Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հայ բժիշկերի կյանքից

ԵՊԲՀ. Վիրահատարանում ինչպես մարտի դաշտում

ԵՊԲՀ. Վիրահատարանում ինչպես մարտի դաշտում

Նվիրվում է Պավել Պետրոսի Անանիկյանի հիշատակին

Արվեստի, բժշկագիտության, երաժշտության, շատ այլ բնագավառներում կան մարդիկ, որոնց կյանքն ու մասնագիտական գործունեությունն անմիջականորեն խորհրդանշում են տվյալ դարաշրջանը։ Այպիսին էր նաև ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, Ռուսաստանի բժշկատեխնիկական ակադեմիայի ակադեմիկոս, Հայաստանի վիրաբույժների միության նախագահության պատվավոր անդամ, բազմաթիվ այլ կոչումներ ունեցող վիրաբույժ Պավել Անանիկյանը։
«Բժշկի ուղին» շարքի տարեվերջյան թողակումը նվիրվում է շուրջ քառորդ դար Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոնը ղեկավարած բժիշկ-գիտնականի հիշատակին։

Կենսագրական տվյալներ

Պավել Անանիկյանը (մայիսի 7, 1930թ.- դեկտեմբերի 3, 2018թ.) բժշկական գիտությունների դոկտոր էր, պրոֆեսոր։ Հայաստանի նկարիչների, գրողների միության անդամ։ ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, բժշկական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ։ Եղել է Հայաստանի վիրաբուժական գիտությունների ակադեմիայի նախագահ։ 1955թ․ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժա-պրոֆիլակտիկայի ֆակուլտետը։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո աշխատել է Կենտրոնական հանրապետական հիվանդանոցում, եղել է վիրաբուժական բաժնի վարիչ: 1963 թվականից աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոնում, իսկ 1976-2000թթ․ղեկավարել է նույն ամբիոնը։ 1976-1998թթ Երևանի գլխավոր վիրաբույժն էր, «Երկիր Նաիրի» հասարակական բարեգործական ասոցացիայի նախագահը: 1988 թվականից անդամակցում էր Կրծքասրտային վիրաբույժների եվրոպական ընկերակցությանը։ 1968 թվականից ԽՍՀՄ ԲՈՀ Վիրաբույժների մասնագիտացված խորհրդի անդամ էր, Ռուսական բժշկատեխնիկական ակադեմիայի իսկական անդամ, Էկոլոգիայի և անվտանգության միջազգային ակադեմիայի իսկական անդամ, Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, Հայաստանի գրողների միության պատվավոր անդամ:

 

Պավել Պետրոսի Անանիկյան
Կյանքի նպատակը՝ պայքար յուրաքանչյուր կյանքի համար

Պավել Անանիկյանը ՀԽՍՀ-ում անոթային վիրաբուժության հիմնադիրներից է: Տարբեր տարիների ընթացում նա աշխատել, նաև ղեկավարել է հայաստանյան առաջատար բժշկական հաստատություններ: 1978 թվականից մինչև կյանքի վերջին տարիները աշխատել է Երևանի 3-րդ քաղաքային կլինիկական հիվանդանոցում, որի գլխավոր վիրաբույժն էր: Դեռևս մի քանի տարի առաջ՝ պատկառելի տարիքում, ամեն օր վաղ առավոտյան հիվանդանոցում էր։ Կոկիկ, ճերմակ խալաթը հագին՝ Անանիկյանը հետաքրքրվում էր հետվիրահատական փուլում գտնվող հիվանդների առողջական վիճակով, հետևում էր հիվանդանոցի անցուդարձին, շտապում վիրահատարան: Կրտսեր գործընկերները վկայում են, որ յուրաքանչյուր բարդ վիրահատության ընթացքում Պավել Անանիկյանի խորհուրդն իրենց համար արժեքավոր էր ու ծանրակշիռ: Եղել են տարիներ, երբ նրա կողմից կատարվող վիրահատությունների թիվը հասել է տարեկան 800-ի։ Բժշկությանը զուգահեռ հմուտ մասնագետը նաև գիտամանկավարժական գործունեությամբ էր զբաղվում։ Անանիկյանի աշակերտներն այսօր վաղուց կայացած մասնագետներ են, ովքեր հաջողված մասնագիտական գործունեություն են ծավալում Հայաստանում և հայրենիքի սահմաններից հեռու։


«Այնպես ստացվեց, որ ես, ընտանիքում ձևավորված ավանդույթի համաձայն, դարձա բժիշկ-վիրաբույժ: Շատ եմ սիրել իմ մասնագիտությունը»,- հարցազրույցներից մեկում ասել է Անանիկյանը։ Իր հեղինակած ստեղծագործություններից մեկում նշել է, որ վիրահատարանը նման է մարտի դաշտի, ուր բժիշկները հաճախ ստիպված են լինում պայքար մղել յուրաքանչյուրի համար: Մասնագիտական գործունեության ընթացքում վիրաբույժին մշտապես ուղեկցել են հանդիպումները նշանավոր մարդկանց հետ: Վիրաբույժը մամուլում հրատարակված պատմվածքների, ակնարկների հեղինակ էր, Հայաստանի գրողների և նկարիչների միությունների անդամ: Վիրաբույժ աշխատելու երկարամյա փորձի արդյունքում նա հավաքագրել էր արժեքավոր հուշեր հիվանդների, նրանց հարազատների և գործընկերների մասին, որոնք իրեն բնորոշ հումորի յուրահատուկ զգացումով ամփոփել էր «Բեկորներ», «Կուրիոզներ վիրաբույժի պրակտիկայից» գեղարվեստական, «Վիրաբույժի զրույցներ» գիտահանրամատչելի և այլ գրքերում: 1999թ. տպագրված «Բեկորներ» գիրքը Անանիկյանը նվիրել էր իրեն մայրություն արած քույրերին` Օվսաննային, Մարգարիտային և Արուսյակին, ովքեր մեծ դերակատարում են ունեցել նրա կյանքում:


«Նրանք հսկայական դեր են խաղացել իմ անհատականության կայացման գործում և մշտապես սրտումս մնացին որպես երեք սիրելի մայրեր»,- գրում է պրոֆեսոր- ակադեմիկոսը:

Որպես վիրաբույժ կայացման ճանապարհին Անանիկյանը կատարել է տարատեսակ վիրահատություններ: Բացի որովայնի, կույրաղիքի, ճողվածքի, լեղապարկի ընդհանուր վիրահատություններից, նա վարպետորեն կատարել է նաև էնդոկրինոլոգիական, գինոկելոգիական, ուրոլոգիական, ուռուցքաբանական վիրահատություններ: Փորձել է ձեռք մեկնել բոլորին` թե սոցիալապես անապահով, թե պաշտոնատար անձանց:


Բժիշկ-գիտնականի աշխատանքները վերաբերում են սիրտանոթային վիրաբուժությանը։ Մշակել է ստամոքս-տասներկումատնյա աղիքային արյունահոսությունների բուժման եղանակներ, ինչպես նաև պարբերական հիվանդության, լեղապարկի բորբոքման ախտորոշման, կլինիկայի, վիրաբուժության մեթոդներ։ Առաջարկել է լեղապարկի սուր և քրոնիկ բորբոքման բուժման միասնական եղանակ։ Հեղինակ է շուրջ 500 հրատարակումների, 13 մենագրության և 3 դասագրքի։

 

Պավել Պետրոսի Անանիկյան
Նկարչի սրտով բժիշկը

Պատահական չէ, որ Անանիկյանին հաճախ բնորոշել են որպես բժիշկ-նկարիչ:


Եթե երբևէ առիթ եք ունեցել լինել Պավել Անանիկյանի աշխատասենյակում, ապա վստահաբար զգացած կլինեիք առաջին հայացքից սովորական թվացող աշխատասենյակում տիրող արվեստի շունչը։ Անվանի բժիշկը տոհմիկ մտավորականների` բժիշկների, նկարիչների, գրողների մի քանի սերունդների արժանի հետնորդն է: «Նկարչի սրտով բժիշկ»,- այսպես է բնորոշվել վիրաբույժը տարիներ առաջ գրված հոդվածներից մեկում։


Կոչումով բժիշկը նկարել է փոքր հասակից, ավելի լրջորեն նկարչությանը մոտեցել է 50 տարեկանում։ Ինքնուս նկարչի կտավները ցուցադրվել են Տաշքենդում՝ ԱՊՀ երկրների նկարիչների, ինչպես նաև այլ ցուցահանդեսներում։


«Նկարել եմ փոքր հասակից, սակայն երբեք նկարչություն չեմ սովորել ու երբեք էլ չեմ երազել նկարիչ դառնալու մասին: Փոխարենը երազել եմ վիրաբուժության մասին ու կարող եմ ասել, որ իմ ամենամեծ երազանքն իրականացրել եմ: Քիչ մարդիկ կան, որ կարող են այսպես արտահայտվել իրենց մասին, բայց ես, կարծում եմ, դրա իրավունքն ունեմ, որովհետև ոչ բոլոր վիրաբույժներին է բախտ վիճակվում իրենց կատարած վիրահատությունների թիվը հասցնելու տասնյակ հազարների»,- նշել է բժիշկ-նկարիչը։ Նշենք, որ Անանիկյանը անմասն չի մնացել նաև հանրապետության քաղաքական կյանքի վճռորոշ խնդիրների շուրջ հրապարակումներից և ելույթներից:

 

Պավել Պետրոսի Անանիկյան
Մասնագիտությունը չեն ընտրում միայն լսելով. պետք է սիրել այն, լինել պարտաճանաչ և նվիրված

«Մխիթար Հերացի» մեդալակիրն առանձնակի խանդավառությամբ ու սիրով էր խոսում կյանքի ուղեկցի` ԵՊԲՀ նյարդաբանության ամբիոնի պրոֆեսոր Էլմիրա Գևորգյանի մասին, ում հետ հանդիպումը կայացել է հենց բժշկական ինստիտուտում դեռևս ուսանողական տարիներին: ՀՀ վաստակավոր բժիշկ Էլմիրա Գևորգյանը մշտապես ոգևորել է ամուսնուն և հնարավորություն ստեղծել, որպեսզի կյանքի ամենօրյա հոգսերից շեղվելով՝ ժամանակ հատկացնի նաև ստեղծագործական գաղափարների իրականացմանը:


Պավել Անանիկյանի և Էլմիրա Գևորգյանի ընտանիքի բժշկական գիծն այսօր հաջողությամբ շարունակում են երեխաներն ու թոռները: Նրանց դուստրը հոգեբույժ Անահիտ Գևորգյանն է, որդին` վիրաբույժ Պետրոս Անանիկյանը: Բժշկի ուղին են ընտրել նաև նրանց երեխաները: Անահիտի դուստրը՝ Աննան, նույնպես հոգեբույժ է, Պետրոսի որդին` Պավել Անանիկյան կրտսերը, ևս բժշկական կրթություն է ստացել, բայց այժմ բնակվում է Ավստրալիայում և որպես երկրորդ մասնագիտություն ընտրել է իրավագիտությունը:
«Բոլոր այն երիտասարդները, ովքեր ցանկանում են բժիշկ դառնալ, չպետք է մոռանան, որ այս մասնագիտությունը չեն ընտրում միայն լսելով. պետք է սիրել այն, լինել պարտաճանաչ և նվիրված», - պատգամել է վիրաբույժը ապագա սերունդներին։


Անանիկյանի գնահատմամբ` բժիշկը պետք է լինի քաջ, ուժեղ և պատրաստ լինի դիամակայել ցանկացած փորձության: 88-ամյա պրոֆեսոր Անանիկյանը հենց այսպիսին էր..:

Սկզբնաղբյուր. ԵՊ բժշկական համալսարան
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Պավել Պետրոսի Անանիկյան. aas.am
Պավել Պետրոսի Անանիկյան. aas.am

Ծնվել է 1930թ. մայիսի 7-ին Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

1955թ. թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժա-պրոֆիլակտիկայի...

ԵՊԲՀ. Ավելի քան 5 տասնամյակ է՝ Լիլիա Չիլինգարյանը սովորում էր սովորեցնելով
ԵՊԲՀ. Ավելի քան 5 տասնամյակ է՝ Լիլիա Չիլինգարյանը սովորում էր սովորեցնելով

Լիլիա Չիլինգարյանի կյանքում առանցքային է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի դերը: Նրա լուսանկարների հարուստ արխիվում առանձնանում է մի նկար. 19-ամյա ուսանողուհին պրոֆեսոր Գաբրիել Խաչատրյանի հետ...

ՀՀ ԱՆ. Սուրեն Զոհրաբյանը սերունդներին պատգամել է կոչումով բժիշկ լինելու բանաձևը
ՀՀ ԱՆ. Սուրեն Զոհրաբյանը սերունդներին պատգամել է կոչումով բժիշկ լինելու բանաձևը

«Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնի նեյրովիրաբուժական  բաժանմունքում բացված աշխատասենյակ-թանգարանում այսուհետև կարելի է ծանոթանալ Հայաստանում նեյրովիրաբուժության հիմնադիր, պրոֆեսոր Սուրեն Զոհրաբյանի անցած ուղուն...

Սիրելի բժիշկ Վահագն Ժիրայրի Դարբինյանի հիշատակին
Սիրելի բժիշկ Վահագն Ժիրայրի Դարբինյանի հիշատակին

Երջանկությունը երբեք կիսով չափ չի լինում. կամ երջանիկ ես, կամ` ոչ: Եթե երջանիկ ես կոլեկտիվում, արդեն երջանիկ ես, եթե երջանիկ ես ընտանիքում, ուրեմն՝ արդեն երջանիկ ես...

Բժիշկներ
Սերգեյ Մալայան
Սերգեյ Մալայան

Հավերժական ոչինչ չկա աշխարհում,
Ամենայն ինչ անցողիկ է… Բարի անունն է մնում։
Սաադի...

Հոգեբան-հոգեբույժը` ստալինյան բռնությունների զոհ. Գրիգոր Տեր-Հակոբյանի (Գրո) ծննդյան 125-ամյակը

Մեր ոչ շատ հեռավոր անցյալում գիտության, բժշկության, գրականության և արվեստի բնագավառի շատ երևելիներ ունենք, որոնցից ամեն մեկն իր ուրույն հետքն է թողել ընտրած բնագավառում` մի քանի քայլով առաջ մղելով  առաջադիմության, նորարարության գնացքը...

Առողջապահության լրատու 18-19.2012
Վիրաբուժական ծառայության հիմնադիրը (Համբարձում Քեչեկի ծննդյան 140-ամյակը)
Վիրաբուժական ծառայության հիմնադիրը (Համբարձում Քեչեկի ծննդյան 140-ամյակը)

«Ճշմարիտ աշխարհը իմաստունին, բարեպաշտին, առաքինուն է հասանելի. նա ապրում է նրա մեջ, նա այդ աշխարհն է»: Գերմանացի մեծագույն փիլիսոփա և մտածող Ֆրիդրիխ Նիցշեի թևավոր դարձած այս ասույթն ամբողջությամբ կարելի է վերագրել XX դարի հայ ականավոր բժիշկ...

Առողջապահության լրատու 16-17.2012
Վահան Արծրունի
Վահան Արծրունի

Գիտության վաստակավոր գործիչ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահան Արծրունին ծնվել է 1857թ., Նոր Բայազետում...

Ապագա բժիշկ (1267-68) 10-11.2012 Հունիս
Գրիգոր Տեր-Հակոբյան (Գրո). հայերեն առաջին բժշկագիտական բառարանի հեղինակ
Գրիգոր Տեր-Հակոբյան (Գրո). հայերեն առաջին բժշկագիտական բառարանի հեղինակ

2012-ը բժշկական համալսարանի երատավորներից մեկի` հոգեբուժության և նյարդային հիվանդությունների ամբիոնի հիմնադիր վարիչ (1930-37թթ.), մինչև 1930թ. ՀՀ առժողկոմատում մի շարք պատասխանատու պաշտոններ վարած, 1936-ին նյարդաբանական տերմինների...

Ապագա բժիշկ (1265-66) 8-9.2012 Մայիս
Հայ ժողովրդական բժշկության երևելիներ. Սնղչի Գրքո (Գրիգոր Կարապետյան)

1965 թվականի տաք աշնանամուտի ամեն երեկո, ականջը ձենի, աչքը դռան փականքին, անկողնում ծվարած 100-ամյա մի ծերունի համառաբար չէր ուզում հրաժեշտ տալ այս կյանքին. նրա ականջով էր ընկել...

Առողջապահության լրատու 1.2011
Ի հիշատակ Թամազյան Համլետ Սերգեյի
Ի հիշատակ Թամազյան Համլետ Սերգեյի

Ծնվել է 01.05.1974 թ. Հայաստանում, Թումանյան շրջանի Օձուն գյուղում: 1966 թվականին, ավարտելով Երևանի Գրիբոյեդովի անվան դպրոցը ընդունվում է Երևանի Պետական Բժշկական համալսարանի...

Անուշավան Վահանի Ղազազյան
Անուշավան Վահանի Ղազազյան

2009 թ. նոյեմբերին 87 տարեկան հասակում վախճանվեց անվանի հայ բժիշկ, մանկավարժ, պրոֆեսոր Անուշավան Վահանի Ղազազյանը: Նա մեծ ներդրում ուներ համաճարակաբանության, ինֆեկցիոն և աղիքային հիվանդությունների ուսումնասիրության...

Առողջապահության լրատու 3.2010
Միջնադարյան հայ բժիշկներ. Ամիրդովլաթ Ամասիացի
Միջնադարյան հայ բժիշկներ. Ամիրդովլաթ Ամասիացի

Կիլիկյան Հայկական թագավորության կործանումը ԺԳ դարի վերջին, ինչպես նաև ԺԵ-ԺԶ դարերի անընդհատ պատերազմները Օսմանյան Թուրքիայի և Պարսկաստանի միջև պատմական Հայաստանի հողերին...

Արտաշես Ալեքսանդրի Մելիք-Ադամյան
Արտաշես Ալեքսանդրի Մելիք-Ադամյան

1925 թ. բացվեց ֆակուլտետային թերապիայի ամբիոնը, որը մինչև 1949 թ. ղեկավարում էր պրոֆեսոր Արտաշես Ալեքսանդրի Մելիք-Ադամյանը։ Նրա անվան հետ է կապված Հայաստանում թերապիայի և սրտաբանության կայացումը...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ