Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Դեղաբույսեր

Գարնանային ուտելի խոտաբույսեր

Գարնանային ուտելի խոտաբույսեր

Գարնանը սննդակարգի մեջ բանջարեղենների և մրգերի պակասը շատ հաճախ հանգեցնում է օրգանիզմի թուլացմանը, տարբեր հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականության անկմանը: Այդ իսկ պատճառով էլ շատերն իրենց վատ են զգում, արագ հոգնում են, զգում են ընդհանուր թուլություն:

 

Գարնանը բանջարեղենի պակասի հետ են կապում C վիտամինի պակասը, ճարպակալման, շաքարային դիաբետի, պարադոնտոզի և շատ ուրիշ հիվանդությունների առաջացումը: Մինչդեռ օրգանիզմի նորմալ կենսագործունեությունն ապահովելու համար մարդու սննդակարգում պետք է գերակշռեն բազմատեսակ և կենսաբանորեն ակտիվ նյութեր (վիտամիններ, հանքային նյութեր, օրգանական թթուներ, ֆերմենտներ, ֆիտոնցիդներ և այլն) պարունակող բանջարեղենները: 

 

Գարնանային այս ժամանակահատվածում, երբ քաղաքային շուկաներում աչք են շոյում բանջարեղենի այնպիսի տեսակներ, ինչպիսիք են սիբեխը, եղինջը, սպանախը, շուշանբանջարը, ծտապաշարը, չես կարող անտարբեր անցնել:  

 

Շուշանբանջար պալարավոր - Ch`erophyllum bulbosum L. – Бутень

 

Տարածված է Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Արագածոտնի, Գեղարքունիքի, Վայոց Ձորի, Սյունիքի մարզերում և Երևանի շրջակայքում: Ժողովրդի մեջ հայտնի է տարբեր անվանումներով` մանդակ, աղքատի բանջար, ղմի, ողորմախոտ, շուշանբանջար սոխուկավոր, քեղակարոս կոճղեսավոր: Հայաստանի տարածքում հաճախ է հանդիպում որպես մոլախոտ, իսկ որոշ եվրոպական երկրներում այն աճեցվում է: Շուշանբանջարը շատ օգտակար բույս է: Նրա հաստացած, գազարի նման սպիտակ պալարները ունեն հաճելի հոտ, տապակած շագանակի համ: Պալարանման հաստացած արմատով այս խոտաբույսը հավաքելիս հաճախ շփոթում են գինազոխի հետ, որի հետևանքով հաճախ են լինում թունավորման դեպքեր: Մինչդեռ գինազոխը (Conium m`cul`tum - Болиголов) ուժեղ թունավոր բույս է, քանի որ պարունակում է թունավոր ալկալոիդներ: Նրա ցողունները կարմրավուն են, բծավոր, որով և տարբերվում են շուշանբանջարից: Գինազոխը միաժամանակ շուշանբանջարից կարելի է տարբերել տրորման ժամանակ առաջացող մկան տհաճ հոտով:

 

Շուշանբանջարի երիտասարդ տերևներից պատրաստում են աղցաններ և ապուրներ, իսկ ցողունները օգտագործում են թարմ կամ եփած վիճակում: Պալարները օգտագործում են թարմ, եփած կամ տապակած: Բույսի բաղադրությունը բավարար ուսումնասիրված չէ:

 

Արմատներում պարունակվում են մեծ քանակությամբ ածխաջրեր( 20% օսլա), սպիտակուցներ և ճարպեր: 

 

Երիտասարդ ցողուններն օգտագործում են թարմ, աղ դրած կամ եփած վիճակում` ինչպես ծնեբեկը: Ապուրների մեջ հաճախ են օգտագործում շուշանբանջարի (մանդակի) տերևները: Վերջիններս պարունակում են վիտամին C, ֆլավոնոիդներ, եթերայուղեր և այլն: Չորացրած ծաղիկները հաճախ ավելացնում են ձմեռային ապուրներին` բուրավետ դարձնելու նպատակով: Մանդակը չափազանց օգտակար է ստամոքսաաղիքային տրակտի գործունեության համար: Նրանից պատրաստած մարինադները և ապուրները ախորժաբեր են և նպաստում են մարսողությանը: Թարմ մանդակի հյութն ունի մեղմ լուծողական, թեթև միզամուղ հատկություն:

 

Չափազանց օգտակար է մանդակով աղցանը: Այն պատրաստելու համար պարզապես պետք է մանդակի ցողունները (250գ) կտրատել և խաշել քիչ քանակությամբ աղաջրում (150-200 մլ)` ավելացնելով մի քիչ քացախ: Ջուրը քամելուց հետո ավելացնել բուսական յուղ /50 գ), համեմ և մաղադանոս:Այս աղցանն ունի ախորժաբեր, մարսողությունը բարելավող, մեղմ լուծողական հատկություն:

 

Շարունակությունը` շապիկի 3-րդ էջում:

 

Սիբեխ սովորական - F`lc`ri` vulg`ris Bernh. - Резак

 

Բույսը լայնորեն տարածված է Փոքր և Միջին Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Իրանում, Կովկասում: Ծաղկում է հունիսից օգոստոս ամիսներին: Պտուղները հասունանում են օգոստոսից սեպտեմբեր ամիսներին: Քիմիական կազմը ուսումնասիրված չէ: Պտուղները հաճախ քիմիոնի պտուղների փոխարեն օգտագործում են հացաթխման մեջ: Բույսի բոլոր մասերը սուր համ ունեն: Գարնանը` մեզ մոտ, դեռևս չկանաչած տերևների վարդակը հավաքում են և օգտագործում ուտեստների մեջ` որպես բարկ համեմունք և մարինացված և եփած բանջարեղենային ճաշատեսակ: Մինչդեռ հարավային շրջաններում օգտագործում են որպես ուղտերի և եղջերավոր անասունների կեր: Ժողովրդական բժշկության մեջ սիբեխի մանրացրած տերևները դնում են վերքերի վրա` արագ լավացման նպատակով:

 

Սիբեխի ջրաթուրմ պատրաստելու համար 2 թեյի գդալ չոր խոտը թրմում են 500մլ եռացրած ջրում: Ընդունում են մեկ ճաշի գդալ, օրը 3 անգամ, ուտելուց 10-15 րոպե առաջ, ստամոքսի ցավերի, ստամոքսահյութի ցածր թթվայնության դեպքում, ինչպես նաև որպես միզամուղ:

 

Հովվապարկ - C`psell` burs` p`storis L. -Пастушья сумка

 

Ժողովրդի մեջ գործածվում է տարբեր անվանումներով` ճնճղապաշար, ծտապաշար, հովվամախաղ, եզան ճակտիկ: 

 

Հին Հունաստանում բժիշկները տրորած սերմերն օգտագործում էին բուժիչ նպատակներով` որպես մանանեխային սպեղանիների բաղադրիչ: Միջին դարերում բույսն օգտագործել են երիկամների հիվանդությունների և ներքին արյունահոսությունների ժամանակ: Մեր հանրապետությունում հանդիպում է ամենուրեք` որպես մոլախոտ: Կիրառվում է բույսի վերգետնյա մասը, այսինքն խոտաբույսը, որը հավաքում են ծաղկման սկզբում: 

 

Պարունակում է վիտամին C, որը ծաղկման ժամանակ հասնում է 1050 մգ%-ի, ինչպես նաև `, B2 K, մակրոտարրեր` K, C`, Mg, Fe:

 

Բույսը լայնորեն կիրառվում է գիտական և ժողովրդական բժշկության մեջ` որպես արյունահոսությունը դադարեցնող միջոց (արգանդային, թոքային, երիկամային): Այդ նպատակով թարմ խոտի հյութը խմում են օրը մի քանի անգամ, 50-ական կաթիլ, մեղրի հետ խառնած` 1-2 թեյի գդալ, օրը 4-5 անգամ, ուտելուց հետո:

 

Ժողովրդական բժշկության մեջ բույսի եփուկը և ջրով նոսրացրած հյութը խորհուրդ են տրվում լյարդի, երիկամների, միզապարկի հիվանդությունների, նյութափոխանակության խանգարումների ժամանակ: Հնդկաստանում ճնճղապաշարը կիրառում են որպես հակափսխումային միջոց: Բույսը զերծ է տոքսիկ հատկություններից և հաճախ դրանից պատրաստում են բանջարեղենային ապուրներ, պյուրեներ:

Հեղինակ. Նաիրա Չիչոյան դ.գ.թ., դոցենտ Երևանի Մ.Հերացու անվան ՊԲՀ-ի ֆարմակոգնոզիայի ամբիոնի վարիչ
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 1.2010 (286)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Դափնու տերևի օգտակար հատկությունները
Դափնու տերևի օգտակար հատկությունները

Դափնու տերևը, որն օգտագործվում է՝ որպես համեմունք, մի խումբ օգտակար հատկություններ ունի: Steptohealth.ru-ն ներկայացրել է՝ ինչու է հարկավոր դափնու տերև օգտագործել...

Սնունդը և առողջությունը
Հալվեի հյութի կիրառման մի քանի տարբերակ. 168.am
Հալվեի հյութի կիրառման մի քանի տարբերակ. 168.am

Հալվեի հյութը հարուստ է վիտամիններով, ամինաթթուներով, հանքանյութերով, ֆերմենտներով: Fithacker.ru-ի հաղորդմամբ՝ իր հատկությունների շնորհիվ հալվեն կօգնի առողջ ու գեղեցիկ լինել...

Դեմքի խնամք
Ե՞րբ օգտագործել երիցուկ. 168.am
Ե՞րբ օգտագործել երիցուկ. 168.am

Երիցուկն ամենաօգտակար բույսերից է, որն օգտագործվում է մի շարք խնդիրների դեպքում։ Կարող եք երիցուկով թեյ խմել, քսել մաշկին, ողողել բերանը։ Steptohealth.ru-ն ներկայացրել է երիցուկ օգտագործելու մի քանի պատճառ...

6 ըմպելիք, որոնք կօգնեն ազատվել այտուցներից, ավելորդ քաշից, ակտիվացնել նյութափոխանակությունը. 168.am
6 ըմպելիք, որոնք կօգնեն ազատվել այտուցներից, ավելորդ քաշից, ակտիվացնել նյութափոխանակությունը. 168.am

Օրգանիզմն ամեն օր ենթարկվում է վնասակար տոքսինների և այլ գործոնների ազդեցությանը։ Դրանց կուտակման հետևանքով կարող է վատանալ ինքնազգացողությունը, առողջությունը կարող է նկատելիորեն վնասվել, հատկապես, եթե դրանք ժամանակին...

Սնունդը և առողջությունը
Եղինջը` դիաբետի, արթրիտի, սակավարյունության դեմ. 168.am
Եղինջը` դիաբետի, արթրիտի, սակավարյունության դեմ. 168.am

Առողջ սննդակարգի կարևորությունը թերագնահատել հնարավոր չէ։ Fithacker․ru-ի փոխանցմամբ՝ եղինջը ևս պետք է ներառված լինի սննդակարգում, քանի որ կարող է բարենպաստ ազդեցություն ունենալ օրգանիզմի վրա...

Սնունդը և առողջությունը
Հալվեի հյութ. 168.am
Հալվեի հյութ. 168.am

Հալվեի հյութը, իրավամբ, համարվում է ձեռքի, դեմքի, գլխի մաշկի խնամքի լավագույն միջոցներից մեկը: Այն սնուցում, առողջացնում և երիտասարդացնում է մաշկը: Ստորև ներկայացված է, թե ի՞նչ հատկություններով է օժտված հալվեի հյութը, ինչպե՞ս այն ճիշտ...

Լոռամրգի օգտակար հատկությունները. 168.am
Լոռամրգի օգտակար հատկությունները. 168.am

Լոռամրգին մեծ քանակով վիտամին C է պարունակում, հարուստ է կիտրոնաթթվով։ Այն մի խումբ վիտամիններ է պարունակում, սննդարար նյութեր, այդ թվում՝ կալցիում, մանգան, երկաթ, կալիում, ֆոսֆոր և այլն։ Fabiosa.com-ը ներկայացրել է...

Սնունդը և առողջությունը
Կանեփի և կանեփի յուղի կիրառությունը
Կանեփի և կանեփի յուղի կիրառությունը

Կանեփն պարունակում է բազմաթիվ արժեքավոր նյութեր: Դրանք հանքային նյութեր են, վիտամիններ, օմեգա-3, ճարպաթթու, ֆոսֆոր, կալիում, կալցիում, ցինկ, մագնեզիում, երկաթ, ծծումբ...

Թեյի ծառի յուղը մաշկի խնամքի համար. 168.am
Թեյի ծառի յուղը մաշկի խնամքի համար. 168.am

Fithacker.ru-ն գրում է, որ թեյի ծառի յուղը մաշկի խնամքի համար նախատեսված մի շարք միջոցների անբաժանելի բաղադրիչն է։ Ահա 10 պատճառ՝ ինչու է հարկավոր օգտագործել թեյի ծառի յուղը...

Մարմնի խնամք
Նռան թեյ. անհավանական օգուտ առողջությանը. 168.am
Նռան թեյ. անհավանական օգուտ առողջությանը. 168.am

Estet-portal.com-ը գրում է, որ այս թեյը կարող է հագեցնել ծարավը նույնիսկ շոգ եղանակին, հաճելի համ ունի և պարբերաբար օգտագործման դեպքում կարող է օգտակար լինել առողջությանը։ Թեյերի շրջանում այն ամենաշատ...

Սնունդը և առողջությունը
«Փողի ծառի» բուժիչ հատկությունները. 168.am
«Փողի ծառի» բուժիչ հատկությունները. 168.am

Ծաղկամանում կամ հողի մեջ աճող թանձրատերևուկը հայտնի է որպես փողի ծառ: Այն շատերիս պատուհանագոգերն է զարդարում: Որոշ մարդիկ հավատում են, որ այդ ծաղիկը հարստություն և առատություն է բերում տուն...

Կանաչ աշխարհ
Դեղաբույսերից թուրմ՝ բարձր ճնշման դեմ. 168.am
Դեղաբույսերից թուրմ՝ բարձր ճնշման դեմ. 168.am

Արյան բարձր ճնշումը տագնապ առաջացնելու պատճառներից է: Հիպերտոնիան հանգեցնում է անոթների պատերի քայքայմանը և կարող է դառնալ բազմաթիվ հիվանդությունների (կրծքային հեղձուկ, սրտամկանի ինֆարկտ, կաթված) պատճառ...

Սնունդը և առողջությունը Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Մշկընկույզը քրոնիկ անքնության դեմ. 168.am
Մշկընկույզը քրոնիկ անքնության դեմ. 168.am

Գոյություն ունեն մի շարք առողջական խնդիրներ, որոնք կարող են անքնության հանգեցնել: Որոշ դեպքերում անքնությունը, ինքնին, առողջական խնդիր է, մինչդեռ մի շարք...

Կտավատի թեյը՝ ստամոքսի խոցի դեմ. 168.am
Կտավատի թեյը՝ ստամոքսի խոցի դեմ. 168.am

Կտավատի սերմն արդյունավետորեն օրգանիզմն ազատում է տոքսիններից, կարգավորում է նյութափոխանակությունը, իջեցնում է արյան մեջ շաքարի մակարդակն ու կարգավորում է ախորժակը: Այս սերմերը կլանում են վնասակար տարրերը...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ
Ուրցի թեյը՝ քնի խանգարումների դեմ. 168.am
Ուրցի թեյը՝ քնի խանգարումների դեմ. 168.am

Նախկինում տնային տնտեսուհիները  մթերքներ մարինացնելիս օգտագործում էին ուրցը, քանի որ այն արդյունավետ վնասազերծում է մանրէները: Հին Ռուսաստանում ուրցն անվանում էին Աստվածային խոտաբույս և հավատում էին...

Սնունդը և առողջությունը

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ