Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Վարակաբանություն

Տուբերկուլոզն այսօր

Օֆլոքսացինի շարքի դեղեր, կապրեոմիցին, ՊԱՍԿ, պրոտիոնամիդ), որոնք այժմ կիրառվում են միայն Երևանի Շենգավիթի, Մալաթիա-Սեբաստիայի, Դավիթաշենի, Աջափնյակի ¥փորձարարական¤ համայնքներում բնակվող հիվանդների բուժման համար։

 

2007թ. մարտի 23-ին տուբերկուլոզի դեմ պայքարի միջազգային օրվա նախօրյակին նշված կազմակերպության կողմից վերանորոգված Աբովյան քաղաքի ՀՀ ՏԴ մասնաշենքերից մեկում բացվեց լավ կահավորված հատուկ բաժանմունք դեղակայուն տուբերկուլոզով (ԴԿՏ) տառապող հիվանդների բուժման համար, որտեղ ցուցաբերվում են անհատական սպասարկում և հոգեբանական օգնություն։ Ներկայումս ԱՄՆ-ի Գլոբալ ֆոնդի ֆինանսական օժանդակությամբ վերանորոգվում է դիսպանսերի հիմնական շենքը, որտեղ կբացվի ավելի ծավալուն բաժանմունք նշված հիվանդների համար։


2004թ. կառավարության կողմից հաստատվեց տուբերկուլոզի դեմ պայքարի ազգային ծրագիրը, իսկ 2006թ. այն վերանայվեց և կրկին հաստատվեց։ Ծրագրի հեղինակն է տուբերկուլոզի ազգային ծրագրի (ՏԱԾ) գրասենյակը, որը ստեղծվել է 2003թ.-ին։Ծրագրի հիմքում ընկած է հիմնականում DOTS ռազմավարությունը, որտեղ կարևոր տեղ է հատկացվում տուբերկուլոզի նկատմամբ կասկածելի հիվանդների խորխի հետազոտությանը բուժական սպասարկման առաջին օղակում։ Այդ նպատակով շրջանային և քաղաքային բոլոր պոլիկլինիկաներում ստեղծվել են մանրադիտակային լաբորատորիաներ, որոնք ապահովվել են մանրադիտակներով, պատրաստվել են համապատասխան կադրեր։


Հիվանդների հայտնաբերումը, հսկողությունը և բուժման կազմակերպումը բնակչությանը մոտեցնելու նպատակով ներկայումս պոլիկլինիկաներում ստեղծվում են տուբերկուլոզային կաբինետներ, վերացնելով դիսպանսերները, որոնք գործում էին 8 խոշոր շրջաններում և 3 քաղաքներում (Երևան, Գյումրի, Վանաձոր)։ Պահպանվում են միայն նրանց ստացիոնար բաժանմունքները։


Այս ծրագիրը հիմնականում ուղղված է վարակի տարածման կանխմանը, սակայն չի ապահովում հիվանդության վաղաժամ հայտնաբերումը, քանի որ ոչ բոլոր հիվանդներն են հարուցիչ արտազատում, հատկապես հիվանդության վաղ շրջանում, մինչդեռ ներկայումս հանրապետությունում դիտվում է ոչ միայն տուբերկուլոզով հիվանդացութան և նրանից մահացության աճ ¥15 տարում հիվանդացությունն աճել է գրեթե 3 անգամ` 1993թ.-ին 16,8-ից 2007-ին հասնելով 47,1-ի 100000 բնակչի հաշվով, մահացությունը` 1,5 անգամ` 3,0-ից մինչև 5,2, 100000 բնակչի հաշվով¤, այլև սրնթաց և տարածուն ձևերի ավելացում, այդ թվում` չափահասների շրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի ¥ըստ որում, 1993թ. ոչ մի դեպք չի եղել, իսկ 2007-ին 12 հիվանդից 11-ը եղել են մեծահասակներ¤։ Աճել է հիվանդացությունը շփման մեջ գտնվողների շրջանում, որոնց հիվանդացությունը մոտ 40 անգամ գերազանցում է հիվանդի հետ չշփվող բնակչության ցուցանիշը։ Վերջին տարիներս համեմատաբար դրական շարժ է գրանցված միայն բանակում և ազատազրկման վայրերում, շնորհիվ հիվանդության ակտիվ հայտնաբերման ճիշտ կազմակերպման` բոլորին 3 ամիսը մեկ թվային ֆլուորոգրաֆներով հետազոտելու ճանապարհով։


Թերի են հայտնաբերվում արտաթոքային ձևերը, որոնց տեսակարար կշիռը նոր հայտնաբերված հիվանդների մեջ կազմում է ընդամենը 9-10%։ Հաճախ նրանց ուշացած են ախտորոշում։


Այդպիսով կարելի է համարել, որ հանրապետությունում տուբերկուլոզի համաճարակային վիճակը մնում է լարված, ինչը մասնագիտացված և ընդհանուր բժշկական ցանցի կողմից պահանջում է համալիր միջոցների ձեռնարկում` ՀՀ ԱՆ ղեկավարությամբ, ինչպես նաև միջազգային կազմակերպությունների օժանդակությամբ։ Հատկապես անհրաժեշտ է ուժեղացնել տուբերկուլոզի վաղաժամ հայտնաբերումը և ճիշտ ախտորոշումը պոլիկլինիկաներում, որին կնպաստի հանրապետության միակ գիտաբժշկական կենտրոնի` ՀՀ ՏԴ-ի կողմից խորհրդատվական և մեթոդական օժանդակությունը, քանի որ այն միակ բուժհաստատությունն է, որը համալրված է ոչ միայն թոքային, այլև արտաթոքային տուբերկուլոզի տարբեր ձևերի (ոսկրահոդային, միզասեռական և այլն) բուժման ուղղությամբ մասնագիտացած և բարձր որակավորում ունեցող մասնագետներով։

Հեղինակ. Ելենա Ստամբոլցյան. ՀՀ ԱՆ Ս.Ավդալբեկյանի անվան առողջապահության ազգային ինստիտուտ
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 01.2009
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ծանր սեպսիս. ախտաբանական վիճա՞կ, թե՞ ծանրության աստիճան

Բանալի բառեր. սեպսիս, համակարգային բորբոքային ռեակցիայի համախտանիշ, բորբոքում

Սեպսիսը շարունակում է մնալ ժամանակակից բժշկական հետազոտությունների հետաքրքրության կենտրոնում, քանի որ դրա բուժման հարցերը դեռևս վիճելի են, վերջնականորեն համաձայնեցված ու համակարգված չեն...

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 2.2011 (46
Միզասեռական կանդիդոզի բուժումը միկոֆլու դեղամիջոցով

Բանալի բառեր. Միզասեռական կանդիդոզ, միկոֆլու, ֆլուկոնազոլ

Ներածություն: Մանկաբարձագինեկոլոգիական հիվանդությունների կառուցվածքում սնկային` կանդիդային վուլվովագինիտը (ԿՎՎ) շարունակում է զբաղեցնել առաջատար...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա Ուրոլոգիա Վեներաբանություն Առողջապահություն 2.2011 Դեղագիտություն
Երիկամների տուբերկուլյոզ (գրականության տեսություն)

Տուբերկուլյոզն ամբողջ աշխարհում շարունակում  է մնալ  մահացության ամենաշատ տարածված  պատճառներից  մեկը  ինֆեկցիոն  հիվանդությունների շարքում: Ըստ Առողջապահության Համաշխարային Կազմակերպության` ամեն տարի աշխարհում տուբերկուլյոզից...

Նեֆրոլոգիա Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 2.2011
Վարակը և իմունիտետը որպես հակասությունների օրինաչափ միասնություն` բնության մեջ համաճարակային գործընթացը դեպի հավերժություն տանող պայքարում (համաճարակաբանի մտորումներ)

Բնությունը միասնական է` յուր հակասություններով, «սխալներով»,«պոռթկումներով», կատակլիզմներով ու բարերարությամբ հավասարակշռված, համակարգված, ճշմարիտ ու ներդաշնակ: Այս հատկանիշներն իրենց տարբեր դրսևորումներով ներդրված են յուրաքանչյուր...

Առողջապահություն 1.2011
Գիտական օգտակար աշխատություն

«Մանրէային թաղանթներ: Ուլտրակառուցվածք, կենսաէլեկտրոքիմիա, կենսաէներգետիկա և կենսաֆիզիկա» (Խմբագիր Արմեն Թռչունյան),«Հետազոտական  նշանասյուն» հրատարակչություն, Տրիվանդրում...

Առողջապահության լրատու 1.2010
Նիտրատների ազդեցությունը կաթնաթթվային բակտերիաների զարգացման վրա

Սննդի որակը և անվտանգությունը կարևոր դեր ունեն մարդու առողջության համար, որին վերջին ժամանակներս մեծ վտանգ է սպառնում սննդամթերքների աղտոտվածության պատճառով...

Առողջապահություն 2.2010
Գյումրիում ավստրալիական հակածինի (HBsAg) նկատմամբ հետազոտությունների շուրջ

Վիրուսային հեպատիտները շարունակում են մնալ ժամանակակից բժշկության հրատապ խնդիրներից մեկը` պայմանավորված այս վարակների լայն տարածվածությամբ (նաև զարգացած երկրներում)...

Լաբորատոր հետազոտություններ
Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները II մաս

Ըստ DOTS ծրագրի, ուսումնասիրվել են ՏՄ-ով 74 հիվանդների (29 երեխա, 45 չափահաս) հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները: Նրանք 1998-2007թթ. բուժվել են ՀՀՏԴ-ի մանկական և արտաթոքային բաժանմունքներում...

Նյարդաբանություն Առողջապահություն 1.2010
Գյումրիում ավստրալիական հակածինի (HBsAg) նկատմամբ հետազոտությունների շուրջ

Վիրուսային հեպատիտները շարունակում են մնալ ժամանակակից բժշկության հրատապ խնդիրներից մեկը` պայմանավորված այս վարակների լայն տարածվածությամբ (նաև զարգացած երկրներում) և համաճարակաբանական բարձր ներուժով[6,9]...

Թվեր և փաստեր Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն Գիտական բժշկության հանդես ԱԱԻ 1.2010
Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները. I մաս

Վերջին մեկուկես տասնամյակում տուբերկուլոզով ընդհանուր հիվանդացության աճի հետ մեկտեղ դիտվում է արտաթոքային ձևերի, այդ թվում` գլխուղեղի թաղանթների (տուբերկուլոզային մենինգիտ` ՏՄ)...

Նյարդաբանություն Առողջապահություն 4.2009
Աղիքային սուր վարակների սեզոնայնությունը Գյումրիում

Սկիզբը` 2009, N3-ում

Մեր հոդվածի առաջին մասում («Առողջապահություն», 2009, N2, 20-22 էջ) նշեցինք, որ Գյումրիում աղիքային վարակների (ԱՎՇ) սեզոնային օրինաչափությունը բացահայտելու նպատակով կատարել ենք 30-ամյա հետահայաց...

Թվեր և փաստեր Առողջապահություն 4.2009
Օնկոլոգիական հիվանդների B և C հեպատիտների վիրուսներով վարակվածության բնութագիրը

Բանալի բառեր.  սոլիդ ուռուցքներ, օնկոհեմատոլոգիա, B հեպատիտ, C հեպատիտ, հիվանդներ, վարակվածության դրոշմներ

Պարէնտերալ վիրուսային հեպատիտները,  մասնավորապես B և C հեպատիտները (HB, HC), շարունակում են դասվել հանրային առողջության կարևորագույն հիմնախնդիրների շարքին [9]...

Ուռուցքաբանություն Հայաստանի բժշկագիտություն 3.2009
Թոքերի ֆիբրոզ-կավերնոզ տուբերկուլյոզի կլինիկական բնութագիրը

անալի բառեր. թոքային տուբերկուլյոզի խրոնիկական ընթացք ունեցող ձևեր, ֆիբրոզ-կավերնոզ տուբերկուլյոզ, հիվանդության ուշացած հայտնաբերում, տուբերկուլյոզային պրոցեսի ակտիվացում, բազմադեղորայքակայունություն:

Թոքային տուբերկուլյոզի խրոնիկական ընթացք ունեցող ձևերից ամենատարածվածը թոքերի ֆիբրոզ-կավերնոզ տուբերկուլյոզն է: Տուբերկուլյոզի այս ձևին բնորոշ է ալիքաձև և առաջադիմող ընթացքը...

Շնչառական համակարգ Հայաստանի բժշկագիտություն 3.2009
Ապենդիցիտը և ճիճվային հիվանդությունները

Դեռևս հազարամյակներ առաջ աջ զստափոսում տեղակայված, այսպես կոչված` բորբոքային ուռուցքներից սովորաբար հիվանդները մահանում էին ծանր տառապանքներից: Բուժման դեպքեր հազվադեպ էին գրանցվում: XVI դարում պարզվեց, որ այդ տառապանքների պատճառը...

Վիրաբուժություն Առողջապահություն 3.2009
Աղիքային սուր վարակների սեզոնայնությունը Գյումրիում

Համաճարակային գործընթացի պարբերականության վրա ազդող հիմնական գործոններից են բնակլիմայական, սոցիալ-տնտեսական, բժշկաաշխարհագրական ազդակները, որոնց համալիր ազդեցության ֆոնի վրա վարակիչ...

Թվեր և փաստեր Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն Առողջապահություն 3.2009

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ