Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Հայ բժիշկերի կյանքից

Ռուբեն Նիկիտի Գյանջեցյան

Ռուբեն Նիկիտի Գյանջեցյան

Գիտության վաստակավոր գործիչ, պրոֆեսոր Ռուբեն Նիկիտի Գյանջեցյանը 1935 թ. հիմնադրեց հոսպիտալ թերապիայի ամբիոնը և ղեկավարեց այն մինչև 1954 թ.։ Մինչ 1935 թ. հոսպիտալ թերապիայի դասընթացը վարում էին Լ.Ա. Հովհաննիսյանը և Ա.Ա. Մելիք-Ադամյանը (1925-1930), իսկ 1931 թ.՝ Ռ.Ն. Գյանջեցյանը։

 

1935-1954 թթ. ամբիոնի աշխատակիցները պաշտպանել են 10 թեկնածուական թեզ, հրատարակել 86 ծանրակշիռ հոդված։ Պրոֆեսորին աշակերտել են Ռ.Պ. Ստամբոլցյանը, Ալ.Ա. Մելիք-Ադամյանը, Ս.Գ. Երեմյանը, Վ.Պ. Բունիաթյանը, Շ.Լ. Ավագյանը, Ս.Ս. Ճշմարիտյանը, Ա.Մ. Ավետիսյանը, Հ.Ա. Նանագուլյանը, Ն.Գ. Գյուլիքեխվյանը։


 Անձամբ Ռ.Ն. Գյանջեցյանը հեղինակ է 35 գիտական աշխատության, այդ թվում՝ 3 մենագրության («Մալարիայի բուժումը», 1944, «Մալարիայի կլինիկան», 1945, «Ավիտամինոզներ և հիպովիտամինոզներ», 1947)։ Մեծ արժեք է ներկայացնում նաև տուբերկուլյոզի կլինիկային և բուժմանը վերաբերող աշխատությունը, որը այն ժամանակվա պրակտիկ բժիկների համար դարձել էր անփոխարինելի ուղեցույց։


Լինելով Լ.Վ. Գրոմաշևսկու տեսության հետևորդ՝ առաջադեմ գիտնականը մալարիայի վերաբերյալ աշխատություններում ընդգծում էր, որ հիվանդության դեմ արդյունավետ պայքարի համար անհրաժեշտ է ազդել համաճարակային շղթայի բոլոր 3 օղակների վրա։ Նա առանձնակի ուշադրություն էր դարձնում մալարիայով հիվանդների մոտ տուբերկուլյոզի կլինիկայի, ընթացքի և Հայաստանի առողջարաններում բուժման վրա։ Ռ.Ն. Գյանջեցյանը ծավալուն պայքար կազմակերպեց տուբերկուլյոզի դեմ և հիմնադրեց ֆթիզիատրիկ ծառայությունը։ Այդ դժվար գործում նրան օգնեցին դեռևս 1923 թ. Լենինգրադում տուբերկուլյոզի գծով մասնագիտացման ժամանակ ստացած գիտելիքները, ինչպես նաև Բալախանի, Բաքվի թերապևտիկ կլինիկաներում, Թբիլիսիի տուբդիսպանսերում (1914-1930) աշխատանքային փորձը, որտեղ ևս լայնորեն տարածված էր տուբերկուլյոզը։ 1927 թ. նա հիմնադրեց Դիլիջանի հակատուբերկուլյոզային դիսպանսերը, որը հետագայում վերակազմավորվեց որպես առողջարան և կոչվեց գիտնականի անունով։ Նա հիմնավորեց Դիլիջանի պայմաններում տուբերկուլյոզի, քրոնիկ թոքային ախտաբանության և այլ ներքին հիվանդությունների կլիմայաբուժման հնարավորությունները։


Պրոֆեսոր Ռ.Ն. Գյանջեցյանը բացահայտեց «Դիլիջան» հանքային ջրի և «Արզնի» առողջարանի հանքային ռեսուրսների բուժիչ հատկությունները ու դրանց կիրառելիությունն աղեստամոքսային ուղու հիվանդությունների համալիր բուժման մեջ։ «Արզնի» հանքային ջրերի բուժական հատկություններն ուսումնասիրելու ուղղությամբ ծավալուն աշխատանք կատարեց նաև գիտնականի դուստր, հիանալի կլինիցիստ Նինա Ռուբենի Գյանջեցյանը։


Պրոֆեսոր Ռ.Ն. Գյանջեցյանն ուշադրություն դարձրեց նաև բազմաթիվ հիվանդությունների բուժման համար Հայաստանի, հատկապես Գյուլագարակի և Կիրովականի տորֆի հարուստ հանքավայրերն օգտագործելու հեռանկարների վրա։     Տորֆի բուժիչ հատկություններին վերաբերող պրոֆեսոր Գյանջեցյանի գաղափարների հետագա զարգացումն ու գիտական հիմնավորումն ստացավ նշանավոր կուրորտաբան և ֆիզիոթերապևտ Ռոզա Սահակի Ջանջութովայի (1906-1988) աշխատություններում, որը 1961-1984 թթ. ղեկավարում էր ԵԲԻ ֆիզիոթերապիայի և կուրորտաբանության ամբիոնը, Հայաստանի կուրորտաբանական ռեսուրսների ուսումնասիրման բաժինը Կուրորտաբանության և ֆիզիոթերապիայի ԳՀԻ-ում (1953-ից), եղել է ԱՆ գլխավոր մասնագետ և ֆիզիոթերապևտների ու կուրորտաբանների միության նախագահ։ Նա, մասնավորապես, ուսումնասիրել է ռևմատոիդ արթրիտի համալիր բուժման մեջ տորֆի արդյունավետությունը։


Պրոֆեսոր Ռ.Ն. Գյանջեցյանի ղեկավարությամբ ամբիոնի աշխատակիցները քննության առան Կիրովականում (ներկայումս՝ Վանաձոր) և մերձակա գյուղերում էնդեմիկ խպիպի լայն տարածվածության պատճառները, ինչը հնարավորություն տվեց գիտականորեն հիմնավորել կանխարգելիչ միջոցառումների անհրաժեշտությունը։ Այն ժամանակ լինելով ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի ժողովրդական դեպուտատ, անխոնջ մշակ և իսկական հայրենասեր Ռ.Ն. Գյանջեցյանը կարողացավ իսպառ վերացնել Կիրովականի առջև ծառացած խպիպի խնդիրը՝ կազմակերպելով խմելու ջրի յոդացումը։ Մեծանուն գիտնականի հետաքրքրությունների շրջանակում էին նաև գաստրոէնտերոլոգիայի հարցերը, մասնավորապես ազգային մի շարք ճաշատեսակների ազդեցությունը աղեստամոքսային հիվանդությունների ընթացքի վրա, խոցային հիվանդության քնաբուժությունը, հիպո- և ավիտամինոզները, ինչպես նաև բրուցելյոզի ախտածագման, կլինիկայի և բուժման հարցերը։ Բրուցելյոզի ախտածագման մեջ նա առաջինն էր, որ կարևորեց վարակային ալերգիայի գործոնը։


Հարկ ենք համարում նշել նաև, որ երկար տարիներ նա զբաղեցրել է Հայաստանի գլխավոր թերապևտի, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղի առբաժնի վարիչի պաշտոնները և նպաստել առողջապահության բարեփոխումներին ու համակարգի կադրային ապահովմանը ինչպես քաղաքում, այնպես էլ գյուղական վայրերում։

Հեղինակ. Նազարեթյան Է. Ե., Գասպարյան Ա. ՅՈՒ.
Սկզբնաղբյուր. Ներքին հիանդություններ
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Գրիգորի Օկոև. մարդասիրական առաքելություն` ի պետս հայրենակիցների առողջության և երջանկության
Գրիգորի Օկոև. մարդասիրական առաքելություն` ի պետս հայրենակիցների առողջության և երջանկության

Գրիգորի Գեորգիի Օկոևը Հայաստանի առողջապահության մեծ երախտավոր է ու կազմակերպիչ, մարդու վերարտադրողական առողջության գիտակ և իր իմացություններով մարդկանց երջանկություն պարգևող վաստակաշատ բժիշկ...

ԵՊԲՀ. Վիրահատարանում ինչպես մարտի դաշտում
ԵՊԲՀ. Վիրահատարանում ինչպես մարտի դաշտում

Նվիրվում է Պավել Պետրոսի Անանիկյանի հիշատակին

Արվեստի, բժշկագիտության, երաժշտության, շատ այլ բնագավառներում կան մարդիկ, որոնց կյանքն...

Պավել Պետրոսի Անանիկյան. aas.am
Պավել Պետրոսի Անանիկյան. aas.am

Ծնվել է 1930թ. մայիսի 7-ին Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

1955թ. թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժա-պրոֆիլակտիկայի...

ԵՊԲՀ. Ավելի քան 5 տասնամյակ է՝ Լիլիա Չիլինգարյանը սովորում էր սովորեցնելով
ԵՊԲՀ. Ավելի քան 5 տասնամյակ է՝ Լիլիա Չիլինգարյանը սովորում էր սովորեցնելով

Լիլիա Չիլինգարյանի կյանքում առանցքային է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի դերը: Նրա լուսանկարների հարուստ արխիվում առանձնանում է մի նկար. 19-ամյա ուսանողուհին պրոֆեսոր Գաբրիել Խաչատրյանի հետ...

ՀՀ ԱՆ. Սուրեն Զոհրաբյանը սերունդներին պատգամել է կոչումով բժիշկ լինելու բանաձևը
ՀՀ ԱՆ. Սուրեն Զոհրաբյանը սերունդներին պատգամել է կոչումով բժիշկ լինելու բանաձևը

«Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնի նեյրովիրաբուժական  բաժանմունքում բացված աշխատասենյակ-թանգարանում այսուհետև կարելի է ծանոթանալ Հայաստանում նեյրովիրաբուժության հիմնադիր, պրոֆեսոր Սուրեն Զոհրաբյանի անցած ուղուն...

Սիրելի բժիշկ Վահագն Ժիրայրի Դարբինյանի հիշատակին
Սիրելի բժիշկ Վահագն Ժիրայրի Դարբինյանի հիշատակին

Երջանկությունը երբեք կիսով չափ չի լինում. կամ երջանիկ ես, կամ` ոչ: Եթե երջանիկ ես կոլեկտիվում, արդեն երջանիկ ես, եթե երջանիկ ես ընտանիքում, ուրեմն՝ արդեն երջանիկ ես...

Բժիշկներ
Սերգեյ Մալայան
Սերգեյ Մալայան

Հավերժական ոչինչ չկա աշխարհում,
Ամենայն ինչ անցողիկ է… Բարի անունն է մնում։
Սաադի...

Հոգեբան-հոգեբույժը` ստալինյան բռնությունների զոհ. Գրիգոր Տեր-Հակոբյանի (Գրո) ծննդյան 125-ամյակը

Մեր ոչ շատ հեռավոր անցյալում գիտության, բժշկության, գրականության և արվեստի բնագավառի շատ երևելիներ ունենք, որոնցից ամեն մեկն իր ուրույն հետքն է թողել ընտրած բնագավառում` մի քանի քայլով առաջ մղելով  առաջադիմության, նորարարության գնացքը...

Առողջապահության լրատու 18-19.2012
Վիրաբուժական ծառայության հիմնադիրը (Համբարձում Քեչեկի ծննդյան 140-ամյակը)
Վիրաբուժական ծառայության հիմնադիրը (Համբարձում Քեչեկի ծննդյան 140-ամյակը)

«Ճշմարիտ աշխարհը իմաստունին, բարեպաշտին, առաքինուն է հասանելի. նա ապրում է նրա մեջ, նա այդ աշխարհն է»: Գերմանացի մեծագույն փիլիսոփա և մտածող Ֆրիդրիխ Նիցշեի թևավոր դարձած այս ասույթն ամբողջությամբ կարելի է վերագրել XX դարի հայ ականավոր բժիշկ...

Առողջապահության լրատու 16-17.2012
Վահան Արծրունի
Վահան Արծրունի

Գիտության վաստակավոր գործիչ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահան Արծրունին ծնվել է 1857թ., Նոր Բայազետում...

Ապագա բժիշկ (1267-68) 10-11.2012 Հունիս
Գրիգոր Տեր-Հակոբյան (Գրո). հայերեն առաջին բժշկագիտական բառարանի հեղինակ
Գրիգոր Տեր-Հակոբյան (Գրո). հայերեն առաջին բժշկագիտական բառարանի հեղինակ

2012-ը բժշկական համալսարանի երատավորներից մեկի` հոգեբուժության և նյարդային հիվանդությունների ամբիոնի հիմնադիր վարիչ (1930-37թթ.), մինչև 1930թ. ՀՀ առժողկոմատում մի շարք պատասխանատու պաշտոններ վարած, 1936-ին նյարդաբանական տերմինների...

Ապագա բժիշկ (1265-66) 8-9.2012 Մայիս
Հայ ժողովրդական բժշկության երևելիներ. Սնղչի Գրքո (Գրիգոր Կարապետյան)

1965 թվականի տաք աշնանամուտի ամեն երեկո, ականջը ձենի, աչքը դռան փականքին, անկողնում ծվարած 100-ամյա մի ծերունի համառաբար չէր ուզում հրաժեշտ տալ այս կյանքին. նրա ականջով էր ընկել...

Առողջապահության լրատու 1.2011
Ի հիշատակ Թամազյան Համլետ Սերգեյի
Ի հիշատակ Թամազյան Համլետ Սերգեյի

Ծնվել է 01.05.1974 թ. Հայաստանում, Թումանյան շրջանի Օձուն գյուղում: 1966 թվականին, ավարտելով Երևանի Գրիբոյեդովի անվան դպրոցը ընդունվում է Երևանի Պետական Բժշկական համալսարանի...

Անուշավան Վահանի Ղազազյան
Անուշավան Վահանի Ղազազյան

2009 թ. նոյեմբերին 87 տարեկան հասակում վախճանվեց անվանի հայ բժիշկ, մանկավարժ, պրոֆեսոր Անուշավան Վահանի Ղազազյանը: Նա մեծ ներդրում ուներ համաճարակաբանության, ինֆեկցիոն և աղիքային հիվանդությունների ուսումնասիրության...

Առողջապահության լրատու 3.2010
Միջնադարյան հայ բժիշկներ. Ամիրդովլաթ Ամասիացի
Միջնադարյան հայ բժիշկներ. Ամիրդովլաթ Ամասիացի

Կիլիկյան Հայկական թագավորության կործանումը ԺԳ դարի վերջին, ինչպես նաև ԺԵ-ԺԶ դարերի անընդհատ պատերազմները Օսմանյան Թուրքիայի և Պարսկաստանի միջև պատմական Հայաստանի հողերին...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ