծ նշանակություն ունի ռենտգենաբանական հետազոտությամբ ստամոքսի ձևի և դիրքի ուսումնասիրումը: Ուղղաձիգ դիրքով կանգնած մարդու ստամոքսը մեծ մասամբ լինում է կարթաձև, հազվադեպ նաև` եղջյուրաձև (հորիզոնական) ու գուլպայաձև (ուղղաձիգ դիրքով):

 

Ստամոքսը ներսից պատող լորձաթաղանթը նույնպես բազմաթիվ ծալքեր ունի: Այն ունի նաև այսպես կոչված ստամոքսային դաշտեր, որոնցում գտնվող  փոսիկներում  բացվում  են ստամոքսահյութ արտադրող գեղձերը: Մարմնի ու հատակի շրջանում գտնվող գեղձերն արտադրում են աղաթթու և մարսողությանը նպաստող ֆերմենտներով հարուստ լորձ:

 

Ստամոքսի հարթ մկաններից կազմված մկանաշերտի թելերը տարբեր ուղղություններ ունեն (նկար Դ): Դրանք ապահովում են ստամոքսի տարատեսակ կծկումները: Օղակաձև մկանաթելերը ստամոքսաելքում հաստանալով, կազմում են ելքի սեղմանը (սֆինկտեր), իսկ լորձաթաղանթն առաջացնում է շրջանաձև ծալք, որը ստամոքսի ելքի փականն է: Սրանք ստամոքսաելքի անցքը փակ են պահում այնքան ժամանակ, մինչև ստամոքսում ավարտվում է մարսողության պրոցեսը:

 

Մարսողության ապահովման գործում կարևոր դեր է կատարում ստամոքսահյութը, որն անգույն, թափանցիկ, խիստ թթու ռեակցիայով հեղուկ է, պարունակում է մոտավորապես 0,5 տոկոս աղաթթու: Վերջինով ստեղծված թթվային միջավայրն ակտիվացնում է ֆերմենտների գործունեությունը, խթանում ստամոքսի կծկումները, ինչպես նաև ունենում մանրէասպան ներգործություն: Ստամոքսահյութում եղած ուժեղ ֆերմենտների (պեպսին, խիմոզին, գաստրիքսին, ռենին, լիպազա և այլն) ազդեցությամբ սպիտակուցներն ու ճարպերը տարրալուծվում և տրոհվում են ավելի փոքր մոլեկուլների:

 

Օրվա ընթացքում մարդու ստամոքսում արտադրվում է 1,5-2,5 լ ստամոքսահյութ: Նրա այդքան մեծ քանակության շնորհիվ կերակրանյութը վերածվում է ջրալի խյուսի: Դատարկ ստամոքսում սովորաբար հյութ չի արտադրվում: Հյութազատության բնույթը, հյութի քանակը և բաղադրությունը պայմանավորված են սննդի տեսակով, որակով ու չափով: Ամենաշատ ստամոքսահյութ արտադրվում է միսը, մսեղենը, ավելի քիչ` կաթը, կաթնամթերքը և ամենաքիչը` հացը մարսելու համար:

 

Սննդամթերքի բնույթի հետ կապված` ստամոքսում հյութազատության ժամանակի տևողությունը նույնպես տարբեր է լինում. օրինակ, 

600 գ կաթի մարսման համար հյութազատության տևողությունը կազմում է 6 ժամ, 200 գ մսինը` 8, իսկ 200 գ հացինը` 10 ժամ: Ինչպես տեսնում ենք, ամենաերկարատև հյութազատությունը հացն է առաջացնում:

 

Հյութամղիչ ուժեղ ներգործությամբ աչքի են ընկնում հատկապես մսի և բանջարեղենի թուրմանյութերը, որոնք անջատվում են ջրում եռացնելիս: Դրա համար էլ մեծ է հեղուկ կերակրատեսակների նշանակությունը սննդամթերքի մարսման գործընթացում:

 

Ճարպեր ընդունելիս սկզբում ընկճվում է հյութազատությունը, նվազում թթվայնությունը, և առատ հյութարտադրություն է սկսվում միայն մի քանի ժամ հետո:

 

Ստամոքսահյութի արտազատումն սկսվում է ոչ միայն ուտելու ժամանակ, այլև ուտելիքը տեսնելիս ու հոտը զգալիս, դա պայմանական ոեֆլեքս է:

 

Ստամոքսում սննդամթերքի շաղախված խյուսը կծկումների շնորհիվ շարժվում է դեպի ստամոքսաելք: Երբ բացվում է վերջինիս սեղմանը, ստամոքսի պարունակությունն անցնում է 12-մատնյա աղիք, որտեղ միջավայրը հիմնային է: Սեղմանի բացվելն ու փակվելը կարգավորվում է քիմիական ու մեխանիկական մի շարք գործոններով, որոնցից ամենակարևորն աղաթթուն է:

 

Դատարկ ստամոքսը նույնպես պարբերաբար` 60-80 րոպեն մեկ կծկվում է, որը տևում է 10-15 րոպե: Ենթադրվում է, որ հենց այդ կծկումներն են քաղցի զգացում առաջացնում:

 

Ստամոքսի հիվանդություններից խուսափելու համար անհրաժեշտ է պահպանել հետևյալ կանոնները.

 

  • սնվել ռեժիմով,
  • ուտելիս չշտապել և ուտելիքը լավ ծամել,
  • խուսափել երկար ժամանակ (6-8 ժամ) քաղցած մնալուց,
  • կերակուրն ուտել գոլ վիճակում,
  • ճաշելուց անմիջապես հետո (հատկապես, երբ սնունդը ճարպոտ է) սառը ջուր չխմել,
  • չօգտագործել խիստ սառը խմիչքներ, 
  • խուսափել չափից ավելի կծու, թթու, այրող, աղի կերակրատեսակներ ու ոչ թարմ սննդամթերք ընդունելուց,
  • հրաժարվել ստամոքսի լորձաթաղանթի վրա կործանարար ներգործություն ունեցող վատ սովորությունից` ծխելուց (հատկապես խոցային հիվանդության ժամանակ), 
  • քաղցած վիճակում սուրճ չխմել և ընդհանրապես այն չչարաշահել:

 

Հեղինակ. պրոֆ. Մարտունի Մուրադյան
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 4.2009
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին

 


Ախտորոշիչ ծառայություններ Հայաստանում

 

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒ’Ն
Զանգահարեք հիմա′, ներկայացեք, որ տեղեկացված եք Med-practic.com կայքից և ստացեք զեղչ. մեծերի համար` 10%, մինչև 15 տ. երեխաների համար` 50%։

 

ԱԵՐՈՖԼԵՔՍ

ԱԵՐՈՖԼԵՔՍ     Ֆիզիկական կատարելագործման և շնչառական մարմնամարզության կենտրոն

ԻՐԻԴԻՈՍՔՐԻՆԻՆԳ   Աչքի ծիածանաթաղանթով  24 օրգանների ախտահարման մակարդակի  կանխարգելիչ ախտորոշման եղանակ ԻՐԻԴԻՈՍՔՐԻՆԻՆԳ   Աչքի ծիածանաթաղանթով  24 օրգանների ախտահարման մակարդակի  կանխարգելիչ ախտորոշման եղանակ

 

ԻՐԻԴԻՈՍՔՐԻՆԻՆԳ

Աչքի ծիածանաթաղանթով  24 օրգանների ախտահարման մակարդակի  կանխարգելիչ ախտորոշման եղանակ

Հասցե.

Երևան, Հր. Քոչար 21 շ.
(№11 պոլիկլինիկայի շենքում)
Երևան, Կոնդի փող., 8 տուն

Հեռախոս.

+374 10 27 15 50,

+374 10 52 13 63

Վեբ-կայք. aeroflex.am
 

 

 

Հետևե′ք

մեզ ֆեյսբուքում

 

 

Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Taguhi

10.02.2014

hetaqrqir er

Կարդացեք նաև

Ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքում
Ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքում

Ենթաստամոքսային գեղձը օրգան է, որը միաժամանակ կատարում է մարսողական և հորմոնային գործառույթներ: Այն չի վերականգնվում և դրա մասին պետք է հոգ տանել ժամանակին...

Առողջապահության լրատու 1-2.2013
Ճիշտ սնունդը կանխում է լեղապարկի քարերի առաջացումը
Ճիշտ սնունդը կանխում է լեղապարկի քարերի առաջացումը

Երբեմն  ոչինչ  չանելով` ցանկանում ենք զերծ մնալ լեղապարկի քարերից, և դա գրեթե նույնն է, ինչ առանց լցակայան այցելելու՝ հույս ունենալ, որ մեքենայի վառելիքը ճանապարհին չի վերջանա: Եթե Դուք իսկապես ցանկանում եք խուսափել լեղապարկի քարերից, ապա անհրաժեշտ է...

Սնունդը և առողջությունը Կանխարգելում և բուժում տանը
Փորափքանք: Պատճառը և բուժումը
Փորափքանք: Պատճառը և բուժումը

Փորի փքվածությունը (մեթեորիզմ) առաջանում է աղիներում գազերի կուտակման հետևանքով: Այս գործընթացը մշտապես տեղի է ունենում սննդի մարսման ընթացքում և դա նորմալ է, դա նշանակում է, որ փքվածության մասին խոսքը գնում է միայն այն ժամանակ, երբ գազերն սկսում են...

Դիսբակտերիոզը հղիության շրջանում
Դիսբակտերիոզը հղիության շրջանում

Սխալ սննդակարգ, խրոնիկ սթրեսներ, հակաբիոտիկների չարաշահում, վատ էկոլոգիա` այս ամենը մեգապոլիսների բնակիչների անբաժան մասնիկներն են: Աղիների միկրոֆլորայի խախտումները այդ բացասական գործոնների բազմաթիվ հետևանքներից...

Հղիություն, ծննդաբերություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Ինչպես տարրալուծել լեղապարկի քարերը
Ինչպես տարրալուծել լեղապարկի քարերը

Ինձ անհանգստացնում են լեղապարկիս քարերը (ամենամեծը 1 սմ տրամագծով է): Կցանկանայի իմանալ,  հնարավո՞ր է, արդյոք, առանց վիրահատության դրանք տարրալուծել: Կ.Քալանթարյան, ք.Գյումրի...

Առողջապահության լրատու 16-17.2012
Ռոտավիրուսային ինֆեկցիա
Ռոտավիրուսային ինֆեկցիա

Ինչպես բուժել աղիքային գրիպը: Ռոտավիրուսային ինֆեկցիան (ստամոքսային և աղիքային գրիպ) աղիքային ինֆեկցիաների ձևերից մեկն է, որով կարող են հիվանդանալ յուրաքանչյուր տարիքի մարդիկ...

Վարակաբանություն Առողջապահության լրատու 14-15.2012
Կայացել է Հայաստանում գաստրոէնտերոլոգների ասոցիացիայի առաջին նիստը
Կայացել է Հայաստանում գաստրոէնտերոլոգների ասոցիացիայի առաջին նիստը

Հոկտեմբերի 4-ին Էրեբունի Բիզնես Կենտրոնի Մեծ Մհեր սրահում կայացել է Հայաստանում գաստրոէնտերոլոգների ասոցիացիայի առաջին նիստը: Հանդիպումը նվիրված էր ասոցիացիայի կայացմանը, առաջիկա անելիքների, նախագծերի ու...

Իրադարձություններ Հայաստանում ԼՈՒՐԵՐ: Իրադարձություններ Հայաստանում Միջոցառումներ
Կույր աղիքն առաջարկել են բուժել հակաբիոտիկներով
Կույր աղիքն առաջարկել են բուժել հակաբիոտիկներով

Կույր աղիքի հեռացման վիրահատությունը, որպես բուժման հիմնական մեթոդ, կիրառվել է 1889 թվականից: Կարծիք կար, որ առանց վիրահատական միջամտության ինֆեկցման բարդությունների ռիսկը չափից ավելի բարձր է...

Բուժում Վիրաբուժություն Առողջապահության լրատու 12-13.2012
Լեղամուղներ. կողմ և դեմ կարծիքներ
Լեղամուղներ. կողմ և դեմ կարծիքներ

Ընդունված է կարծել, որ լեղամուղներն ինքնաբուժության անվտանգ միջոցներ են: Իրականում, դրանք հարկ է շատ զգուշությամբ օգտագործել: Իսկ ինչպես...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ Առողջապահության լրատու 10-11.2012
Դու այն ես, ինչ ուտում ես…
Դու այն ես, ինչ ուտում ես…

Մարսողությունը գործընթաց է, որը գիտելիքներ և ուշադրություն է պահանջում: Շատերը հիանալի գիտեն, որ աղիները մարսողական համակարգի մի մասն են, որոնց ֆունկցիան է սննդի լրացուցիչ մարսողությունը և սննդարար...

Առողջապահության լրատու 10-11.2012
Ի՞նչ է անորեքսիան
Ի՞նչ է անորեքսիան

Մինչ վերջերս էլ նորաձև էին չափազանց նիհար մոդելները: Շատ ու շատ աղջիկներ ու կանայք էին փորձում հետևել նրանց` հանուն ցանկալի չափսերի օրգանիզմը զրկանքների մատնելով: Ի դեպ, մտագարություն հիշեցնող այդ խանգարումները...

Գաստրոսկոպիա կարելի է կատարել երեք տարբեր եղանակով
Գաստրոսկոպիա կարելի է կատարել երեք տարբեր եղանակով

Նա, ում գեթ մեկ անգամ գաստրոսկոպիա է կատարվել, դրա մասին սարսափով է հիշում: Սակայն այժմ պացիենտներին ընտրության հնարավորություն է ընձեռվել. տհաճ բուժգործողությունը կարելի է կատարել երեք  եղանակով...

Առողջապահության լրատու 8-9.2012
Սննդակարգը կօգնի պանկրեատիտին
Սննդակարգը կօգնի պանկրեատիտին

Մի քանի ամիս առաջ ինձ մոտ քրոնիկական պանկրեատիտի սուր նոպա սկսվեց: Ստիպված էի սննդակարգ պահպանել, բայց, եթե փորձում եմ այն խախտել, ցավերն անմիջապես  վերսկսվում են, փորլուծություն և այլ տհաճ երևույթներ են դրսևորվում: Ի՞նչ խորհուրդ կտաք:

Յու.Աթայան, ք.Վանաձոր...

ԼՈՒՐԵՐ: Սննդակարգեր Առողջապահության լրատու 8-9.2012
Փորլուծ
Փորլուծ

Դողէրոցքը կամ ստամոքսի խանգարումը հաճախ վարակիչ մանրէներով է պայմանավորված: Դողէրոցք նշանակում է, որ օրգանիզմում ինչ-որ տեղ վարակ կա: Երբ բարձր ջերմություն ու միաժամանակ նաև ստամոքսի խանգարում...

Վարակաբանություն Թերապիա
Ինչպես խուսափել ստամոքսի քաղցկեղից
Ինչպես խուսափել ստամոքսի քաղցկեղից

Ստամոքսի քաղցկեղը քաղցկեղային հիվանդությունների ընդհանուր կառուցվածքում 2-4-րդ տեղն է գրավում: Օրինակ, Ճապոնիայում ստամոքսի քաղցկեղից մահացությունը կազմում է 40%...

Ուռուցքաբանություն Կանխարգելում և բուժում տանը Առողջապահության լրատու 4-5.2012

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Բելառուսի ազգային ուռուցքաբանության կենտրոնի ճառագայթաբանության ծառայության ղեկավար Վալենտին Դզյուբան«Ամենատպավորիչ դեպքերն ինձ համար ուռուցքների կանգը կամ անհետացումն է` առանց որևէ բուժման կամ միջամտության». Վալենտին Դզյուբան...

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ