Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Վարակաբանություն

Բոլոր անհրաժեշտ տեղեկությունները՝ աշխարհի ամենամահաբեր վիրուսի՝ Էբոլայի մասին. med.news.am

Բոլոր անհրաժեշտ տեղեկությունները՝ աշխարհի ամենամահաբեր վիրուսի՝ Էբոլայի մասին. med.news.am

«Էբոլա» անունը սարսափելի երեւակայական պատկերներ է ծնում՝ ցավից գալարվող եւ բոլոր հնարավոր անցքերից արյունահասող աֆրիկացիներ, որոնց հաշված օրերի ընթացքում վախճան է սպասվում: Այս երեւակայական սցենարը թերեւս այնքան էլ հեռու չէ իրականությունից, բայց եւ այնպես, հարկավոր է նշել, որ վիրուսի հեռավոր երկրներ տարածման հավանականությունը նվազագույն է գնահատվում, հաղորդում է Medical Daily-ն:

 

Ներկայումս Արեւմտյան Աֆրիկայի երկրներում բռնկված համաճարակը վիրուսի ամենամահաբեր դրսեւորումն է: Ընթացիկ տարվա փետրվար ամսից ի վեր հեմոռագիկ տենդն ավելի քան 900 մարդու կյանք է խլել: Այդուհանդերձ, վարակվածների երրորդ մասին, շնորհիվ տարատեսակ փորձարարական բուժամիջոցների, հաջողվել է փրկվել մահացու վիրուսի ճիրաններից: Նրանց թվում են երկու ամերիկացիներ՝ դոկտոր Քենթ Բրենթլին եւ բուժքույր Նենսի Րայթբոլը, ովքեր ներկայումս Ատլանտայի բուժհաստատություններից մեկում են գտնվում եւ դանդաղ ապաքինման նշաններ են ցույց տալիս:

 

Էբոլան մասնավորապես իր արագագործությամբ է սարսափեցնում: ԱՄՆ բնակիչների թվում քիչ չեն նրանք, որոնց հիվանդությունների վերահսկման եւ կանխարգելման կենտրոնի երկու վարակված համերկրացիներին երկիր վերադարձնելու մասին որոշումը մեծ դժգոհություն է պատճառել: Սակայն նախքան վիրուսի հեռավոր երկրներ տարածման շուրջ մտահոգվելը հարկավոր է հասկանալ, թե ինչպես է այն մարդու օրգանիզմ ներթափանցում եւ մի շարք այլ կարեւոր տեղեկությունների տիրապետել:

 

Վիրուսի ծագումնաբանությունը

 

Թեւ գիտնականները միանշանակ վստահ չեն, թե որտեղից է Էբոլան սկիզբ առել, բայց եւ երկու կարծիք չի կարող լինել այն մասին, որ խոսքը Աֆրիկայի արեւադարձային անտառների մասին է, եւ որ չղջիկները կարող են հիվանդության վարակը կրել՝ առանց որեւէ ախտանշան դրսեւորելու: Աֆրիկյան երկրներում որսորդները հաճախ են վայրի կենդանիների մսով սնվում, եւ եթե ուտեսն անվտանգ եղանակով չի պատրաստվում, ապա կենդանուց վիրուսի մարդու օրգանիզմ ներթափանցումը, իսկ այունհետեւ հատկապես գյուղական բնակավայրերում տարածումն ընդամենը ժամանակի հարց է դառնում:

 

Վիրուսով վարակման առաջին դեպքը 1976թ. է արձանագրվել, երբ երկու կենտրոնական աֆրիկյան պետություններում՝ Զաիրում (ներկայումս՝ Կոնգոյի դեմոկրատական հանրապետություն) եւ Սուդանում հիվանդության համաճարակ էր բռնկվել: Վարակման առաջին դեպքերը Էբոլա գետի մերձափնյա բնակչության մոտ են ախտորոշվել, որտեղից էլ հիվանդության անվանումն է սերում: Ընդ որում, վիրուսի մի քանի շտամեր գոյություն ունեն, որոնցից ամենամահաբերը Զաիրի էբոլավիրուսն է՝ հենց այն, ինչը ներկայումս Արեւմտյան Աֆրիկայի մի շարք երկրների բնակչության կյանքը սպառնալիքի տակ է պահում: Վիրուսի ազդեցությամբ հրահրված հիվանդությունը «Էբոլա հեմոռագիկ տենդ» անվանումն է ստացել եւ վարակված բնակչության 50-90%-ին գերեզման հասցնելու ներուժ է դրսեւորում:

 

Մարդուց մարդ տարածման համար մարմնի հեղուկ զանգվածների՝ արյան, փսխուքի կամ սեռական արտադրության հետ անմիջական շփում է հարկավոր: Հիվանդ մարդուն մոտ կանգնելու հետեւանքով վարակման դեպք դեռեւս չի արձանագրվել: Գոյություն ունեն բազմաթիվ այլ վարակիչ հիվանդություններ, մասնավորապես, սուր ծանր շնչառական համախտանիշը, որոնք ավելի հեշտ՝ օդակաթիլային ճանապարհով են տարածվում:

 

Վարակման մասին

 

Վարակված մարդու մոտ հիվանդության ախտանշանները 2-21 օրերի ընթացքում կարող են ի հայտ գալ: Նախնական փուլում խոսքը գլխացավի, ախորժակի կորստի, տենդի եւ կոկորդի ցավի մասին է: Էբոլա վիրուսը մարդու իմունային համակարգի ուղղությամբ հարձակում գործելու եւ T-լիմֆոցիտային բջիջները (որոնք նաեւ ՄԻԱՎ-ի դեպքում են հարվածն իրենց վրա վերցնում) ոչնչացնելու ծրագրավորում ունի: Ընդ որում, հիշյալ իմունային արձագանքի առկայություն ապահովող բջիջներին կենդանությունից զրկելու հարցում Էբոլան, ՄԻԱՎ-ի հետ համեմատությամբ, անհամեմատ ավելի արդյունավետ է գործում: Կարճ ժամանակ անց հիվանդը մարմնի բոլոր հատվածներում ցավ է զգում: Շրջապատող մարդկանց համար  խիստ վարակիչ այս փուլում նաեւ փսխումն ու փորլուծությունն են ի հայտ գալիս: Հաջորդող շաբաթը շրջադարձային է այն տեսանկյունից, թե արդոք վիրուսը կարող է «ցիկոտինի փոթորիկ» անունը ստացած ամենավատ ու վերջին փուլի առաջացումը հրահրել եւ հիվանդի համար մահվան ելք «ապահովել»: 

 

«Ցիկոտինի փոթորիկը»

 

Սա ամենասարսափելի պահն է, երբ հիվանդի առողջական վիճակի կտրուկ վատթարացում է նկատվում: Խոսքը մի իրավիճակի մասին է, երբ իմունային համակարգը սկսում է բոլոր օրգանների վրա հարձակվել, արյունատար անոթներ «պայթեցնել» եւ այդ կերպ ներքին ու արտաքին արյունահոսություն հրահրել՝ արյունն անգամ աչքերից է հոսում: «Սա ինֆեկցիոն առումով գագաթնային կետն է համարվում, երբ վիրուսը պատրաստ է հաջորդ զոհին գտնել», - նշել է Լանքասթերի համալսարանի դասախոսական անձնակազմի անդամ Դերեք Գեդերերը:

 

Բուժում

 

Էբոլայի դեմ հստակ մշակված բուժամիջոց չի գործում, եւ, մինչ գիտնականները փորձում են արդյունավետ պատվաստանյութ մշակել, Աֆրիկայի աղքատ, գյուղական բնակավայրերը պարզագույն խնամքի հույսին են մնացել: Խոսքը, մասնավորապես, պերօրալ ռեհիդրացիայի մասին է, երբ ծանր փորլուծության արդյունքում ջրազրկված օրգանիզմը հեղուկներով եւ էլեկտրոլիտներով սնուցելու փորձ է արվում:  Օժանդակ խնամքի եղանակներից է նաեւ պրոկոագուլյանտների կիրառումը՝ արյունահոսությունը դադարեցնելու նպատակով, թթվածնի մակարդակի եւ ցավի վերահսկումը, ինչպես նաեւ երկրորդական վարակների դեմ դեղամիջոցների նշանակումը:

 

Թեեւ հիվանդության դեմ պատվաստանյութի հայտնաբերման նպատակով ներկայումս ընթացքի մեջ գտնվող գիտահետազոտական աշխատանքները դեռեւս նախնական փուլերում են գտնվում, բժիշկները որոշ դեպքում փորձարարական դեղամիջոցների օգնությանն են դիմել՝ այս կամ այն հիվանդի կյանքը փրկելու նպատակով: Ասվածը, մասնավորապես, վերը հիշատակված երկու ամերիկացիներին է վերաբերում, որոնց համար ԱՄՆ-ից ZMapp անունը կրող սրվակներ էին խիստ գաղտնի պայմաններում ուղարկվել: Դոկտոր Բրենթլին դեղամիջոցի առաջին չափաբաժինը վարակումից ինը օր անց էր ստացել: Ներարկմանը հաջորդող մեկ ժամը վճռորոշ դրական ազդեցություն է ունեցել նրա առողջական վիճակի վրա: Իսկ Նենսի Րայթբոլի պարագայում ապաքինման նշաններն այդչափ ակնհայտ չէին:

 

Դրական արդյունքներ ցույց տված եւս մեկ բուժամիջոց գոյություն ունի. խոսքը արյան փոխներարկմանն ու հակամարմիններին է վերաբերում: Էբոլա վիրուսի ճիրաններից փրկված հիվանդի՝ հակամարմիններով լի արյունը վարակված մարդուն փոխներարկելով՝ հնարավոր է վարակի դեմ արդյունավետ պայքար խթանել: Համենայն դեպս, այս եղանակով 1995թ. Կոնգոյի դեմոկրատական հանրապետության տարածքում բռնկված համաճարակի ճիրաններից հնարավոր է եղել 8 հիվանդներից 7-ին փրկել: Նախքան ԱՄՆ-ից ստացված շիճուկի օգնությանը դիմելը դոկտոր Բրենթլին արյան փոխներարկում էր ստացել մի 14-ամյա տղայից, ում կյանքը հենց ինքը՝ բժիշկն էր փրկել: Այդուհանդերձ, ԱՄՆ երկու քաղաքացիները շարունակում են ամերիկյան բուժհաստատության մեկուսարանում մնալ եւ պարբերաբար մանրազննին հետազոտության են ենթարկվում:

 

Ապաքինում

 

Էբոլայից փրկված հիվանդները դեռեւս որոշ ժամանակ կարող են վարակման վտանգ ներկայացնել, ուստի եւ մեկուսացման կարիք ունեն: Խոսքը, մասնավորապես, վիրուսի սեռական ճանապարհով փոխանցման սպառնալիքի մասին է, ինչը ապաքինման առաջին նշանների երեւան գալուց հետո դեռեւս 40 օրերի ընթացքում կարող է արդիական լինել: Մեկուսացման ենթարկված հիվանդի հագուստը, կենցաղային եւ անձնական իրերն այրման ենթակա են: Այդուհանդերձ, աֆրիկացիներից շատերը լիարժեք ապաքինվելուց հետո էլ չեն կարողանում կյանքի բնականոն հունը վերականգնել. շատերը կորցնում են նախկին աշխատանքը եւ «վարակվածի» խարանը կրում: Նրանցից ոմանք առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության քարոզչական արշավներին են կամավոր անդամագրվում՝ հիվանդության մասին տեղեկություններ տարածելու եւ խարանից ազատվելու համար:

Սկզբնաղբյուր. med.news.am
Լուսանկարը. med.news.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Վիրուսներն ու մանրէները` քաղցկեղի պատճառ
Վիրուսներն ու մանրէները` քաղցկեղի պատճառ

Որոշ միկրոօրգանիզմներ, ընկնելով մարդու օրգանիզմ, կարող են նպաստել քաղցկեղի առաջացմանը: Ընդ որում, որոշ վտանգավոր վարակներ այժմ շատ տարածված են, իսկ վերջիններիս կրողները հաճախ նույնիսկ չեն էլ կռահում, որ իրենց առողջությունը...

Ուռուցքաբանություն
Սեռական հերպես (Genital Herpes). urolog.am
Սեռական հերպես (Genital Herpes). urolog.am

Սեռական օրգանների հերպեսային ախտահարման հարուցիչը հասարակ հերպես վիրուսն է (ՀՀՎ): Գոյություն ունի հերպես վիրուսի երկու տեսակ՝ տիպ 1-ը առավելապես ախտահարում է մաշկը և շրթունքների, աչքի, քթի լորձաթաղանթները...

Ուրո-անդրոլոգիա
Ինֆեկցիոն հիվանդությունները և սեզոնայնությունը. հարցազրույց «Արմենիա» ԲԿ վարակաբան Նաիրա Ծատուրյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
Ինֆեկցիոն հիվանդությունները և սեզոնայնությունը. հարցազրույց «Արմենիա» ԲԿ վարակաբան Նաիրա Ծատուրյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Կա՞ն ինֆեկցիոն հիվանդություններ, որոնց հավանականությունը և հանդիպման հաճախականությունը վերջին տարիներին առավել հաճախ է...

Բժշկի ընդունարանում
Եղունգների սնկային խնդիրների բուժման ժողովրդական միջոցներ. ankakh.com
Եղունգների սնկային խնդիրների բուժման ժողովրդական միջոցներ. ankakh.com

Երկրագնդի բնակչության կեսը տառապում է սնկային այս կամ այն հիվանդությունից: Երբեմն այն կարող է սուր չարտահայտվել, սակայն բազում անհարմարություններ պատճառել, և մնում է հարմարվել դրան` առանց լուրջ քայլեր ձեռնարկելու...

Մարմնի խնամք
Մրսածության և` գրիպի ժամանակ կիրառվող հին բաղադրատոմս. 168.am
Մրսածության և` գրիպի ժամանակ կիրառվող հին բաղադրատոմս. 168.am

Սխտորը բնական հակաբիոտիկ է, որը հարուստ է B վիտամինով, հակաօքսիդանտներով, այնպիսի հանքանյութերով, ինչպիսիք են ցինկն ու սելենը։ Դա է պատճառը, որ այն լավ միջոց է գրիպի ու մրսածության դեմ։ Budetezdorovy.ru-ն գրում է, որ այն...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Բնական միջոցներ հերպեսի դեմ. 168.am
Բնական միջոցներ հերպեսի դեմ. 168.am

Հերպեսը բավականին տարածված խնդիր է։ Fithacker.ru-ն գրում է, որ վարակը կարող է տարիներով մնալ արյան մեջ, իսկ որոշակի պահի, երբ իմունային համակարգը թուլանա, կարող է արտահայտվել մաշկին՝ ցանի տեսքով։ Կայքի փոխանցմամբ...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
ՀՀ ԱՆ. Վտանգավոր է արդյո՞ք «Գարդասիլ» պատվաստանյութը՝ առասպել, թե՞ ճշմարտություն
ՀՀ ԱՆ. Վտանգավոր է արդյո՞ք «Գարդասիլ» պատվաստանյութը՝ առասպել, թե՞ ճշմարտություն

2017 թվականի դրությամբ ամբողջ աշխարհում կատարվել է ՄՊՎ-ի դեմ պատվաստանյութի մոտ 270 միլիոն դեղաչափ: Պատվաստանյութի վերաբերյալ հրապարակումների մեծ մասում փաստարկված է, որ պատվաստանյութից...

Սնկային վարակների դեմ պայքարի միջոցներ տան պայմաններում. 168.am
Սնկային վարակների դեմ պայքարի միջոցներ տան պայմաններում. 168.am

Կանդիդոզ տեսակի սունկն ամենահաճախ հանդիպող սնկային վարակներից  է: Լակտոբացիլուս ացիդոֆիլուսն ամենահայտնի  մարնէն է, որը կարգավորում է սնկերի աճը...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
ՀՀ ԱՆ. Խորհուրդներ աղիքային վարակներից խուսափելու համար
ՀՀ ԱՆ. Խորհուրդներ աղիքային վարակներից խուսափելու համար

Սկսվում է տարվա եղանակային տաք շրջանը: Աղիքային վարակներից խուսափելու նպատակով ՀՀ առողջապահության նախարարությունը հանրությանը, ջրամատակարարում իրականացնող, սննդամթերքի ոլորտի...

Օգտակար խորհուրդներ
ՀՀ ԱՆ. Ինչ պետք է իմանալ հեպատիտ Բ-ի պատվաստումների մասին
ՀՀ ԱՆ. Ինչ պետք է իմանալ հեպատիտ Բ-ի պատվաստումների մասին

Ամբողջ աշխարհում տարեկան 1.4 մլն մարդ մահանում է վիրուսային հեպատիտներից, դրանց հետևանքով առաջացած լյարդի ցիռոզից և քաղցկեղից: 1999 թվականին Հայաստանում ներդրվեցին հեպատիտ Բ-ի դեմ կանխարգելիչ պատվաստումները...

ՀՀ ԱՆ. Կատաղություն. զգուշացե՛ք այդ հիվանդությունից
ՀՀ ԱՆ. Կատաղություն. զգուշացե՛ք այդ հիվանդությունից

Կատաղությունը  սուր վիրուսային զոոնոզ հիվանդություն է` կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտահարումներին բնորոշ ախտանշաններով: Դրանք են` լուսավախությունը և ջրավախությունը: Մարդու մոտ կլինիկական այս...

10 հետաքրքիր փաստ տուբերկուլոզի մասին. news.am
10 հետաքրքիր փաստ տուբերկուլոզի մասին. news.am

1. Տուբերկուլոզի հարուցիչներն են Mycobacterium tuberculosis complex խմբի միկրոբակտերիաները: Դրանք փոխանցվում են օդակաթիլային ճանապարհով հիվանդի խոսելու, հազալու եւ փռշտալու...

Ինչպե՞ս պաշտպանվել կարմրուկից. news.am
Ինչպե՞ս պաշտպանվել կարմրուկից. news.am

Կարմրուկը շատ վարակիչ շնչառական հիվանդություն է, որն օդակաթիլային ճանապարհով է փոխանցվում: Մասնագետների խոսքով, կարմրուկն այնքան վարակիչ է, որ հիվանդությամբ վարակվում է հիվանդին շրջապատող...

Կանխարգելում
Ինչպե՞ս հղիության ընթացքում չվարակվել լիստերիոզով. 9 խորհուրդ. news.am
Ինչպե՞ս հղիության ընթացքում չվարակվել լիստերիոզով. 9 խորհուրդ. news.am

Լիստերիոզը բավականին վտանգավոր վարակ է, որով հիվանդանալու հավանականությունը հղիության ժամանակ 13 անգամ մեծանում է...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա ԼՈՒՐԵՐ: Հղիություն, ծննդաբերություն Լրահոս կանանց համար
C եւ D վիտամինները եւ գրիպի կանխարգելումը
C եւ D վիտամինները եւ գրիպի կանխարգելումը

Կարո՞ղ են արդյոք C եւ D վիտամինները կանխարգելել գրիպը: Ո՛չ, պնդում է Fox News ալիքի Health News-ի գլխավոր խմբագիր, բժիշկ Մէննի Ալվարեսը՝ պատասխանելով հեռուստադիտողի հարցին...

Վիտամիններ և միներալներ Թերապիա

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ