Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Դեղաբույսեր

Զաֆրան` արքաներին վայել գույնը. 168.am

Զաֆրան` արքաներին վայել գույնը. 168.am

Հիրիկազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա, մինչև 15 սմ բարձրությամբ բույս է։ Արմատը պալարասոխուկ է, պալար կամ սոխուկ։ Զաֆրան գարնանայինը սոխարմատավոր ծաղկաբույս է։ Բնության մեջ հանդիպում է Միջին Ասիայում, Կովկասում, Եվրոպայում. գրանցված է «Կարմիր գրքում»։

 

Սոխուկի մաշկը բաց մոխրագույն է, չոր, ստորին գագաթից առանձնանում են բազմաթիվ արմատաթելիկներ։ Տերևները 6-9 հատ են, նեղ նշտարաձև, ի հայտ են գալիս ծաղկման ընթացքում։ Ծաղկակիր ցողունի հիմքը ծածկված է բաց կանաչավուն, թաղանթանման թեփուկների խիտ շերտով։ Յուրաքանչյուր ցողունի վրա աճում է 1 (երբեմն` 2) ծաղիկ։ Ծաղիկները երկսեռ են, խոշոր, բուրավետ, ծաղկաթերթիկները` բաց մանուշակագույն` մուգ և սպիտակավուն երկայնքային բծերով։ Ծաղկակոթունը շատ կարճ է, ծաղկապատն ունի կոնաձև կառուցվածք` նեղ, մինչև 10 սմ խորությամբ։ Ծաղկապատի հիմքից սկիզբ է առնում առէջը, որը գագաթային մասում բաժանվում է 3-6 փողանման բացվածք ունեցող հատվածների։

 

Հնագույն ժամանակներում առէջներն օգտագործվել են բուրավետ ներկ պատրաստելու համար` ներկել են կաշվեղեն և կտորեղեն։ Մերձավոր Արևելքի և Առաջավոր Ասիայի երկրների տիրակալները հագել են զաֆրանի գույնի` վառ ծիրանագույն-կարմիր կոշիկներ, իսկ ազնվականների կանայք` զաֆրանի գույնով ներկված զգեստներ։

 

Միջնադարում զաֆրանը լայն տարածում է ստանում` որպես ուտեստներին հաճելի գույն և բուրմունք հաղորդող համեմունք։ Անգլիայի Հենրի 8-րդ (1509-1547թթ.) արքան արգելում է օգտագործել զաֆրանը` որպես ներկանյութ։ Առէջները հավաքում են ձեռքով` հատիկ առ հատիկ, նոր բացվող ծաղիկներից, և անմիջապես չորացնում։ Ընդամենը մեկ գրամ զաֆրանի համեմունք ստանալու համար պետք է մշակել մոտ 200 ծաղիկ։ Հնուց հայտնի է «թանկ է` ինչպես զաֆրանը» ասացվածքը։ Միջնադարում զաֆրանը կեղծող հանցագործին այրել են խարույկի վրա կամ ողջ- ողջ թաղել։

 

Եվրոպայում 9-րդ դարից մշակվում է զաֆրան ցանովին (Crocus sativus), որը ներմուծել են արաբները։ Ներկայումս` քրքումը (crocus) մշակվում է նաև Ֆրանսիայի հարավում։ Զաֆրանի ընդամենը երկու «փողիկը» բավարար է, որպեսզի 3 լ ջուրը ստանա վառ ծիրանագույն երանգ։

 

Բույսի բուժիչ հատկությունների մասին իմացել են հին եգիպտացիները, բույսը նկարագրել են Հիպոկրատը և Ավիցենան։

 

Հայազգի նշանավոր բժշկապետ Ա. Ամասիացին գրել է. «Քրքում (զաֆրան) ամրացնում է սիրտը, բայց պետք է զգուշանալ չարաշահումից, քանի որ դրա մեծ չափաբաժինները վնասակար են (նույնիսկ` մահացու)։ Զաֆրանը թեթևացնում է շնչառությունը, միզամուղ է, ավելացնում է սեռական կարողությունը»։

 

ՀՀ բնական պայմաններում միջին լեռնային գոտուց մինչև ալպյան գոտի տարածված են զաֆրան հրաշալի և զաֆրան Ադամի տեսակները։ Աճում են անտառների բացատներում, կանաչապատ լանջերին, թփուտներում, գետահովիտներում, վարելահողերում և այլուր։ Ադամի տեսակը ծաղկում է մարտ-մայիսին։ Զաֆրան հրաշալին ծաղկում է սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին։

 

Զգուշացում։ ՀՀ-ում, հատկապես հարավային շրջաններում տարածված է վայրի քրքումը (նույն ինքը` խոզ պանդրուկ, ձյունածաղիկ, նավրոս, սորնջան, շնդեղ)։

 

Առեղծվածային բույս է, բուսաճական յուրահատկությունն այն է, որ գարնանը հողից դուրս են գալիս տերևները, ամռանը բույսը դառնում է աննկատ, իսկ աշնանը ծաղկում է։ Ծաղիկը շատ նման է քրքումին, առէջները վեցն են։ Շնդեղը (Colchicum autumnale) նույնպես ունի բուժիչ հատկություններ, սակայն կարևոր է իմանալ, որ բույսի բոլոր մասերը թունավոր են։

 

Զաֆրանը պարունակում է խեժեր, գլյուկոզա, ճարպային թթուներ, մոտ 1 տոկոս եթերային յուղ, գլիկոզիդ կրոցին, B խմբի վիտամիններ, կարոտինային նյութեր։ Ժամանակակից հետազոտողները կարծում են, որ առէջներն ունեն օրգանիզմի էներգետիկ բալանսը կարգավորող հատկություն, ինչի շնորհիվ վերացվում կամ չեզոքացվում են` հատկապես տարիքի հետ օրգանիզմում կուտակվող «ազատ ռադիկալները», այլ կերպ ասած` զաֆրանն ունի արդյունավետ հակաօքսիդանտ հատկություն։ Առէջներից ստացված պատրաստուկները հնագույն ժամանակներից համարվել են օրգանիզմը երիտասարդացնող բալասան։

 

Առջէները ունեն նաև հակաբորբոքային, ցավազրկող, հակակարկամային, աշխատունակությունը բարձրացնող հատկություններ։ Բույսն ունի կիրառման մեծ ոլորտ. գլխացավի, աղեստամոքսային համակարգի գործունեության խանգարման, լյարդի, լեղապարկի, երիկամների հիվանդությունների, դաշտանային պարբերության խախտման, սեռական անուժականության դեպքում։ Կիրառվում է նաև սիրտ-անոթային հիվանդությունների, անեմիայի, բրոնխների ասթմայի, նյութափոխանակման խանգարման, կոնյուկտիվիդի, մաշկային ցանի (կորյակներ) բուժման համար, արագացնում է վերքերի սպիացումը։

 

Ըստ նորագույն տվյալների` զաֆրանի առէջներից ստացվում է դեղորայք, որը լավ արդյունքներ է ապահովում մի շարք հիվանդությունների համալիր բուժման ընթացքում. ուռուցքաբանական, նևրոզներ, երիկամների և միզապարկի բորբոքումներ, լեղու քանակության ավելցուկ։

 

Զաֆրանից ստացված պատրաստուկները մաքրում են լյարդը թույներից, իջեցնում են խոլեստերինի մակարդակը, վերականգնում են ուղեղի վնասված բջիջները։

 

Ժողովրդական դեղատոմսեր

 

Ստենոկարդիա. 1 թ/գ զաֆրանի մանրացրած առէջը 1 ժամ թրմեք 250 մլ զտված ջրում, քամեք։ Խմեք 1-ական ճ/գ` օրը 3 անգամ, ուտելուց առաջ։

 

Բրոնխիտ. 1 թ/գ առէջը 30 րոպե թրմեք 100 մլ եռջրում։ Խմեք 2-ական ճ/գ` օրը 3 անգամ։

 

Միզաքարային հիվանդություն. 100 գ գոլացրած մեղրի մեջ լուծեք 1 թ/գ զաֆրանի փոշիացրած առէջները։ Կերեք 1-ական թ/գ` նախաճաշից և ընթրիքից առաջ։

 

Միգրեն. Մանրացրեք 2-3 առէջ, խառնեք հալեցրած կարագի մի քանի կաթիլի հետ, ներմերսեք քթի ռունգերին` դիմային կողմից։

 

Լյարդի հիվանդություններ. 500 մլ սառը (նախօրոք չեռացնել) ջրի մեջ լցրեք զաֆրանի առէջի 3-5 փողիկներ և չամիչի 10-15 միջին չափի հատիկներ` 8 ժամ թրմեք։ Խմեք 100-150-ական մլ` օրը 5-6 անգամ (կարելի է պատրաստել օրը 2 անգամ` նույն չափաքանակով)։ Թուրմն ունի արյունը մաքրող հատկություն։

 

Աչքի հիվանդություններ. Խառնեք զաֆրանի առէջի փոշի և վարդաջուր (1։1)։ Քսեք կոպերին (1-2 կաթիլ)։

 

Կոնյուկտիվիդ. 1 թ/գ առէջը 20 րոպե թրմեք 200 մլ ջրում, դրեք թրջոցներ։ Թուրմը կիրառում են նաև չիբանի դեպքում։

 

Չոր մաշկի խնամք. Խառնեք հավասար քանակի մեղր, թթվասեր և փոշիացրած առէջ։ Քսեք դեմքին, 20 րոպեից լվացեք գոլ ջրով` ունի խոնավացնող, փափկեցնող հատկություն։ 

Սկզբնաղբյուր. 168.am
Լուսանկարը. 168.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Դափնու տերևի օգտակար հատկությունները
Դափնու տերևի օգտակար հատկությունները

Դափնու տերևը, որն օգտագործվում է՝ որպես համեմունք, մի խումբ օգտակար հատկություններ ունի: Steptohealth.ru-ն ներկայացրել է՝ ինչու է հարկավոր դափնու տերև օգտագործել...

Սնունդը և առողջությունը
Հալվեի հյութի կիրառման մի քանի տարբերակ. 168.am
Հալվեի հյութի կիրառման մի քանի տարբերակ. 168.am

Հալվեի հյութը հարուստ է վիտամիններով, ամինաթթուներով, հանքանյութերով, ֆերմենտներով: Fithacker.ru-ի հաղորդմամբ՝ իր հատկությունների շնորհիվ հալվեն կօգնի առողջ ու գեղեցիկ լինել...

Դեմքի խնամք
Ե՞րբ օգտագործել երիցուկ. 168.am
Ե՞րբ օգտագործել երիցուկ. 168.am

Երիցուկն ամենաօգտակար բույսերից է, որն օգտագործվում է մի շարք խնդիրների դեպքում։ Կարող եք երիցուկով թեյ խմել, քսել մաշկին, ողողել բերանը։ Steptohealth.ru-ն ներկայացրել է երիցուկ օգտագործելու մի քանի պատճառ...

6 ըմպելիք, որոնք կօգնեն ազատվել այտուցներից, ավելորդ քաշից, ակտիվացնել նյութափոխանակությունը. 168.am
6 ըմպելիք, որոնք կօգնեն ազատվել այտուցներից, ավելորդ քաշից, ակտիվացնել նյութափոխանակությունը. 168.am

Օրգանիզմն ամեն օր ենթարկվում է վնասակար տոքսինների և այլ գործոնների ազդեցությանը։ Դրանց կուտակման հետևանքով կարող է վատանալ ինքնազգացողությունը, առողջությունը կարող է նկատելիորեն վնասվել, հատկապես, եթե դրանք ժամանակին...

Սնունդը և առողջությունը
Եղինջը` դիաբետի, արթրիտի, սակավարյունության դեմ. 168.am
Եղինջը` դիաբետի, արթրիտի, սակավարյունության դեմ. 168.am

Առողջ սննդակարգի կարևորությունը թերագնահատել հնարավոր չէ։ Fithacker․ru-ի փոխանցմամբ՝ եղինջը ևս պետք է ներառված լինի սննդակարգում, քանի որ կարող է բարենպաստ ազդեցություն ունենալ օրգանիզմի վրա...

Սնունդը և առողջությունը
Հալվեի հյութ. 168.am
Հալվեի հյութ. 168.am

Հալվեի հյութը, իրավամբ, համարվում է ձեռքի, դեմքի, գլխի մաշկի խնամքի լավագույն միջոցներից մեկը: Այն սնուցում, առողջացնում և երիտասարդացնում է մաշկը: Ստորև ներկայացված է, թե ի՞նչ հատկություններով է օժտված հալվեի հյութը, ինչպե՞ս այն ճիշտ...

Լոռամրգի օգտակար հատկությունները. 168.am
Լոռամրգի օգտակար հատկությունները. 168.am

Լոռամրգին մեծ քանակով վիտամին C է պարունակում, հարուստ է կիտրոնաթթվով։ Այն մի խումբ վիտամիններ է պարունակում, սննդարար նյութեր, այդ թվում՝ կալցիում, մանգան, երկաթ, կալիում, ֆոսֆոր և այլն։ Fabiosa.com-ը ներկայացրել է...

Սնունդը և առողջությունը
Կանեփի և կանեփի յուղի կիրառությունը
Կանեփի և կանեփի յուղի կիրառությունը

Կանեփն պարունակում է բազմաթիվ արժեքավոր նյութեր: Դրանք հանքային նյութեր են, վիտամիններ, օմեգա-3, ճարպաթթու, ֆոսֆոր, կալիում, կալցիում, ցինկ, մագնեզիում, երկաթ, ծծումբ...

Թեյի ծառի յուղը մաշկի խնամքի համար. 168.am
Թեյի ծառի յուղը մաշկի խնամքի համար. 168.am

Fithacker.ru-ն գրում է, որ թեյի ծառի յուղը մաշկի խնամքի համար նախատեսված մի շարք միջոցների անբաժանելի բաղադրիչն է։ Ահա 10 պատճառ՝ ինչու է հարկավոր օգտագործել թեյի ծառի յուղը...

Մարմնի խնամք
Նռան թեյ. անհավանական օգուտ առողջությանը. 168.am
Նռան թեյ. անհավանական օգուտ առողջությանը. 168.am

Estet-portal.com-ը գրում է, որ այս թեյը կարող է հագեցնել ծարավը նույնիսկ շոգ եղանակին, հաճելի համ ունի և պարբերաբար օգտագործման դեպքում կարող է օգտակար լինել առողջությանը։ Թեյերի շրջանում այն ամենաշատ...

Սնունդը և առողջությունը
«Փողի ծառի» բուժիչ հատկությունները. 168.am
«Փողի ծառի» բուժիչ հատկությունները. 168.am

Ծաղկամանում կամ հողի մեջ աճող թանձրատերևուկը հայտնի է որպես փողի ծառ: Այն շատերիս պատուհանագոգերն է զարդարում: Որոշ մարդիկ հավատում են, որ այդ ծաղիկը հարստություն և առատություն է բերում տուն...

Կանաչ աշխարհ
Դեղաբույսերից թուրմ՝ բարձր ճնշման դեմ. 168.am
Դեղաբույսերից թուրմ՝ բարձր ճնշման դեմ. 168.am

Արյան բարձր ճնշումը տագնապ առաջացնելու պատճառներից է: Հիպերտոնիան հանգեցնում է անոթների պատերի քայքայմանը և կարող է դառնալ բազմաթիվ հիվանդությունների (կրծքային հեղձուկ, սրտամկանի ինֆարկտ, կաթված) պատճառ...

Սնունդը և առողջությունը Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Մշկընկույզը քրոնիկ անքնության դեմ. 168.am
Մշկընկույզը քրոնիկ անքնության դեմ. 168.am

Գոյություն ունեն մի շարք առողջական խնդիրներ, որոնք կարող են անքնության հանգեցնել: Որոշ դեպքերում անքնությունը, ինքնին, առողջական խնդիր է, մինչդեռ մի շարք...

Կտավատի թեյը՝ ստամոքսի խոցի դեմ. 168.am
Կտավատի թեյը՝ ստամոքսի խոցի դեմ. 168.am

Կտավատի սերմն արդյունավետորեն օրգանիզմն ազատում է տոքսիններից, կարգավորում է նյութափոխանակությունը, իջեցնում է արյան մեջ շաքարի մակարդակն ու կարգավորում է ախորժակը: Այս սերմերը կլանում են վնասակար տարրերը...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Ուրցի թեյը՝ քնի խանգարումների դեմ. 168.am
Ուրցի թեյը՝ քնի խանգարումների դեմ. 168.am

Նախկինում տնային տնտեսուհիները  մթերքներ մարինացնելիս օգտագործում էին ուրցը, քանի որ այն արդյունավետ վնասազերծում է մանրէները: Հին Ռուսաստանում ուրցն անվանում էին Աստվածային խոտաբույս և հավատում էին...

Սնունդը և առողջությունը

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ