Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

 

Բժիշկներ

Սիրտը կյանք է. Կառլեն Գրիգորի Ադամյան

Սիրտը կյանք է. Կառլեն Գրիգորի Ադամյան

Սիրտը հոգու, հույզերի, զգացմունքների, տրամադրության խորհրդանիշ է: Հաճախ ենք օգտագործում փուխր սիրտ, բարի սիրտ, բաց սիրտ, քարե սիրտ, դաժան սիրտ և այլ արտահայտություններ: Սիրտն է ամբողջ օրգանիզմից արյունն ընդունում, մաքրում և թարմացված, նորացված ուղարկում մարմնի բոլոր հատվածները:

 

Սիրտը կյանք է, պահպանենք այն, որը պահանջում է առավելագույն խնամք: Եվ պատահական չէր, որ Սրտաբանների համաշխարհային ֆեդերացիան 1999 թվականից սեպտեմբերի ամեն վերջին կիրակի օրը նշում է որպես Սրտի համաշխարհային օր:

 

Ըստ վիճակագրական տվյալների, սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդություններից մահացությունն աշխարհում տարեց տարի ավելանում է: Պատճառների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դրանցից շատերը կապված են ինֆեկցիաների, մյուսները ժառանգական կամ բնածին բնույթի են: Սակայն հիվանդության ամենամեծ խումբը վնասակար սովորությունների և ոչ ճիշտ կենսակերպի հետևանք են: Ինչպես մասնագետներն են նշում, դրանք որոշ չափով կարելի է կանխել:

 

Սրտի միջազգային օրվա կապակցությամբ զրուցեցինք ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ, Սրտաբանության գհի բազային թեմայի և ինֆարկտային բաժանմունքի գիտական ղեկավար, Մ. Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարանի հետդիպլոմային շարունակական կրթության սրտաբանության ամբիոնի վարիչ, մանկավարժ, Հայաստանի սրտաբանների ասոցիացիայի նախագահ, ՀՀ գլխավոր սրտաբան Կառլեն Գրիգորի Ադամյանի հետ:

 

–   Ինչո՞ւ սրտի միջազգային օր, ոչ թե սրտի հիվանդությունների:

 

–   Սա պատկերավոր, գեղարվեստորեն է ասված, այլ կերպ չէր հնչի, սիրտը մշտապես ուշադրության կենտրոնում է, սրտի տրոփյունը, հնչյունները, սրտի նկատմամբ ավելի սազական է գեղարվեստական մոտեցումը: Շառլ Գունոն ասում էր.«Արվեստը սիրտն է, որն ունակ է մտածելու»:

 

–   Սիրտ-անոթային հիվանդությունները աշխարհում մահացության գլխավոր պատճառներից են: Ամեն տարի այն խլում է 17 միլիոնից ավելի մարդկային կյանք:

 

–   Բոլոր հիվանդություններից մահացության կառուցվածքում 50 % -ից ավելին սիրտ-անոթային հիվանդություններից է:

 

–   Եվ դա ինչո՞վ է պայմանավորված …

 

–   Ռիսկի գործոններով: Դեռևս 1870 թվականին, երբ սիրտ-անոթային հիվանդությունների առաջին գրոհը, այսպես կոչված, կորոնար գրոհ եղավ, Եվրոպայում և Ամերիկայում դա բժշկական «կուրյոզ» համարվեց: ժամանակակից սրտաբանության հիմնադիր ամերիկացի Պոլ Ուոլթի բնորոշմամբ, սիրտ-անոթային հիվանդություններից հիվանդացությունը հասավ աստղաբաշխական թվերի: Բնական է, հարկ էր գտնել պատճառները: Անշուշտ պատճառները հիմնականում ռիսկի գործոնների ավելացումն ու ծանրացումն էր: Իսկ ինչն է փոխվել մեր կյանքում. հիմնականում` կյանքի ռիթմը, լարվածությունը: 

 

Սիրտ-անոթային հիվանդությունների ռիսկի գործոններն են զարկերակային բարձր ճնշումը, արյան մեջ խոլեստերինի և գլյուկոզայի բարձր մակարդակը, դիաբետը, ծխելը, սնունդը, մարմնի քաշի ավելացումը, գիրանալը, ֆիզիկական անգործունությունը: Ներկայումս առաջին պլան է մղվել սթրեսը, որը նախկինում ռիսկի գործոն չէր համարվում: Չնայած հենց սթրեսի ժամանակ են ռիսկի գործոնները փոխվում` ավելանում է խոլեստերինը, ավելի շատ են սկսում ծխել, զարկերակային ճնշման մակարդակն է բարձրանում: Ներկայումս առկա գործոններին հարկ է ավելացնել սնուցումը, սթրեսը և կյանքի լարվածությունը: Լարվածությունն այնքան է մեծացել, որ մարդը չի հասցնում վերականգնվել: Ըստ Աստվածաշնչի էլ, Աստված 6 օր արարեց, իսկ 7-րդ օրը հանգստացավ: Հանգստյան օրը գալիս է Աստվածաշնչից, որ մարդ շաբաթվա մեկ օրը հանգստանա, բայց մեր կյանքի ռիթմն այնքան լարված դարձավ, որ շաբաթվա մեկ օրը բավարար չէր և, նաև բժիշկների խորհրդով, այժմ հանգստանում ենք երկու օր: Առկա են օրվա, շաբաթական, ամսական, սեզոնային, տարեկան ռիթմեր: Ես շատ եմ զբաղվել ռիթմերով և,իմ խորին համոզմամբ, ամենակիրառելին շաբաթական ռիթմն է, որն հնարավորություն է տալիս նորմալ կազմակերպել հանգիստը: 

 

–   Սիրտ-անոթային հիվանդությունների շարքում առկա է նաև ժառանգականության գործոնը:

 

–   Ժառանգականության գործոնը կա, բայց շատ փոքր դեր է խաղում:

 

–   Իսկ բնածին արատնե՞րը:

 

–   Դա այլ հարց է: Ես Հայաստանում բնածին արատների բաժանմունքի առաջին ղեկավարն եմ եղել և իմ դոկտորական թեզը, որ պաշտպանեցի Մոսկվայում, բնածին արատների ախտորոշման և բուժման մի շարք կարևորագույն խնդիրների լուծմանն էր վերաբերում: Բնածին արատներով հիվանդները նույնպես շատացել են, դա ևս կապված է ռիսկի գործոնների հետ: Առողջ մարդն առողջ սերունդ կպարգևի…

 

Բնական է, բժիշկները հետևում են, թե որ գործոնը որքան է ազդում հիվանդացության ու մահացության վրա և կանխարգելման աշխատանքը հիմնականում գործոնների հետ է: 

 

Շվեդ գիտնականների դասական հետազոտության շնորհիվ հաջողվեց սրտի իշեմիկ հիվանդությունից մահացությունը նվազեցնել 55%-ով: Ֆանտաստիկ բան է դա: Եվ հիմնականում կանխարգելիչ միջոցառումներով: Ըստ նրանց եզրակացության, մահացության հիմնական ռիսկի գործոնների վրա ազդելով, իսկ այդ գործոնները 55%-ում կազմում են 39% -ը, հետո մնացածները: Եթե թվենք` ծխելը 10%, բարձր ճնշումը` 7%, ֆիզիկական ակտիվության ավելացումը` 6%, բայց այդ ռիսկի գործոններում առյուծի բաժինը հիպերխոլեստերինինն է: Նրանց փորձագետները դա հիմնականում կապում են ոչ այնքան դեղի օգտագործման, որքան սննդի հետ: Ներկայումս շատ երկրներում գործում են սիրտ-անոթային հիվանդությունների պետական համազգային կանխարգելիչ ծրագրեր, որը բավական թանկ հաճույք է:

 

–   Մենք ունե՞նք նման ծրագիր:

 

–   Ոչ միայն չունենք, այլև ոչ մի լումա չի տրամադրվում նման կանխարգելիչ ծրագրի համար: Ինքս բազմիցս դիմել եմ, ի դեպ, մեր սրտաբանական գիտահետազոտական ինստիտուտը միայն կարող է իրականացնել նման ծրագրեր:

 

–   Մենք խոսեցինք սննդի, մարմնի քաշի ավելացման մասին: Հիմա ամբողջ աշխարհում պայքար է գնում գիրացման դեմ: Մեզ մոտ էլ առկա է գիրանալու միտումը …

 

–   Ճիշտ սնվելը շատ դեպքերում կարող է փրկել մարդուն սիրտ-անոթային հիվանդություններից: Ներկայումս բոլոր պետություններում կատարվում է մահացության նվազեցման մոդելավորում: Վերջին տարիներին մեզ մոտ զարգացավ վիրաբուժությունը, սակայն դա չի կարող նվազեցնել մահացության մակարդակը: Մենք շեշտը դնում ենք բժշկի գիտելիքների, հմտությունների, կարողությունների վրա: Այդ նպատակով Սրտաբանների ընկերությունը գիտաժողովների, համագումարների ընթացքում տեղեկացնում է մեր սրտաբաններին նոր մշակումների, մոտեցումների, ձեռքբերումների մասին: Առաջնային օղակի մասնագետներին օգնելու նպատակով, իմ մտահղացմամբ, հիմնեցինք և հրատարակում ենք ապացուցողական սրտաբանության քառահատոր մատենաշար, որի 3 գիրքն արդեն տպագրվել է մեր ֆիրմաների աջակցությամբ և անվճար բաժանվել առաջնային օղակի  սրտաբաններին: Ես գտնում եմ, որ յուրաքանչյուր տարիքում էլ մասնագետը պետք է սովորի, տեղեկացված լինի աշխարհում կատարված մասնագիտական մշակումներին, մոտեցումներին, զբաղվի իրենով և մեր ընկերությունը դրան է կոչված: Բժիշկն արհեստավոր չէ, այլ արվեստագետ, նա պետք է ձգտի արվեստի մակարդակի հասցնել իր արած գործը: 

 

–   Ի՞նչ խորհուրդ կտաք մեր ընթերցողներին:

 

–   Այսօրվա լարված կյանքում հարկ է խուսափել սթրեսներից, չափավոր սնվել, ֆիզիկապես ակտիվ կյանք վարել, ապրել ճիշտ կենսակերպով: Առողջ եղեք և բարին ընդ ձեզ:

Սկզբնաղբյուր. Առողջապահության լրատու 12-13.2012
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հարցազրույց վիրաբույժ-պրոկտոլոգ Արարատ Սահակյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com
Հարցազրույց վիրաբույժ-պրոկտոլոգ Արարատ Սահակյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com

«Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի պրոկտոլոգիայի բաժանմունքի գործունեության, առաջընթացների մասին զրուցեցինք վիրաբույժ- պրոկտոլոգ, Երևանի Մ. Հերացու անվան բժշկական համալսարանի պրոկտոլոգիայի...

Բժշկի ընդունարանում Բժշկական կազմակերպություններ և կենտրոններ
Հարցազրույց Ռ.Օ. Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնի տնօրենի պաշտոնակատար Սամվել Դանիելյանի հետ
Հարցազրույց Ռ.Օ. Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնի տնօրենի պաշտոնակատար Սամվել Դանիելյանի հետ

–   Ինչպիսի՞ն է արյունաբանության ոլորտն այսօր Հայաստանում:


–   Արյունաբանության ոլորտը Հայաստանում հետևում է միջազգային փորձին և ձեռքբերումներին: Մենք ունենք...

Բժշկի ընդունարանում
Հարցազրույց պրոկտոլոգ Անահիտ Գևորգյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com
Հարցազրույց պրոկտոլոգ Անահիտ Գևորգյանի հետ. izmirlianmedicalcenter.com

Գևորգյան Անահիտ Գեղամի - բժշկակական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, բժիշկ կոլոպրոկտոլոգ

Ինչպե՞ս որոշեցիք դառնալ բժիշկ-պրոկտոլոգ...

Բժշկի ընդունարանում
Միակ կին պրոկտոլոգ-վիրաբույժը Հայաստանում. մենք միշտ աշխատում ենք բարդացած դեպքերի հետ. izmirlianmedicalcenter.com
Միակ կին պրոկտոլոգ-վիրաբույժը Հայաստանում. մենք միշտ աշխատում ենք բարդացած դեպքերի հետ. izmirlianmedicalcenter.com

Անահիտ Գևորգյանը այսօրվա դրությամբ Հայաստանում միակ կին պրոկտոլոգ- վիրաբույժն է։ 1984-ին նա եկել է աշխատելու Պրոկտոլոգիայի նորաբաց ինստիտուտ, որը հետագայում դարձել է «Իզմիրլյան» բուժկենտրոն։ Բժշկի խոսքով՝  իր հիվանդների 80 տոկոսը...

Բժշկի ընդունարանում
ԵՊԲՀ. Անվանի սրտաբան Կառլեն Ադամյանն արժանացել է ակադեմիկոս Միրախիմովի անվան մեդալի
ԵՊԲՀ. Անվանի սրտաբան Կառլեն Ադամյանն արժանացել է ակադեմիկոս Միրախիմովի անվան մեդալի

Ղրղզստանի Առողջապահության նախարարության ակադեմիկոս Միրսաիդ Միրախիմովի անվան սրտաբանության և թերապիայի ազգային կենտրոնի և Ներքին հիվանդություններով զբաղվող բժիշկների ասոցիացիայի կողմից ԵՊԲՀ սրտաբանության ամբիոնի վարիչ...

Ես հասկացա, թե իրականում ինչ է անմարդկային զենքը. բժշկի հիշողությունները ապրիլյան պատերազմի մասին. izmirlianmedicalcenter.com
Ես հասկացա, թե իրականում ինչ է անմարդկային զենքը. բժշկի հիշողությունները ապրիլյան պատերազմի մասին. izmirlianmedicalcenter.com

Այնտեղ՝ Արցախում ես հասկացա, թե իրականում ինչ է անմարդկային զենքը: Այն նախատեսված է ոչ թե հակառակորդի չեզոքացման, այլ ոչնչացման համար: Այս մասին NEWS.am Medicine-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց Երեւանի «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի ուրոլոգ...

Ապրիլի 3-ին ծնվել է ռուս բժիշկ, ծանր ատլետ, ողնուղեղային վնասվածքներով հիվանդների ռեաբիլիտացիայի մեթոդիկայի հեղինակ Վալենտին Դիկուլը
Ապրիլի 3-ին ծնվել է ռուս բժիշկ, ծանր ատլետ, ողնուղեղային վնասվածքներով հիվանդների ռեաբիլիտացիայի մեթոդիկայի հեղինակ Վալենտին Դիկուլը

Վալենտին Իվանովիչ Դիկուլը ծնվել է 1948 թ. ապրիլի 3-ին Կաունաս (Լիտվա) քաղաքում: Ծնողների մահվան պատճառով տղան ապրել է մանկատանը: Այնտեղ նա սովորել է ձեռնածություն և ակրոբատիկա...

Պատմության էջերից Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Մարդու և բժշկի եզակի տեսակը. armeniamedicalcenter.am
Մարդու և բժշկի եզակի տեսակը. armeniamedicalcenter.am

Արցախյան պատերազմը մարդկային որակների ճշտման, հոգիների փորձության ժամանակ էր: Հայրենին կյանքի գնով պաշտպանելը, զինակից ընկերոջ կամ, պարզապես, զինվորի համար մարտադաշտում կյանքը վտանգելը, կամ, ոչ պակաս վտանգավոր...

Բժշկի ընդունարանում
ԵՊԲՀ . «Մարմնի ճարտարապետ» Արտավազդ Սահակյանը համոզված է, որ հիվանդին պետք է վերաբերվել ինչպես հարազատ երեխային կամ ծնողին
ԵՊԲՀ . «Մարմնի ճարտարապետ» Արտավազդ Սահակյանը համոզված է, որ հիվանդին պետք է վերաբերվել ինչպես հարազատ երեխային կամ ծնողին

«Վիրահատությունը բարեհաջող է անցել»,- այս խոսքերը պացիենտի հարազատներին ասելու առիթներ բժիշկ Արտավազդ Սահակյանն ունեցել է մասնագիտական երկարամյա աշխատանքի ընթացքում կատարված շուրջ 45 հազար վիրահատություններից...

Շնորհակալագիր. izmirlianmedicalcenter.com
Շնորհակալագիր. izmirlianmedicalcenter.com

13 տարի ծանր Ալցհեյմերով հիվանդ մայր խնամելուն զուգահեռ, բժիշկները կոկորդի քաղցկեղ աշխորոշեցին այս անգամ ամուսնուս՝ Մարատի մոտ։ Անահիտ Հանեյանը՝ մայրս, վաստակաշատ գիտնական է, մեկն, ով իր կենդանության օրոք...

Բժշկի ընդունարանում
ԵՊԲՀ.Ախտաֆիզիոլոգիան բժշկության տրամաբանությունն է, մայրենին
ԵՊԲՀ.Ախտաֆիզիոլոգիան բժշկության տրամաբանությունն է, մայրենին

Պրոֆեսոր Գրիզելդա Նավասարդյանը բժշկական համալսարանի ամենավառ անհատականություններից է: Կյանքի տարբեր իրավիճակներում, աշխատանքում իր սկզբունքայնությամբ միշտ աչքի ընկնող մասնագետը...

Բժշկի վարպետությունը կյանքեր է փրկում. Արամյանց ԲԿ-ում բարդ դեպքերը լուծում ունեն
Բժշկի վարպետությունը կյանքեր է փրկում. Արամյանց ԲԿ-ում բարդ դեպքերը լուծում ունեն

Մասնագիտական լուրջ ավանդույթներ ունեցող Արամյանց բժշկական կենտրոնի մասնագետների աշխատանքի սկզբունքն է՝ երբեք չմերժել պացիենտին, եթե անգամ պետք է կատարել ռիսկային ու շատ բարդ վիրահատություն...

Բժշկական կազմակերպություններ և կենտրոններ
Լորդերի պալատի միակ հայը՝ վիրաբույժ Արա Դարզի. Հայ ժողովուրդն առանձնահատուկ է
Լորդերի պալատի միակ հայը՝ վիրաբույժ Արա Դարզի. Հայ ժողովուրդն առանձնահատուկ է

Լորդ Արա Դարզի կամ Արա Վարդգեսի Թերզյան... Ականավոր բրիտանահայ վիրաբույժ, լապարասկոպիկ վիրաբուժության առաջամարտիկ, Միացյալ Թագավորության Լորդերի պալատի անդամ...

Դեկտեմբերի 22-ին ծնվել է ռուս սրտային վիրաբույժ, գիտնական և բժշկական գիտության կազմակերպիչ Լեո Բոկերիան
Դեկտեմբերի 22-ին ծնվել է ռուս սրտային վիրաբույժ, գիտնական և բժշկական գիտության  կազմակերպիչ Լեո Բոկերիան

Բոկերիան աշխարհի այն քիչ սրտավիրաբույժների շարքին է դասվում, ովքեր կատարում են սրտի հետ կապված վիրահատությունների հայտնի արսենալ՝ ամենատարբեր ախտահարումների դեպքում: Վիրահատություններից շատերն այսօր աշխարհում չունեն...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
ԵՊԲՀ. Կենսաքիմիան է մարդու օրգանիզմում կատարվող բոլոր գործընթացների հիմքում
ԵՊԲՀ. Կենսաքիմիան է մարդու օրգանիզմում կատարվող բոլոր գործընթացների հիմքում

Յուրաքանչյուր կառույց առաջին հերթին ամբողջական է այն մարդկանց, անհատների շնորհիվ, ովքեր ընդհանուր մեխանիզմի ընդամենը մեկ, բայց կարևոր մասն են: Բժշկական համալսարանը հարուստ է ոչ միայն իր...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ