Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Վարակաբանություն

Բրուցելոզ

Բրուցելոզ

Բրուցելոզը գյուղատնտեսական կենդանիներից մարդուն փոխանցվող վարակիչ հիվանդություն է։ Նրանով հիվանդանում են բոլոր ընտանի կենդանիները` խոշոր և մանր եղջերավորները, խոզերը, ուղտերը, ձիերը, շները, ինչպես նաև թռչունները։


Հիվանդության հարուցիչը անզեն աչքով ոչ տեսանելի մանրէն` բրուցելան է։ Այն հայտնաբերել է անգլիացի բժիշկ Բրյուսը, 1886 թ., Մալթա կղզում։


Հիվանդությունը ԽՍՀՄ է ներթափանցել 19-րդ դարի 20-ական թվականներին, իսկ հարուցիչն առաջին անգամ անջատվել է 1923-ին։


Մարդկանց համար վարակի աղբյուրը հիմնականում բրուցելոզով հիվանդ գյուղատնտեսական կենդանիներն են։ Վիժելու և ծնելու ժամանակ դրանց ընկերքի ու պտղաջրերի հետ արտազատվում են մեծ քանակությամբ բրուցելաներ, որոնք վարակում են շրջապատը` հողը, անասնակերը և տարբեր առարկաներ։ Հարուցիչները հողի, գոմաղբի, բրդի մեջ իրենց կենսունակությունը պահպանում են 3-4 ամիս։ Հիվանդ կենդանուց արտազատված բրուցելաներն արտաքին միջավայրում չեն բազմանում, բայց երկար ժամանակ մնում են կենսունակ ու, տարբեր ճանապարհներով մուտք գործելով կենդանու և ընկալունակ մարդու օրգանիզմ, սկսում են բազմանալ։


Մարդիկ բրուցելոզով վարակվում են հիվանդ կենդանու մսից, բրդից, կաթից և կաթնամթերքից։ Առավել վտանգավոր են ոչխարի և այծի հում կաթն ու թարմ պանիրը։ Բրուցելաները վերջինիս մեջ իրենց կենսունակությունը պահպանում են մինչև 60, կաթի մեջ` 45 օր, իսկ կարագի մեջ` 2-3 շաբաթ։ Վարակի տարածմանը նպաստում է նաև կենդանիների արտաթորանքով վարակված ջուրը, որի մեջ բրուցելաները կենսունակ են մնում մինչև 42 օր։


Վարակումից հետո հիվանդության գաղտնի շրջանը, կախված հարուցիչների ակտիվությունից և քանակից, տևում է 1-4 շաբաթից մինչև 2-3ամիս։ Լորձաթաղանթների և մաշկի վնասվածքների միջոցով ներթափանցած բրուցելաներն օրգանիզմում տարածվում են ավշային ուղիներով` նախ ախտահարելով ավշային հանգույցները և ապա տեղակայվում տարբեր օրգանների հյուսվածքներում, առաջացնելով դրանց զգայունության բարձրացում և ալերգիկ երևույթներ։


Գաղտնի շրջանին հաջորդում է հիվանդության կլինիկական երևույթների զարգացումը, որը կարող է ընթանալ բուռն, միջին կամ թույլ արտահայտված ինտենսիվությամբ։ Հիվանդության դանդաղ զարգացման դեպքում հիմնական ախտանիշներն են ընդհանուր թուլությունը, ջարդվածությունը, քնի խանգարումը, աշխատունակության անկումը, տարբեր հոդերի, մկանների, գոտկային շրջանի ցավերը։ Աստիճանաբար բարձրանում է մարմնի ջերմաստիճանը, ի հայտ են գալիս մանրէային թույների ազդեցության նշանները, որոնք զուգորդվում են դողով, քրտնարտադրությամբ, աստիճանաբար մեծանում են լյարդի, փայծաղի չափսերը։


Արագ զարգացման դեպքում հիվանդության առաջին-երկրորդ օրերին ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև 390C և ավելի, որին նախորդում է արտահայտված դողը, սարսուռը, ապա առատ քրտնարտադրությունը։ Այս տենդային վիճակը շարունակվում է մի քանի օր, բայց կարող է տևել 3-4 շաբաթ` արդեն ալիքաձև տատանվող կլինիկական ընթացքով։ Այս դեպքում հիվանդի վիճակը, չնայած տանջող գլխացավին, հոդամկանացավերին և քնի խանգարմանը, լինում է համեմատաբար բավարար։ Նման խաբուսիկ վիճակը հաճախ դժվարացնում է բրուցելոզի կլինիկական տարբերակիչ ախտորոշումը։


Ենթասուր կլինիկա ունեցող բրուցելոզը կրկնվող և խրոնիկական հակում ունի, որի ժամանակ ախտանիշները (ջերմաստիճանի բարձրացում, հոդացավեր, հոգնածություն և այլն) ավելի թույլ են արտահայտված և մշտական բնույթ չեն կրում։ Սակայն դրանք կարող են խորանալ, ընդգրկելով ոչ միայն մարմնի ամբողջ հենաշարժական համակարգը, այլև ախտահարել տարբեր օրգաններ։


Ախտորոշման համար կիրառվում են արյան շիճուկի, հոդերում կուտակված հեղուկի լաբորատոր հետազոտության մեթոդները, որոնք կարող են զուգակցվել, բացահայտելով նաև հարուցչի տեսակը։


Լայնորեն ընդունված է կիրառել բրուցելոզային, մաշկային ալերգիկ փորձը, որը կարող է օգնել հայտնաբերելու նաև տարիներ առաջ հիվանդացածներին։ Այն կարող է դրական պատասխան տալ նաև բրուցելոզային կենդանի վակցինայով պատվաստված լինելու դեպքում։
Այժմ մի քանի խոսք կանխարգելման մասին։ Հակաբրուցելոզային պայքարի կազմակերպումը հասարակական ու պետական նշանակություն ունեցող խնդիր է։ Նրա նպատակն առաջին հերթին անասնապահական տնտեսությունները վարակից պահպանելն է, ապա բրուցելոզի տեսակետից անապահով տնտեսություններն առողջացնելը և, վերջապես` մարդկանց այդ հիվանդությունից զերծ պահելը։


Սննդամթերքի միջոցով վարակի փոխանցումը կանխելու նպատակով յուրաքանչյուր քաղաքացի կաթն ու կաթնամթերքը պետք է գնի խանութներից, որովհետև դրանք վաճառքի են հանվում միայն համապատասխան ջերմային մշակումից (պաստերիզացիա) հետո։ Մասնավոր մենատնտեսից կաթնամթերք գնելիս վաճառողից պետք է պահանջել կենդանու ստուգված և առողջ լինելու վերաբերյալ անասնաբույժի տված վկայականը։ Պատահական մարդկանցից գնած հում կաթը կարելի է օգտագործել միայն լավ եռացնելուց հետո։ Բրուցելոզով հիվանդ կենդանու մսից չի կարելի խորոված, կոտլետ, քյաբաբ պատրաստել կամ առանց լավ եփելու ուտել, քանի որ դրանք կարող են կենսունակ հարուցիչներ պարունակել։ Այս տեսակետից մասնավոր մարդկանցից գնած միսը միշտ պետք է վտանգավոր համարել, եթե վաճառքի համար չկա անասնաբույժի կողմից տրված վկայական։ Նման դեպքում չի բացառվում բրուցելոզով հիվանդ կենդանիների մսի միջոցով փոխանցվող մի շարք այլ հիվանդություններով վարակվելու հնարավորությունը։ Կասկածելի, չստուգված միսն օգտագործելու դեպքում անհրաժեշտ է լավ եփել, ապա տապակել։


Բրուցելոզով վարակումը կանխելու նպատակով անհրաժեշտ է միսը գնել այն օբյեկտներից, որտեղ գոյություն ունի անասնաբուժական հսկողություն։


Ավելի հեշտ է կանխել բրուցելոզով վարակումը, քան բուժել հաճախ խրոնիկական բնույթ կրող այդ հիվանդությունը։

Հեղինակ. Ա.Խ.
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 01.2009
Աղբյուր. med-practic.com
Լուսանկարը. novostivl.ru
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Մեդ-Պրակտիկ

07.03.2016

Հարգելի AGASI, բարև Ձեզ: Դուք չեք նշել, կոնկրետ ինչ մասնագետի կարիք ունեք: Մեր կայքի "Բժիշկներ"  բաժնում կարող եք ըստ մասնագիտության ընտրել Ձեր ցանկացած բժշկին և անմիջապես կապ հաստատել նրա հետ:

AGASI

13.02.2016

Xntrumeynk tal barcvorak bjshki tvalner,xorrtakcvelu hamar.

Անուշ

18.02.2015

Ես շատ շնոհակալ եմ տեղեկատվության համար, ընքերցելով բավականին ինֆորմացիա ունեցա.Ուզում եմ իմանալ բրուցելիոզ հիվանդությունը անցնող է, վերանում է մարդու մոտ, թե անհրաժեշտ է բուժումը անընդհատ կրկնել.Եվ ինչ է սպասվում այդպիսի հիվանդներին. Նախապես շնորհակալություն. !

Կարդացեք նաև

Ցիտոմեգալովիրուս (CMV). urolog.am
Ցիտոմեգալովիրուս (CMV). urolog.am

Ցիտոմեգալիայի վիրուսը կարող է պատճառ հանդիսանալ տարբեր լուրջ վարակների առաջացման համար: Շատ հիանդություններ, այդ թվում ռետինիտը, կարող է զարգանալ ՄԻԱՎ վարակակիրների և հազվադեպ նաև օրգանների փոխպատվաստում տարած...

Վեներաբանություն
Բրուցելոզ.abmed.am
Բրուցելոզ.abmed.am

Հետազոտության մեթոդը. իմունաֆերմենտային հետազոտություն (ԻՖՀ)

Ինչպիսի՞ կենսանյութ կարելի է կիրառել հետազոտության համար...

Ասկարիդոզ. abmed.am
Ասկարիդոզ. abmed.am

Ascaris lumbricoides, Ig. սա ասկարիդով (ասկարիդոզ առաջացնող հելմինթներով, որդերով) մարդու վարակման ցուցանիշներից մեկն է...

Վիրուսներն ու մանրէները` քաղցկեղի պատճառ
Վիրուսներն ու մանրէները` քաղցկեղի պատճառ

Որոշ միկրոօրգանիզմներ, ընկնելով մարդու օրգանիզմ, կարող են նպաստել քաղցկեղի առաջացմանը: Ընդ որում, որոշ վտանգավոր վարակներ այժմ շատ տարածված են, իսկ վերջիններիս կրողները հաճախ նույնիսկ չեն էլ կռահում, որ իրենց առողջությունը...

Ուռուցքաբանություն
Սեռական հերպես (Genital Herpes). urolog.am
Սեռական հերպես (Genital Herpes). urolog.am

Սեռական օրգանների հերպեսային ախտահարման հարուցիչը հասարակ հերպես վիրուսն է (ՀՀՎ): Գոյություն ունի հերպես վիրուսի երկու տեսակ՝ տիպ 1-ը առավելապես ախտահարում է մաշկը և շրթունքների, աչքի, քթի լորձաթաղանթները...

Ուրո-անդրոլոգիա
Ինֆեկցիոն հիվանդությունները և սեզոնայնությունը. հարցազրույց «Արմենիա» ԲԿ վարակաբան Նաիրա Ծատուրյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
Ինֆեկցիոն հիվանդությունները և սեզոնայնությունը. հարցազրույց «Արմենիա» ԲԿ վարակաբան Նաիրա Ծատուրյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Կա՞ն ինֆեկցիոն հիվանդություններ, որոնց հավանականությունը և հանդիպման հաճախականությունը վերջին տարիներին առավել հաճախ է...

Բժշկի ընդունարանում
Եղունգների սնկային խնդիրների բուժման ժողովրդական միջոցներ. ankakh.com
Եղունգների սնկային խնդիրների բուժման ժողովրդական միջոցներ. ankakh.com

Երկրագնդի բնակչության կեսը տառապում է սնկային այս կամ այն հիվանդությունից: Երբեմն այն կարող է սուր չարտահայտվել, սակայն բազում անհարմարություններ պատճառել, և մնում է հարմարվել դրան` առանց լուրջ քայլեր ձեռնարկելու...

Մարմնի խնամք
Մրսածության և` գրիպի ժամանակ կիրառվող հին բաղադրատոմս. 168.am
Մրսածության և` գրիպի ժամանակ կիրառվող հին բաղադրատոմս. 168.am

Սխտորը բնական հակաբիոտիկ է, որը հարուստ է B վիտամինով, հակաօքսիդանտներով, այնպիսի հանքանյութերով, ինչպիսիք են ցինկն ու սելենը։ Դա է պատճառը, որ այն լավ միջոց է գրիպի ու մրսածության դեմ։ Budetezdorovy.ru-ն գրում է, որ այն...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Բնական միջոցներ հերպեսի դեմ. 168.am
Բնական միջոցներ հերպեսի դեմ. 168.am

Հերպեսը բավականին տարածված խնդիր է։ Fithacker.ru-ն գրում է, որ վարակը կարող է տարիներով մնալ արյան մեջ, իսկ որոշակի պահի, երբ իմունային համակարգը թուլանա, կարող է արտահայտվել մաշկին՝ ցանի տեսքով։ Կայքի փոխանցմամբ...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
ՀՀ ԱՆ. Վտանգավոր է արդյո՞ք «Գարդասիլ» պատվաստանյութը՝ առասպել, թե՞ ճշմարտություն
ՀՀ ԱՆ. Վտանգավոր է արդյո՞ք «Գարդասիլ» պատվաստանյութը՝ առասպել, թե՞ ճշմարտություն

2017 թվականի դրությամբ ամբողջ աշխարհում կատարվել է ՄՊՎ-ի դեմ պատվաստանյութի մոտ 270 միլիոն դեղաչափ: Պատվաստանյութի վերաբերյալ հրապարակումների մեծ մասում փաստարկված է, որ պատվաստանյութից...

Սնկային վարակների դեմ պայքարի միջոցներ տան պայմաններում. 168.am
Սնկային վարակների դեմ պայքարի միջոցներ տան պայմաններում. 168.am

Կանդիդոզ տեսակի սունկն ամենահաճախ հանդիպող սնկային վարակներից  է: Լակտոբացիլուս ացիդոֆիլուսն ամենահայտնի  մարնէն է, որը կարգավորում է սնկերի աճը...

Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
ՀՀ ԱՆ. Խորհուրդներ աղիքային վարակներից խուսափելու համար
ՀՀ ԱՆ. Խորհուրդներ աղիքային վարակներից խուսափելու համար

Սկսվում է տարվա եղանակային տաք շրջանը: Աղիքային վարակներից խուսափելու նպատակով ՀՀ առողջապահության նախարարությունը հանրությանը, ջրամատակարարում իրականացնող, սննդամթերքի ոլորտի...

Օգտակար խորհուրդներ
ՀՀ ԱՆ. Ինչ պետք է իմանալ հեպատիտ Բ-ի պատվաստումների մասին
ՀՀ ԱՆ. Ինչ պետք է իմանալ հեպատիտ Բ-ի պատվաստումների մասին

Ամբողջ աշխարհում տարեկան 1.4 մլն մարդ մահանում է վիրուսային հեպատիտներից, դրանց հետևանքով առաջացած լյարդի ցիռոզից և քաղցկեղից: 1999 թվականին Հայաստանում ներդրվեցին հեպատիտ Բ-ի դեմ կանխարգելիչ պատվաստումները...

ՀՀ ԱՆ. Կատաղություն. զգուշացե՛ք այդ հիվանդությունից
ՀՀ ԱՆ. Կատաղություն. զգուշացե՛ք այդ հիվանդությունից

Կատաղությունը  սուր վիրուսային զոոնոզ հիվանդություն է` կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտահարումներին բնորոշ ախտանշաններով: Դրանք են` լուսավախությունը և ջրավախությունը: Մարդու մոտ կլինիկական այս...

10 հետաքրքիր փաստ տուբերկուլոզի մասին. news.am
10 հետաքրքիր փաստ տուբերկուլոզի մասին. news.am

1. Տուբերկուլոզի հարուցիչներն են Mycobacterium tuberculosis complex խմբի միկրոբակտերիաները: Դրանք փոխանցվում են օդակաթիլային ճանապարհով հիվանդի խոսելու, հազալու եւ փռշտալու...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ