Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջապահություն 2.2011

Երեխաների մաշկի ալերգիկ հիվանդություններ 

Երեխաների մաշկի ալերգիկ հիվանդություններ 

Մաշկի ալերգիկ հիվանդությունների պատճառ են դառնում տարբեր ալերգեններ (սննդամթերք, դեղորայք, սնկեր, մանրէներ, քիմիական նյութեր, հոտեր և այլն), որոնց ազդեցության հետևանքով մաշկի մակերեսը բորբոքվում է:

 

Երեխաների մաշկի թեթևակի փոփոխություններ հաճախ են նկատվում: Դրանցից շատերն արագ վերանում են, սակայն կարող են առաջանալ նաև մի շարք վարակիչ հիվանդությունների ժամանակ, որոնք շտապ բուժման կարիք ունեն: Ցանը` այլ ախտանիշների հետ, կարող է հուշել որևէ վարակիչ հիվանդության առկայության մասին: Երբեմն դա կարող է լինել ալերգիայի միակ արտահայտությունը, կամ համակցվել դրա մյուս ձևերի հետ: Պետք է ուշադիր լինել հատկապես հիվանդությունը նոր սկսվելու ժամանակ:

 

Ալերգիկ ծագման մաշկաբորբերի վաղ ախտորոշման համար նշանակություն ունի հանգամանորեն հավաքված անամնեզը, որը հնարավորություն կտա պարզելու օրգանիզմի զգայունության բարձրացումն այս կամ այն ալերգենի նկատմամբ: Պետք է պարզել, թե ընտանիքում արդյո՞ք կան ալերգիայով հիվանդներ, ինչպես են ընթացել մոր հղիությունն ու ծննդաբերությունը և սնուցվել նորածինը: 

 

Սննդային ալերգիայի հայտնաբերման համար կարևոր նշանակություն ունի սննդային օրագիր կազմելը: Տետրի էջը բաժանել 2 մասի: Ձախ մասում լրացնել երեխայի ընդունած սննդի տեսակը, իսկ աջում` դրա նկատմամբ մաշկի և լորձաթաղանթների ռեակցիան: Սրա էությունն այն է, որ բացառման սկզբունքով` 7-10 օրվա ընթացքում երեխայի սննդակարգից հանվում է սննդի այն տեսակը, որը կարող է ալերգիկ ռեակցիա առաջացնել: Փորձը համարվում է դրական, եթե ենթադրյալ ալերգենը բացառելուց հետո կլինիկական նշանները մեղմանում են կամ անհետանում: Մյուս ախտորոշիչ փորձերը կատարվում են մասնագիտացված լաբորատորիաներում` մասնագետ բժշկի հսկողությամբ: 

 

Մաշկի ալերգիկ հիվանդություններից են իսկական էկզեման, նեյրոդերմիտը` նյարդային ծագման մաշկաբորբը, շփումային մաշկաբորբը, եղնջացանը, Լայելի, Սթիվենս-Ջոնսոնի համախտանիշները և այլն:

 

Մանկական էկզեմա


Ալերգիայի համեմատաբար հաճախ հանդիպող արտահայտությունն է: Սովորաբար ի հայտ է գալիս կյանքի առաջին կիսամյակում: Նշաններն են մաշկի հիպերեմիան` արյունալեցումը, թույլ այտուցը, բշտիկային ցանավորումը: Բշտիկները պատռվում են, առաջանում է խոնավ մակերես, իսկ հետագայում` կեղևիկներ: Դա ուղեկցվում է ուժեղ քորով: Քորելիս լինում է արյունային արտադրություն, որը նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում թարախային վարակի թափանցման համար: Ապա միանում է երկրորդային վարակը, և առաջանում են թարախային օջախներ: Էկզեմատոզ օջախները հիմնականում տեղակայվում են այտերին, ճակատին, ստորին ծնոտի տակ, իսկ հետագայում` մարմնի վրա: Արյունային և թարախային արտադրության պատճառով կեղևները լինում են գորշ-դեղնավուն: 

 

Ստրոֆուլոս 


Մաշկային ալերգիայի համեմատաբար ծանր տարբերակն է: Բնորոշ են հանգուցավոր ցանավորումը և ուժեղ քորը: Ցանն ավելի հաճախ տեղակայվում է վերջույթների վրա:

 

Նեյրոդերմիտ


Հաճախ հանդիպում է 3-5 տարեկանից մեծ երեխաների մոտ: Ունի երկու ձև` տարածուն և մեկուսացած: Տարածունի ժամանակ մաշկային փոփոխությունները հիմնականում լինում են դեմքին, պարանոցին, դաստակին, արմնկային և ծնկային փոսիկներում: 

Մեկուսացած ձևի դեպքում սահմանափակ տեղամասերում նկատվում է մաշկի համաչափ ախտահարում: 

 

Եղնջացան


Բնորոշ է մաշկի մակերեսին բարձր հանգուցիկների և բշտերի առաջացումով: Ցանն ունենում է տարբեր չափսեր` ոսպի փոքր հատիկից մինչև մեծը: Կարող է լինել նաև միաձուլված: Այն տեղակայվում է ամենուրեք, բայց ավելի հաճախ վերջույթների վրա: Ցանավորումն ուղեկցվում է քորով: Սուր եղնջացանը կարճ է տևում, մի քանի ժամ հետո կարող է անհետանալ` չթողնելով ոչ մի հետք: 

 

Կվինկեի այտուց


Տեղակայվում է այն տեղերում, որտեղ ենթամաշկային ճարպաշերտը հաստ է: Մաշկի վրա առաջանում է արագ մեծացող այտուց, որը երբեմն կարող է հասնել շատ մեծ չափսերի: Կվինկեի այտուցը տեղակայվում է դեմքի վրա, աչքերի, շրթունքների, լեզվի, կոկորդի, սեռական օրգանների շրջանում և կարող է պահպանվել մի քանի օր: Պետք է գիտենալ, որ եթե այտուցը կոկորդի շրջանում է, կարող է երեխայի մահվան պատճառ դառնալ: Ձայնի փոփոխություն և եղնջացան նկատելիս պետք է անմիջապես բժշկի դիմել: 

 

Շփումային մաշկաբորբ


Հաճախ դիտվում է մեծ տարիքի երեխաների մոտ: Առաջանում է մաշկի վրա ալերգենների ազդեցությունից: Այդպիսի ալերգեններ կարող են լինել հակաբիոտիկները, սուլֆանիլամիդային պատրաստուկները, յոդը, քսուքները, բրդյա, սինթետիկ հագուստները և այլն: Մաշկի վրա, հատկապես բաց տեղերում և այնտեղ, որտեղ ալերգենը շփվել է մաշկի հետ, առաջանում են բշտեր, տեղի է ունենում վերնամաշկի շերտազատում: 

 

Բազմաձեվ էքսուդատիվ էրիթեմա


Պատճառը վարակական և դեղորայքային ալերգեններն են: Ցանը սովորաբար տեղակայվում է ձեռքերին և ոտքերին: Կարող են լինել նաև նյարդային համակարգի և ստամոքսաաղիքային տրակտի գործունեության խանգարումներ: Մաշկի կարմրած մակերեսի վրա առաջանում են քորվող հանգույցներ և բշտեր: Այս ձևը երեխաների մոտ հազվադեպ է հանդիպում: 

 

Սթիվենս-Ջոնսոնի համախտանիշ


Դեղորայքային մաշկաբորբի ծանր ձև է: Այս համախտանիշի զարգացման համար ֆոն է դառնում վարակը. երեխայի օրգանիզմի զգայունությունը բարձրացած է լինում դեղորայքների նկատմամբ: Հիմնական ախտանիշներն են ընդհանուր թուլությունը, բարձր ջերմությունը, գլխացավը: Մաշկի վրա առաջանում են վառ կարմիր բծեր, հետագայում նրանց տեղում բշտեր` շճային կամ շճաարյունային պարունակությամբ: Հաճախ գործընթացի մեջ ընդգրկվում են բերանի խոռոչի լորձաթաղանթը, աչքերը, միզուկը, հեշտոցը: 

 

Լայելի համախտանիշ


Երկրորդային էրիթրոդերմիա է, որի ժամանակ լինում է վերնամաշկի մեծ մակերեսով երկրորդային նեկրոզ` մեռուկ: Համարվում է դեղորայքային ալերգիայի համեմատաբար ծանր ձևերից մեկը: Պատճառները նույնն են, ինչ-որ Ստիվենս-Ջոնսոնի համախտանիշինը: Ընթանում է 3 փուլով:

 

Բորբոքային փուլի ժամանակ մաշկի և լորձաթաղանթների վրա առաջանում են տարբեր մեծության կարմիր բծեր, հիմնականում` դեմքի, ձեռքերի և ոտքերի մատների, իրանի վրա: Լորձաթաղանթներն ախտահարվում են դեպքերի 90%-ի ժամանակ: 24-28 ժամ հետո բծերի տեղում գոյանում են բշտեր: 

 

Նեկրոտիկ փուլին բնորոշ է արյունային արտադրությամբ լցված խոշոր բշտերի առկայությունը: Այնուամենայնիվ տեղի է ունենում վերնամաշկի շերտազատում, առաջանում է մաշկի` էրոզիայի ենթարկված մակերես: Բնորոշ են բարձր ջերմությունը, ընդհանուր թուլությունը, սիրտ-անոթային համակարգի գործունեության խանգարման երևույթները: Բարենպաստ ելքի դեպքում սկսվում է 3-րդ փուլը: Տեղի է ունենում էպիթելացում: 

 

Մաշկի ալերգիկ հիվանդությունների դեպքում նշանակվում են սննդակարգային, վիտամինային, դեղորայքային, առողջարանային համալիր բուժում: 

 

Մայրը երեխայի ճիշտ, ռացիոնալ սնուցմանը պետք է հետևի նրա վաղ մանկական տարիքից: Օրվա սննդակարգից անհրաժեշտ է բացառել մսային արգանակները, կծու և աղի ճաշատեսակները, քաղցրավենիքը, ներկող նյութեր պարունակող սննդատեսակները, սահմանափակել դեղին գույնի մրգերի ու բանջարեղենի քանակը (գազար, դդում, ծիրան, դեղձ, նարինջ, բանան): Խորհուրդ է տրվում օգտագործել բուսական յուղ, տավարի խաշած միս, մսի ոչ ճարպոտ տեսակներ, կարտոֆիլ, հնդկացորեն, բրինձ և այլն, կաթի նկատմամբ ալերգիայի դեպքում` կաթնաթթվային խառնուրդներ. ացիդոֆիլին,«Նարինե», կաթնաշոռ: 

 

Նյարդային ծագման մաշկաբորբերի ժամանակ օգտագործվում են «B» խմբի, «A», «C» վիտամիններ, ստամոքսաաղիքային տրակտի գործառնությունը բարելավող ֆերմենտային պատրաստուկներ: Վերջիններս նշանակվում են աղիքների գործունեության խանգարման ժամանակ, փոքր չափաբաժիններով, 2 շաբաթ տևողությամբ: Օգտագործվում են նաև բույսերի թուրմեր (անթառամ, սրոհունդ, կատվալեզու), քսուքներ` հաշվի առնելով մաշկի վիճակը:

 

Քորի զգացումը թուլացնելու և հակաբորբոքային ազդեցությունն ուժեղացնելու համար կարելի է ընդունել կաղնու արմատի, երիցուկի, անթառամի, սրոհունդի, կատվալեզվի թուրմով լոգանքներ` ամեն օր կամ օրընդմեջ, 37-38 աստիճանի ջրով, 10 րոպե: Լոգանքները չեն թույլատրվում խոնավ էկզեմայի դեպքում: 

 

Մաշկի ալերգիկ հիվանդությունների ծանր ձևերի ժամանակ երեխային անհապաղ տեղափոխում են հիվանդանոց և բուժումը շարունակում ալերգաբանական մասնագիտացված բաժանմունքում: 

 

Ցուցված է առողջարանային բուժումը ինչպես տեղային առողջարաններում, այնպես էլ ծովային կլիմա ունեցող վայրերում: Ալերգիկ ծագման մաշկաբորբերի կանխարգելումն սկսում են դեռևս հղիության ընթացքում: Հսկողություն է սահմանվում հղի կնոջ սնուցման, հիգիենայի, օրվա ռեժիմի վրա, իսկ ծննդաբերությունից հետո հետևում են մանկան ճիշտ սնուցմանը: 

 

Երեխաների մաշկի ալերգիկ հիվանդությունների կանխարգելման գործում մեծ նշանակություն ունեն մանկաբույժի և մոր համագործակցված աշխատանքը: 

Հեղինակ. Լյուդմիլա Սիմոնյանց բ.գ.թ., դոցենտ,«Արաբկիր» ԲԿ մանկաբույժ
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 2.2011 (291)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Աշխարհասփյուռ հայ բժիշկների երրորդ համագումարը
Աշխարհասփյուռ հայ բժիշկների երրորդ համագումարը

 ՀՀ առողջապահության, կրթության և գիտության ու սփյուռքի նախարարությունների նախաձեռնությամբ վերջերս Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի նիստերի դահլիճում կայացավ հայ բժիշկների միջազգային երրորդ համագումարը...

Իրադարձություններ Հայաստանում Միջոցառումներ
Նորը` Հայաստանի բժշկական գրադարանում
Նորը` Հայաստանի բժշկական գրադարանում

Երկու տարի առաջ էր, որ լրացավ ՀՀ ԱՆ հանրապետական գիտաբժշկական գրադարանի 70 տարին: Իր գոյատևման ընթացքում գործելով`«Առավելագույնս նպաստել Հայաստանի բժշկագիտության զարգացմանը»նշանաբանով...

Միջոցառումներ
Հայաստանի միջազգային բուժքույրական առաջին համագումարը
Հայաստանի միջազգային բուժքույրական առաջին համագումարը

Մեր հանրապետությունում բուժքույրերի շահերի և իրավունքների պաշտպանության, պրակտիկ գործունեություն և կրթական պատշաճ մակարդակ ապահովելու նպատակով «Էրեբունի» պետական բժշկական քոլեջի...

Իրադարձություններ Հայաստանում Միջոցառումներ
Համառոտ` ցողունային բջիջների մասին

Բանալի բառեր. ռեգեներատիվ բժշկություն, արյունաստեղծ, մեզենխիմային, սաղմնային ցողունայինբջիջներ

Դեռևս X դարի սկզբներին մեծն Ավիցեննան նշում էր, որ բժշկի գործիքներն են խոսքը, բույսը և դանակը...

Բուժման մեթոդներ
Ֆիտոբեզոարի առաջացրած բարակաղիքային անանցանելիության բուժման մեր փորձը

Բանալի բառեր. ֆիտոբեզոար, բարակաղիքային անանցանելիություն

Ներածություն: Բարակաղիքային մեխանիկական անանցանելիությունը բարակ աղիքի վիրաբուժական միջամտություն պահանջող և առավել հաճախ հանդիպող ախտաբանական վիճակ է...

Գաստրոէնտերոլոգիա, լյարդաբանություն Վիրաբուժություն Բուժման մեթոդներ
Միզասեռական կանդիդոզի բուժումը միկոֆլու դեղամիջոցով

Բանալի բառեր. Միզասեռական կանդիդոզ, միկոֆլու, ֆլուկոնազոլ

Ներածություն: Մանկաբարձագինեկոլոգիական հիվանդությունների կառուցվածքում սնկային` կանդիդային վուլվովագինիտը (ԿՎՎ) շարունակում է զբաղեցնել առաջատար...

Վարակաբանություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա Ուրոլոգիա Վեներաբանություն Դեղագիտություն
Աղիքների դիսբակտերիոզի (դիսբիոզ) բուժման նոր տարբերակ
Աղիքների դիսբակտերիոզի (դիսբիոզ) բուժման նոր տարբերակ

Մակրոօրգանիզմը` իր միկրոֆլորայի հետ միասին, ամբողջական էկոլոգիական համակարգ է, որը մշտապես գտնվում է հավասարակշռության վիճակում: Չնայած օրգանիզմի վրա արտաքին միջավայրի տարբեր գործոնների...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
Լեյշմանիոզներ` մոռացված հիվանդություններ
Լեյշմանիոզներ` մոռացված հիվանդություններ

Առաջին անգամ «մոռացված, արհամարհված հիվանդություններ» (neglected diseases) տերմինն օգտագործվել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) կողմից` 2001թ., ինֆեկցիոն և մակաբուծային բնույթի մի խումբ...

Վարակաբանություն
Սթրես

Սթրեսը վտանգի, մարտահրավերների և միջավայրի փոփոխությունների դեպքում առաջացած ընդհանուր հարմարվողական համախտանիշն է, որի հայեցակարգը մշակել և զարգացրել է կանադացի բնագետ...

Հոգեկան առողջություն
Այսպես պետք է լինի միշտ և ամենուր
Այսպես պետք է լինի միշտ և ամենուր

Հայաստանի Հանրապետության Կառավարությունը տարվա ամենաերկար օրվա նախօրեն մշտապես նվիրել է երկարօրյա աշխատանքին վարժված, այլոց հոգսերն իրենցը դարձնելու երդմանը հավատարիմ բուժաշխատողներին...

Միջոցառումներ
Սամվել Անուշավանի Խաչատրյան. սիրած գործի նվիրյալը
Սամվել Անուշավանի Խաչատրյան. սիրած գործի նվիրյալը

Սամվել Անուշավանի Խաչատրյան. ով թեկուզ մեկ անգամ գործ է ունեցել բժշկական տեխնոլոգիաների և տեխնիկայի հետ, կճանաչի այդ ոլորտում բացառիկ գիտելիքներ և փորձառություն ունեցող...

Բժիշկներ
Սումամեդ` վերին շնչուղիների հիվանդությունների բուժման համար

Բակտերային ռինոսինուսիտների և տոնզիլոֆարինգիտների ժամանակ անհրաժեշտ է կիրառել ընդհանուր հակաբիոտիկոթերապիա: Մասնագետների մեծ մասի կարծիքով, մինչև 2 տարեկան երեխաներին ևս բոլոր դեպքերում հակաբիոտիկային...

Դեղամիջոցներ Շնչառական համակարգ
Երիկամաբորբ (նեֆրիտ)
Երիկամաբորբ (նեֆրիտ)

Մեզ խնդրել են գրել երիկամաբորբի մասին: Սակայն երիկամների` արտաթորության այս օրգանի մասին առանց տեղեկություններ տալու, դժվար կլինի պատկերացնել, թե ինչպիսի վնասակար ազդեցություն կարող են ունենալ հիվանդությունները...

Միզային համակարգ
Պարօդոնտ, պարօդոնտոզ
Պարօդոնտ,  պարօդոնտոզ

Այս երկու հիվանդությունների դեպքում ախտահարման օջախը նույնն է` պարօդոնտը (լատ. par-հար և odontos-ատամ): Խոսքը վերաբերում է հիմնականում ատամի արմատին հարող լնդոսկրային շերտին...

Ստոմատոլոգիա
Առաջին օգնությունը ուշագնացության ժամանակ
Առաջին օգնությունը ուշագնացության ժամանակ

Դժվար թե գտնվի մարդ, որն իր կյանքում ականատես եղած չլինի ինչ-որ մեկի ուշագնացությանը: Ըստ ամերիկյան վիճակագրական տվյալների, չափահաս մարդկանց մոտավորապես մեկ երրորդի կյանքում եղել է ուշագնացության գոնե մեկ դեպք...

Առաջին նախաբժշկական օգնություն

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ